Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ашуды алдын алу және басқару терапиясы
Therapy for anger prevention and control
Ашуды басқару – ашуды алдын алу және бақылауға бағытталған психотерапиялық бағдарлама. Ол ашуды тиімді пайдалану ретінде сипатталады. Ашу көбінесе көңіл көшірудің, немесе субъект маңызды деп санайтын нәрсеге кедергі келтірудің нәтижесі болып табылады. Ашу – жасырын қорқыныш немесе әлсіздік сезіміне жауап ретінде туындауы мүмкін. Ашуды басқару бағдарламалары ашуды логикалық талдауға және түзетуге болатын нақты себеппен туындайтын ынталандырушы күш деп қарастырады. Бағдарламаның мақсаты – ашуды бақылау және реттеу, оның салдарынан проблемалар туындамауына қол жеткізу. Ашу – адамды әрекетке шақыратын белсенді эмоция. Адамдар ашу мәселелеріне тап болады, себебі ашуды тудырушы да, ашуланған да адамдардың өзін-өзі ұстау дағдылары жеткіліксіз болады. Олар ашуды қажеттілік ретінде емес, жағымсыз және қажетсіз сезім ретінде қабылдауға үйренуі мүмкін. Сенека кіші (б.з.д. 4 – 65 ж.) қарсыласу тудыратын жағдайлардан алдын ала сақтануға, жағдайды перспективадан қарауға және ашуға бейім адамдарда ашуды қоздырмауға кеңес берген. Гален Сенеканың пікірін қолдап, ашуды азайту үшін тәлімгер іздеуді ұсынған. Орта ғасырларда адамдар өзін-өзі бақылаудың үлгісі ретінде және ашудан туындаған дау-жанжалдарды шешуші ретінде қызмет еткен. Жергілікті билеушілердің қаһарынан қарапайым халықты қорғауға қатысты көптеген мысалдар тарихи жазбаларда кездеседі. Ассизилік Франциск әулие мен Губбио қасқыры туралы оқиға – осы оқиғалардың бірі. Қазіргі заманда ашуды бақылау концепциясы психологтардың зерттеулеріне негізделген ашуды басқару бағдарламаларына ауысқан. Классикалық психотерапияға негізделген ашуды басқару әдістері 1970 жылдары пайда болды. Мейшбаумның когнитивтік-мінездік терапиясы (КМТ) арқылы алаңдаушылықты емдеудегі табысы Новаконы ашуды басқаруға бейімделген стресске төзімділік жаттығуларын модификациялауға шабыттандырды. Стресс пен ашу өте ұқсас болғандықтан, мұндай модификация емдеудің табысты саласын құруға мүмкіндік берді. Стресс пен ашудың екеуі де сыртқы стимулдармен шақырылады, ішкі өңдеу арқылы жүзеге асырылады және бейімделуге немесе бейімделмеуге қабілетті түрде көрінеді. Мейшбаум, кейіннен Новако, пациенттің жалпы әл-ауқатын жақсарту үшін осы эмоцияны сезінудің әр аспектін пайдаланды.
Anger management is a psycho therapeutic program for anger prevention and control. It has been described as deploying anger successfully. Anger is frequently a result of frustration, or of feeling blocked or thwarted from something the subject feels is important. Anger can also be a defensive response to underlying fear or feelings of vulnerability or powerlessness. Anger management programs consider anger to be a motivation caused by an identifiable reason which can be logically analyzed and addressed. is to control and regulate anger so that it does not result in problems. Anger is an active emotion that calls a person feeling it to respond. People get into anger issues because both the instigator and instigated lack interpersonal and social skills to maintain self control. They can train to respond to their anger as unwanted and unpleasant rather than react to its need. Seneca the Younger (4 BC – 65 AD) advised for pre emptively guarding against confrontational situations, perspective taking, and not inciting anger in anger prone individuals. Other philosophers echoed Seneca with Galen recommending seeking out a mentor for aid in anger reduction. In the Middle Ages, the people would serve as both examples of self control and mediators of anger induced disputes. Examples of intercession for the common people from the wrath of local rulers abound in hagiographies. The story of St. Francis of Assisi and the metaphorical Wolf of Gubbio is one famous instance. In modern times, the concept of controlling anger has translated into anger management programs based on the research of psychologists. Classical psychotherapy based anger management interventions originated in the 1970s. Success in treating anxiety with cognitive behavioral therapy (CBT) interventions developed by Meichebaum inspired Novaco to modify the stress inoculation training to be suitable for anger management. Stress and anger are sufficiently similar that such a modification was able to create a successful branch of treatment. Both stress and anger are caused by external stimuli, mediated by internal processing, and expressed in either adaptive or maladaptive forms. Meichebaum, and later Novaco, used each aspect of experiencing the relevant emotion as an opportunity for improvement to the patient's overall well being.
