Кіріспе

Энкопресс – төрт жасқа толған және органикалық себептер жоқ екені анықталған балаларда дәретханаға бармай, кездейсоқ немесе қасақана нәжіс шығару (фекальдық ластану). Бұл термин грекше ἐγκόπρησις (egkóprēsis) сөзінен алынған.

Белгілері мен симптомдары

(Кездейсоқ) іш киімнің ластануы. Оның екі түрі бар: іш қатумен немесе онысыз. Іш қатумен ауыратындарда апетиттің төмендеуі, іштің ауыруы, дефекация кезінде ауырсыну, ішек қозғалысының азаюы, сондай-ақ, қатты немесе жұмсақ нәжіс болуы мүмкін. Іш қатусыз адамдарда бұл белгілер байқалмайды. Нәжісті рефлекторлық түрде ұстап қалу, әртүрлі физиологиялық, психологиялық немесе неврологиялық бұзылыстар, немесе хирургиялық араласу (шамалы сирек кездесетін жағдай) салдарынан. Ішек әдетте нәжістен артық суды сіңіреді. Егер нәжіс немесе ішек қозғалысы шартты түрде ұстап қалу немесе кездейсоқ іш қатудың нәтижесінде ішекте тым ұзақ уақыт болса, нәжістен көп мөлшерде су шығарылып, нәжіс қатаяды және балаға қарапайым ішек қозғалысы кезінде шығару қиын болады. Бала "күтілетін" ауырсынуға байланысты ішек қозғалысын жасаудан қашып, осылайша айналмалы циклге түсуі мүмкін. Бұл цикл нәжісті ұстап тұру реакциясын күшейте түсіріп, ректальді-анальді тежеуші жауап (RAIR) немесе анизмусқа әкелуі мүмкін. RAIR тіпті анестезия кезінде де, ерікті бақылау жоғалғанда да пайда болады. Қатайған нәжіс жиналып, ішек немесе тік ішек созылады, нәтижесінде ішек қозғалысына байланысты қалыпты сезімдер жоғалады. Соңында, жұмсақ нәжіс бұл бұғманың айналасынан шығып, ануспен тоқтатылмайды, нәтижесінде ластану пайда болады. Бала әдетте осы жағдайларды бақылай алмайды және сезімнің жоғалғандығына байланысты олардың пайда болғанын немесе бола жатқанын сезінбейді. Бұл жағымсыз денелік өнімді бақылауға жасалған сәтсіз және қайталамалық әрекеттер күшті эмоционалдық реакцияларды тудырады. Бұл реакциялар, өз кезегінде, нәжісті жұмсартатын дәрілерді, отыру талаптарын және мінез-құлқы стратегияларын қолданатын дәстүрлі емдеуді қиындатуы мүмкін. Энкопрезистің басталуы көбінесе қауіпсіз болады. Әдетте, оның пайда болуы дәретханаға үйретумен, баланың ұзақ уақыт отыруымен және нәжіске қатысты ата-ананың теріс реакциясымен байланысты. Мектепке немесе балабақшаға бару да ортақ ванна бөлмелері бар ортада маңызды экологиялық фактор болып табылады. Ата-аналардың араздасуы, бауырлардың қақтығысы, көшіп-қону және ажырасу да дәретханаға баруға кедерілді етеді және іш қатуды күшейтеді. Бастапқы себеп созылмалы факторлар басым болғанда маңыздылығын жоғалтады.