Кіріспе

Бачата – 20-шы ғасырда Доминикан Республикасында пайда болған музыка жанры. Онда Доминикан халқының мәдени әртүрлілігін көрсететін еуропалық (негізінен испан музыкасы), жергілікті таино және африкалық музыка элементтері бар. Бачатаның алғашқы жазылған композициясын 1962 жылы Хосе Мануэль Кальдерон («Borracho de amor») Доминикан Республикасынан жасаған. Бачата болреро мен соннан (кейін, 1980 жылдардың ортасынан бастап, меренгеден) туындады. Жанрды атау үшін бастапқыда амарга («ащылық», «ащы музыка») термині қолданылған, бірақ кейін көңіл-күйді бейтарап көрсететін бачата атауы танымал болды. Бачата биі де музыкамен бірге дамыды. Бачата елдің кедей және жұмысшы табында пайда болды. 1960 және 1970 жылдардың басында бачата амарга музыкасы ретінде танымал болған кезде, доминикандықтардың орта және жоғарғы табы оны төменгі таптың музыкасы деп қарады. Жанрдың танымалдығы 1980 және 1990 жылдардың басында, ырғақ негізгі бұқаралық ақпарат құралдарына жеткенде арта түсті. ЮНЕСКО жанрды адамзаттың материалдық емес мәдени мұрасы деп жариялады. Жанр, Латын Америкасында кең таралған трубадур ән салт-дәстүрімен қатар, пан-латындық американдық стильдегі болрероны және соннан келген элементтерді біріктірді. Бачата музыкасы тарихының көп бөлігінде доминикандық орта және жоғарғы таптардың назарында болмады және ауылдық дамудың кемістігімен, қылмыспен байланысты болды. 1980 жылдарға дейін бачата Доминикан Республикасында теледидар мен радиода ойнатуға тым қарапайым, шикі және музыкалық жағынан ауылдық деп есептелді. Алайда, 1990 жылдары бачатаның аспаптары нейлон иекті испан гитарасы мен дәстүрлі бачатаның маракасынан қазіргі заманғы бачатаның электрлі болат иекті гитарасы мен гуирасына ауысты. 21-шы ғасырда Мончи и Александра және Авентура сияқты топтардың қалалық бачата стильдерін жасауымен бачата одан әрі өзгерді. Бачатаның осы жаңа стильдері халықаралық құбылысқа айналды және бүгінде бачата Латын музыкасының ең танымал стильдерінің бірі болып табылады.