Медициналық себептері
Есірткіге тәуелділік, алкоголизм, психикалық мүгеделік, биохимиялық өзгерістер және ПТСР адамның екінші адамға қарсы агрессивті әрекет жасауына алып келуі мүмкін. Агрессияға тап болғанда өзін қалай ұстау керектігін білудің жеткілікті дағдыларының болмауы өте жағымсыз салдарларға әкелуі мүмкін. Бұл факторлар көбінесе ашуға бейімділікпен байланысты, бірақ адамдарды жағымсыз әрекеттерге итермелейтін басқа, аз белгілі факторлар да бар. Ұзаққа созылған немесе күшті ашу мен көңілсіздік бас ауруы, ас қорыту проблемалары, жоғары қан қысымы және жүрек аурулары сияқты физикалық жағдайларға ықпал етеді. Ашу сезімдерімен күресудегі қиындықтар көбінесе қысылыс немесе депрессия сияқты психологиялық аурулармен байланысты болуы мүмкін. Ашудың күйреуі – бақытсыздыққа немесе депрессияға қарсы күресудің бір жолы болуы мүмкін. Мигрень: Жиі мигрень ашуға бейімділікпен және ашуды басқару қажеттілігімен байланысты болуы мүмкін. 2013 жылғы зерттеу мигрень мен жас балалардағы (м = 11,2 жас) ашу проблемаларымен байланысын қарастырды. Зерттеуге қатысқан пациенттер мигрень шабуының жиілігі төмен (ЖЖ), орташа ЖЖ, жоғары жиілік және созылмалы мигрень ЖЖ болып бөлінді. Ашуын шектеуге және ашуға берілмеуге бейімділік жоғары ЖЖ-сы бар балаларда көбірек байқалды. Мигрень шабуының жиілігі төмен балаларда ашудың көрінісі көбірек болды.
Drug addiction, alcoholism, a mental disability, biochemical changes and PTSD can all lead to a person committing an aggressive act against another person. Not having sufficient skills on how to handle oneself when faced with aggression can lead to very undesirable outcomes. These factors are typically associated with a heightened chance of anger, but there are other, less known factors that can lead to people acting in a negative way. Prolonged or intense anger and frustration contributes to physical conditions such as headaches, digestive problems, high blood pressure and heart disease. Problems dealing with angry feelings may be linked to psychological disorders such as anxiety or depression. Angry outbursts can be a way of trying to cope with unhappiness or depression. Migraines: Frequent migraine can be associated with levels of aggression and the need for anger management. A 2013 study examined migraines and its association with anger problems in young children (m = 11.2 years of age). The patients in the study were split into low migraine attack frequency (AF), intermediate AF, high frequency, and chronic migraine AF. The tendency for a participant to inhibit his anger and not lash out was found more in children with higher AF. Children that qualified for low migraine AF actually had more anger expression.
Психологиялық себептері
Психологиялық факторлар, мысалы стресс, зорлық-зомбылық, нашар әлеуметтік немесе отбасылық жағдайлар және кедейлік ашуға байланысты болуы мүмкін. Ашуды тиімді басқару болмаса, адамдар зорлық-зомбылыққа бейімделуі мүмкін. Олардың стресс деңгейі де артуы мүмкін, осыны ертерек шешпесе, психикалық және физикалық көріністер пайда болуы мүмкін. Құдайға шүкір, ашуды бақылауға және онымен күресуге көмектесетін көптеген емдеу әдістері бар.
Psychological factors such as stress, abuse, poor social or familial situations, and poverty can be linked to anger problems. Without proper anger management, individuals may be more prone to violence. They also may have increased stress levels, which can have both mental and physical symptoms if not taken care of sooner rather than later. Thankfully, there are many different methods of treatment that can help an individual control and cope with their anger.
