Кіріспе

Функцияға қажетті аргументтер саны. Логика, математика және компьютерлік ғылымда, arity (/audio=en us arity.ogg/'/ær//ᵻ//t//i/) – функцияның, операцияның немесе қатынастың қабылдайтын аргументтерінің немесе операндтарының саны. Математикада, arity-ні дәреже деп те атауға болады, бірақ бұл сөздің басқа да көптеген мағыналары бар. Логика мен философияда, arity-ні адицит және дәреже деп те атайды. Тіл білімінде, әдетте, валенттілік деп аталады.

Ешқандай

Тұрақтыны аргументі жоқ, яғни 0-дық операцияның нәтижесі ретінде қарастыруға болады, мұндай операцияны нөлдік операция деп атайды. Функционалдық бағдарламалаудан басқа жағдайларда, аргументтері жоқ функция мағыналы болуы мүмкін және міндетті түрде тұрақты болуы керек емес (қосымша әсерлерге байланысты). Мұндай функциялар жасырын кіріс деректерге ие болуы мүмкін, мысалы, жаһандық айнымалылар немесе жүйенің толық күйі (уақыт, бос жад және т.б.).

Онарлық

Математика мен бағдарламалаудағы униарлық операторлардың мысалдары: униарлық минус және плюс, C стильіндегі тілдердегі (логикалық тілдерде емес) арттыру және кеміту операторлары, сондай-ақ математикадағы ізбасар, факториал, кері шама, ең кіші бүтін санға дейін дөңгелектеу, ең үлкен бүтін санға дейін дөңгелектеу, бөлшектік бөлік, таңба, абсолюттік мән, квадрат түбір (негізгі квадрат түбір), кешенді санның түйіндес кескіні ("бір" кешенді санға қатысты униарлық, бірақ абстракцияның төменгі деңгейінде екі бөлігі бар) және норма функциялары. Бағдарламалауда екілік толықтыру, мекенжайға сілтеме және логикалық ЖОҚ операторлары униарлық операторлардың мысалдары болып табылады. Ламбда-есептеудегі және кейбір функционалдық бағдарламалау тілдеріндегі (әсіресе ML-ден тараған) барлық функциялар техникалық тұрғыдан униарлық болып табылады, бірақ төмендегі n-арлыққа қараңыз. Куиннің айтуынша, латын тіліндегі singuli, bini, terni сияқты жіктеушілер болғандықтан, "бірлік" терминінен гөрі "сингкулярлы" сөзі дұрыс. Абрахам Робинсон Куиннің қолданысын қолдайды. Философияда монадтық сөзі кейде "квадрат пішінде" сияқты бір орындық қатынасты сипаттау үшін қолданылады, ал "қарындасы" сияқты екі орындық қатынасқа қарамастан қолданылады.

Бинарлық

Бағдарламалау және математикада кездесетін көптеген операторлар екілік формада болады. Бағдарламалау мен математика үшін бұларға көбейту операторы, радикс операторы, көбінесе жазылмайтын дәрежелеу операторы, логарифм операторы, қосу операторы және бөлу операторы жатады. OR, XOR, AND, IMP сияқты логикалық предикаттар әдетте екі түрлі операндысы бар екілік операторлар ретінде қолданылады. CISC архитектурасында екі бастапқы операнды болуы және нәтиже олардың біріне сақталуы қалыпты жағдай.

Үшіншілік

Компьютерлік C бағдарламалау тілі және оның әртүрлі ұрпақтары (оның ішінде C++, C#, Java, Julia, Perl және басқалары) үштік шартты операторды ? : ұсынады. Бірінші операнд (шарт) бағаланады, егер ол рас болса, бүкіл өрнектің нәтижесі екінші операндтың мәні, әйтпесе үшінші операндтың мәні болады. Python тілінде үштік шартты өрнек бар, ал Elixir-де оған баламасы бар. Forth тілінде де */ үштік операторы бар, ол алғашқы екі (бір ұялы) санды көбейтіп, үшіншіге бөледі, аралық нәтиже екі ұялы санға тең болады. Бұл аралық нәтиже бір ұяшықтың сыйымдылығын асып кеткен жағдайда қолданылады. Unix dc калькуляторында бірнеше үштік операторлар бар, мысалы |, ол стектен үш мәнді алып, кез келген дәлдікпен тиімді есептейді. Көптеген (RISC) ассемблерлік тіл нұсқаулары үштік болып келеді (CISC-те көрсетілгендей тек екі операндтан өзгеше); тіпті одан да жоғары, мысалы MOV %AX, (%BX, %CX), ол есептелген жад орнының мазмұнын тіркелгішке жүктейді, ол тіркелгіштердің қосындысынан (жақша ішінде) құралады.