Құралдар

Бачатаның әдеттегі тобы бес аспаптан тұрады: реквинто (жетекші гитара), секунда (ритм гитара), бас гитара, бонго және гуира. Секунда музыкаға синкоп қосу үшін қолданылады. Бачата топтары көбінесе болрероның қарапайым стилін орындайды (арпеджиомен орындалған қайталама аккордтарды қолданатын жетекші гитара бачатаның ерекше белгісі), бірақ меренге негізіндегі бачатаға ауысқанда, перкуссионист бонгодан тамбора барабанына өтеді. 1960-1970 жылдары гуираның орнына маракас қолданылды. 1980 жылдары маракастан гуираға ауысу бачата биге бағытталған кезде жасалды. 1960 жылдарға дейін, Трухильоның диктатурасы мен цензура кезінде, «бачата» сөзі «эль-кампода» спонтанды түрде ұйымдастырылған, көңіл көтеруге, меланхолиялық және ашық әндерге, ән айту мен биге толы кештерді білдіретін. Сол кездегі бейресми бачатеролардың көпшілігі кедей, жұмысшы табының өкілдері болды, сондай-ақ олардың тыңдаушылары да сондай-ақ еді. Бачата музыкасының алғашқы тыңдаушылары мен музыканттарының демографиялық ерекшеліктерін ескере отырып, Трухильо бачатаға деген жағымсыз сезімдерін жасырмады және оны қорлады. Нәтижесінде, бачата Доминикан қоғамының орта және жоғарғы топтары үшін кедейлік, қылмыс, білімсіздік және әдепсіздікпен байланысты болды. Доминикан қоғамының орта және жоғарғы топтары бачатаны мәдениеттің артта қалған түрі деп айыптады. Бачата музыкасының «вульгарлық және сезімталдық» сипаты қоғамда кеңінен қабылдалмағандықтан, орта және жоғарғы топ өкілдері өз беделін сақтау үшін бачата тыңдаудан және билеуден бас тартты. Олар «бачата» сөзіне теріс мағына берді және оны музыканы қаралау үшін пайдаланды. Ресми цензура болмаса да, бачата кеңінен танымал болды, ал оркестрлік меренге елдің басты жарнамалық платформаларынан пайда тапты. 1980 жылдары бачатаның әртүрлі стильдері пайда бола бастады. Блас Дуран «музыка де амарге» стилін қабылдап, электрлік гитараны (акустикалық емес), жылдам темптерді және көп тректік жазуды сияқты музыкалық жаңалықтарды енгізді. 1990 жылдардың басында дыбыс одан әрі жаңартылды және бачата сахнасында Луис Варгас және Антони Сантос есімді екі жаңа орындаушы басымдыққа ие болды. Екеуі де өз репертуарларына көптеген бачата-меренгелерді қосты. Сантос, Варгас және олардан кейін келген көптеген жаңа стильді бачатеролар бұрынғы бачатеролардың елестете алмайтын деңгейде жұлдыздыққа жетті – олар поп-бачатаның алғашқы буыны болды. Осы кезде бачата халықаралық деңгейде испан би залдарының музыкасы ретінде таныла бастады. Хуан Луис Гераның 1992 жылы Грэмми сыйлығын алған «Бачата Роза» альбомы жанрды қабылдауға ықпал етті және бачатаның заңдылығын және халықаралық танылуын арттырды. Ол альбом атауында «бачата» сөзін қолданғанымен, оның әндері дәстүрлі болреро дыбысына жақын. ХХІ ғасырдың басында «Авентура» бачата тобы Хуан Луис Гераның 1990 жылдардың басында ойлап тапқан бачатаны жаңа биікке көтерді. Жетекші әнші Энтони «Ромео» Сантостың басшылығымен олар жанрды жаңғыртып, модернизациялады. Олар «Madison Square Garden» аренасын бірнеше рет толық сата алды және «Por un segundo» және «Dile al Amor» сияқты екі номер бірінші орынға шыққан, латын хит-парадтарында көптеген топ-10 әндерін шығарды. Онжылдықтағы басқа да танымал бачата орындаушыларына «Monchy y Alexandra» және Los Toros Band кірді.

2010 жылдар қазіргі уақыт

Бүгінде бачата музыкасына қатар, АҚШ сияқты батыстық елдерде бачата музыкасының ритмдік элементтерін хип-хоп, R&B, поп, техно сияқты батыстық музыка элементтерімен үйлестіретін фьюжн жанрлары пайда болды. Бұл фьюжн жанры батыс тыңдаушылары арасында кең танылды және көбінесе MTV және латын емес радиостанцияларында ойналатын батыстық поп әндерінің каверлерін қамтиды. Prince Royce, Xtreme және Toby Love – жаңа фьюжн жанрының белгілі өкілдері. 2011 жылы Aventura тобының бұрынғы мүшесі Ромео Сантос та фьюжн трендіне қосылып, АҚШ және басқа батыстық елдерде танымал болған бірнеше жаңа альбомдар шығарды. Бачатаның танымалдылығы ғана емес, сонымен қатар оның мәтіні де өзгерді; бұрын мәтіндер көбінесе адалдықсыздық пен жарақат алған сезімдер туралы болса, қазір махаббат пен романтика туралы айтылады. "Бачата: Música Del Pueblo" ("Бачата: Халық музыкасы") еңбегінде авторлар былай деді: "Соңғы он жылда бачата Доминикан Республикасының ауылдық кедей халқының балладалық стильдегі гитара музыкасынан халықаралық латын музыка нарығындағы ең танымал музыкаға айналды".