Травмалық
Травма тарихы ашудың күшеюіне әкелуі мүмкін. Ашу, ПТСР симптомдары бар барлық адамдарда агрессиямен байланысты емес. Жыныстық зорлық-зомбылық, сондай-ақ балалық шақтағы травма ашумен ерекше байланысты, себебі көбінесе олар не болып жатқанын түсінбеген немесе оқиғаға бақылау жасай алмаған. Травманы мойындап, растау маңызды, оны елемеуге және симптомдардың нашарлауына жол бермеу керек.
A history of trauma can result in increased anger. Anger is not associated with aggression in all individuals with symptoms of PTSD. Sexual trauma is particularly correlated with anger, as well as childhood trauma since more often than not, they either didn't know what was going on and/or didn't have any control over what was going on. It is important to recognize and validate trauma, rather than ignoring it and having their symptoms worsen.
Емдеу түрлері
Ашуды емдеудің табыстылығын бағалау қиын болуы мүмкін, себебі шамадан тыс, күшті ашу Диагностикалық және статистикалық психикалық аурулар тізілімінде ресми мойындалған бұзылыс емес. Бұл тізілім психикалық денсаулық мамандары үшін анықтамалық құрал ретінде қолданылады. Ашуға қарсы әртүрлі емдеулерді салыстыратын зерттеулер бар, бірақ олар дәл салыстыру жүргізудегі әдістемелік қиындықтарды да сипаттайды. Ашуды емдеудегі ең тиімді тәсіл – бір ғана әдіс емес, бірнеше әдістің жиынтығын қолдану. Жеке емдеу ретінде ең жоғары табыс деңгейі көгалдану (релаксация) әдісімен көрсетілді. Когнитивтік-мінездік терапияға (КБТ) негізделген ашуды басқару терапиясының тиімділігі бірнеше мета-талдаулармен бағаланды. 1998 жылғы 50 зерттеуді және 1640 адамды қамтыған мета-талдауда ашу мен агрессия деңгейлері ашуды басқару араласуының әсерін емдеу алмаған жағдаймен салыстыру үшін пайдаланылды. Ашуды басқарудың айқын әсері анықталды, оған сәйкес, терапия алған адамдарда жақсару мүмкіндігі 67%-ды құрады, ал терапия алмағандармен салыстырғанда бұл көрсеткіш жоғары болды. Жалпы алғанда, ашуды басқару бағдарламасын аяқтау мінез-құлқында ұзақ мерзімді оң өзгерістерге әкелуі мүмкін. Сәтті емдеулер агрессияның сыртқы көрінісін ғана емес, сонымен қатар ішкі ашу деңгейін де төмендетуге көмектеседі. Ашуды басқарудың тиімді әдістеріне көгалдану (релаксация) техникалары, бақыланатын тыныс алу жаттығулары, когнитивтік қайта құрылымдау және бейнелеу (мысалы, Стоснидің емдеуші бейнелеуі) жатады. Өзіңізге не және неге ашу тудыратынын анық түсіндіріңіз. Өзіңізге мейірімділік пен қайырымдылықпен қараңыз. Өзіңізді сүйіңіз. Қатарлас проблемаларды шешу кезеңдері, проблеманы шешу, коммуникация стратегияларын және қарым-қатынас дағдыларын (DEAR MAN & GIVE) жақсарту да тиімді.
Anger treatments' success rates can be difficult to estimate because excessive, severe anger is not a recognized disorder in the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. This manual is used as a reference for mental health professionals. Some research does exist on comparing various treatments for anger, but they also describe methodological difficulties in making accurate comparisons. The best practice for anger treatment is to use multiple techniques rather than a single technique. The relaxation approach had the highest success rate as a standalone treatment. The effectiveness of the CBT based anger management therapies has been evaluated by a number of meta analyses. In a 1998 meta analysis with 50 studies and 1640 individuals, measures of anger and aggression were used to compare the effects of the anger management intervention with no treatment. A significant effect for anger management was found with a 67% chance of improvement for individuals having received the anger management as compared to the individuals without the therapy. Overall, the completion of an anger management program is likely to result in long lasting positive changes in behavior. Successful interventions can result in not only a reduction of the outward display of aggression, but also a decrease in the internal level of anger. Some effective anger management techniques include relaxation techniques, monitored breathing exercises, cognitive restructuring and imagery (e. g. Stosny's Healing imagery Explain oneself emphatically what and why it makes you respond angrily Apply kindness and compassion to self Love oneself Solving the co morbid problems phases), problem solving, improving communication strategies and interpersonal skills (DEAR MAN & GIVE).