n-арнайы

Математикалық тұрғыдан алғанда, n аргументі бар функция әрқашан кейбір көбейтінді кеңістігінің мүшесі болатын бір аргументті функция ретінде қарастырылуы мүмкін. Дегенмен, жазу үшін n-арғы функцияларды қарастыру ыңғайлы болуы мүмкін, мысалы, көпсызықты бейнелеулерді (егер n ≠ 1 болса, бұл көбейтінді кеңістігінде сызықты бейнелеулер емес). Бұл бағдарламалау тілдері үшін де дұрыс: бірнеше аргумент қабылдайтын функцияларды әрқашан тупл сияқты күрделі типті бір аргумент қабылдайтын функция ретінде немесе жоғары ретті функциялары бар тілдерде, керілендіру арқылы анықтауға болады.

Түрлілігі

Компьютерлік ғылымда өзгермелі санды аргументтерді қабылдайтын функция вариадикалық деп аталады. Логика мен философияда өзгермелі санды аргументтерді қабылдайтын предикаттар немесе қатынастар көп дәрежелі, анадикалық немесе өзгермелі полиадикалық деп аталады.

Терминология

Латынша атаулар көбінесе белгілі бір ариттілік үшін қолданылады, негізінен латынша таратушы сандарға негізделген, яғни "n топта", бірақ кейбіреулері латынша кардиналдық сандарға немесе реттік сандарға негізделген. Мысалы, 1 ариттілік кардиналдық unus-қа негізделген, сингулиден емес, себебі сингулиден сингулярлық нәтиже берер еді. n ариттілік Arity (латын негізінде) Adicity (грек негізінде) Математикадағы мысал Компьютер ғылымындағы мысал 0 ариттілік nullary (nūllus) niladic тұрақты аргументі жоқ функция, True, False 1 ариттілік unary monadic қосымша кері логикалық NOT операторы 2 ариттілік binary dyadic қосу логикалық OR, XOR, AND операторлары 3 ариттілік ternary triadic векторлардың үштік көбейтіндісі шартты оператор 4 ариттілік quaternary tetradic 5 ариттілік quinary pentadic 6 ариттілік senary hexadic 7 ариттілік septenary hebdomadic 8 ариттілік octonary ogdoadic 9 ариттілік novenary (немесе nonary) enneadic 10 ариттілік denary (немесе decenary) decadic 2 және одан көп ариттілік multary және multiary polyadic өзгермелі variadic жиынтық; мысалы, Σ. variadic функция, reduce n ариттілік n операнд (немесе параметр) болуын білдіреді, бірақ көбінесе "polyadic" синонимі ретінде қолданылады. Бұл сөздер көбінесе сол санға байланысты кез келген нәрсені сипаттау үшін қолданылады (мысалы, он бірлік шахмат – 11×11 тақтасы бар шахматтың түрі немесе 1603 жылғы Мыңжылдық петициясы). Қатынастың (немесе предикаттың) ариттілігі – сәйкес Картезиан көбейтіндісіндегі доменнің өлшемі. (N ариттілігі бар функция, қатынас ретінде қарастырылғанда, n+1 ариттілікке ие.) Компьютерлік бағдарламалауда операторлар мен функциялар арасында синтаксистік айырмашылық жиі кездеседі; синтаксистік операторлар әдетте 1, 2 немесе 3 ариттілікке ие (үштік оператор ? : де жиі қолданылады). Функциялар аргументтер саны жағынан кең ауқымды, бірақ үлкен сандар қолдануда қиындық тудыруы мүмкін. Кейбір бағдарламалау тілдері сондай-ақ вариадикалық функцияларды қолдайды, яғни аргументтердің өзгермелі санын синтаксистік түрде қабылдайтын функцияларды.