Қатты қозудың төмендеуі
2024 жылғы 154 зерттеуді қамтитын мета-талдау, ашуды басқару емдеулерінің, олардың негізгі мақсаты оқуды төмендету болса, ашу мен агрессияны азайтуда тиімді екенін көрсетті. Бұған тыныс гимнастикасы, саналылық және медитация кіреді. Релаксациялық терапия ойлау қабілетін және әрекет етуге итермелейтін себептерді азайтады, сондай-ақ релаксация арқылы клиенттер ашуларын жақсы басқару үшін қажетті дағдыларды меңгереді. Бұл терапия ашудың физиологиялық, когнитивтік, мінез-құлқылық және әлеуметтік жақтарын қамтиды. Осы жақтардың үйлесімділігі релаксацияны ашуға қарсы тиімді емдеуге айналдырады.
A 2024 meta analysis of 154 studies found that anger management treatments that focus on decreasing arousal are effective in decreasing anger and aggression. These include breathwork, mindfulness and meditation. Relaxation therapy can reduce cognition and motivations to act out, and through relaxation, clients gain coping skills to better manage their anger. This therapy addresses various aspects of anger such as physiological, cognitive, behavioral, and social. These aspects combined are what make relaxation an effective treatment for anger.
Катарсис
Психоанализ теориясына сәйкес, ашуды білдіру арқылы катарсис пайда болып, оның азаяды деген сенім бар. 2024 жылғы мета-талдау осы гипотезаны растайтын ешқандай дәлел таппады. Ашуды басқаруға бағытталған, дене күшін арттыратын (мысалы, қапты тебу, жүгіру немесе велосипед шабу) іс-әрекеттер ашу мен агрессияға ешқандай әсер етпеді. Өзін-өзі басқаруға арналған кітаптар оң нәтижелер көрсетпеді. Жұбайлардың ашуды басқару дағдыларын жақсарту қарым-қатынаста зорлық-зомбылықтың алдын алу үшін өте маңызды қадам болып табылады.
Following psychoanalytic theory, there is a belief that expressing anger can reduce it through catharsis. A 2024 meta analysis found no evidence for this hypothesis. Anger management interventions that increased arousal (such as hitting a bag, jogging or cycling) had no effect on anger and aggression. The self directed book version did not show as positive of results. Improving a couple's anger management skills can be a vital step in ensuring there are no violent outbreaks throughout the relationship.
Когнитивтік мінез-құлық терапиясы
Ашуды басқару емдеуінде когнитивті-әрекеттік терапия (КӘТ) жиі қолданылады. Науқастарды өз эмоциялары мен сезімдері туралы ашылуға ынталандыру және белгілі бір міндетті орындауға (осы жағдайда ашуды бақылау) жетелеу арқылы адам өз мінез-құлқына оң дағдыларды қолдануға когнитивті түрде мотивацияланады. Зерттеулер көрсеткендей, қатысушылар мен клиенттерге КӘТ-ты және басқа да терапиялық әдістерді бірге қолдану ашуды басқару техникаларын тиімді пайдалануды арттырды, сондай-ақ олар өз ашуларына көбірек ие екенін сезінді. Мұндай жеке өзгерістер агрессия мен зорлық-зомбылық актілерінің азаюына әкелуі мүмкін. Балалар арасындағы ашу мәселелерін шешуде ойнау терапиясы да тиімді деп табылған. Рационалды-эмоционалдық мінез-құлық терапиясы ашуды оқиғаның өзі емес, клиенттің сенімдері мен эмоциялары арқылы түсіндіреді. Бұл тұжырымдама клиенттердің ашуға әкелетін иррационалды ойлардан аулақ болу үшін оқиғаларды рационалды түрде түсіндіруін қамтиды. Кешіктірілген реакция техникасы – клиенттер ашуға берілмей тұрып, ашудың себебін анықтауға тырысады. Бұл оларға ашуға себеп болатын жағдайды өзгертуге және жауап беруге дейін уақытты ұзартуға мүмкіндік береді, бұл рационалды деңгейде ойлауға ынталандырады. Сонымен қатар, клиенттер ашуды болдырмау үшін, қысым көрсетуге қарсы талаптардан аулақ болуға шақырылады. Мысалы, клиентке қойылатын талап: "Мен мұны өз стандарттарыма сай істеуім керек". Зерттеулер көрсеткендей, адамдар ашуды басқарудың не екенін және ол оларға жеке және қарым-қатынастарда қалай көмектесетінін жақсырақ түсінгенде, агрессивті әрекеттердің болу ықтималдығы төмендейді.
The use of cognitive behavioral therapy (CBT) is frequent in anger management treatment. By trying to get patients to open up about their emotions and feelings and being driven to accomplish a specific task (in this case controlling anger), a person is cognitively motivated to use positive skills towards their behavior. Studies show using a mix of CBT as well as other therapies on the participants/clients increased the effective usage of the anger management techniques and that they also felt more in control of their own anger. Personal changes like these can lead to less aggression and fewer violent acts. The use of play therapy with this is also found efficient in tackling anger issues among children. Rational emotive behavior therapy explains anger through the client's beliefs and emotion, rather than the event itself. The concept involves clients interpreting events in a rational manner in order to avoid irrational thoughts that lead to anger. Delayed reaction technique is when clients attempt to uncover what is making them angry before acting out on their anger. This allows them to have time to change what is making them angry and increase time before their response; this encourages thought on a more rational level. In addition, clients are also encouraged to avoid demands in an anti oppressive order to avoid anger. An example of a demand placed on a client may be that, "I have to have this done by my standards". Research is starting to show that the better individuals understand what anger management is and how it can help them personally and in relationships, aggressive actions are less likely to occur.
Оң ойлау мен жеке даму
Бұл стиль бастауыш мектептерде оқушылардың ашу шақыруларын білдіру үшін жиі қолданылады. Жас оқушылардың ашу-ыза таныту себебін зерттеген ғалымдар, оның бір себебі – әлеуметтік ортаға бейімделе алмауы болуы мүмкін екенін анықтады. Осы зерттеуге қатысқан оқушылар бір апта бойы күн сайын бір сағаттық сеанстарға қатысты. Ментализация бағдарламасының зерттеушілері балаларды топтық терапия арқылы оң психологияға баулып, баламен өзара әрекеттескенде оларды жақсы көңіл-күйге келтіретін іс-шаралар жасауға тырысты. Апта соңындағы зерттеулер ашу мен әлеуметтік бейімделу арасында кері байланыс бар екенін көрсетті. Бұл процеске қатысқан оқушылардың ашу деңгейі төмендеді, әсіресе әлеуметтік бейімделуде қиындықтарға тап болғандардың. Жеке даму (ЖД) оқушылардың өзіне деген көзқарасын жақсартты және өзіне сенімділігін арттырды. Агрессияның себебі өзіне баға берудің төмендігі және айналамыздағылардың бізге қамқорлық танытпайтыны немесе қолдамайтыны туралы ой болуы мүмкін, сондықтан бұл ЖД адамның өзін қабылдауын өзгертуде маңызды рөл атқарады.
This is a style that is commonly used in elementary schools for students expressing anger outbursts. Researchers who have looked into the reason for young student anger have found that one common reason could be the inability to adjust socially. Students that were selected for this study received a daily one hour session throughout one week of school. The researchers of the mentalization program educated children through group therapy in positive psychology and tried to do activities that put the child in a happy mood while interacting. At the end of the week, research showed that there was a negative correlation between anger and social adjustment. This process lowered the overall anger levels of the students involved in social adjustment deficits. Use of personal development (PD) led to higher views of themselves and more positive self esteem. Aggression has been shown to be a result of poor self worth as well as thinking that those around us do not care or support us, so this PD is vital in helping change a person's self perception.
Ашуды жазу
Өз сезімдеріңді түсіну, ашумен қалай күресуді үйренудің маңызды бір бөлігі болуы мүмкін. Жағымсыз эмоцияларын "ашу күнделігіне" жазып отырған балалардың эмоционалдық түсінігі жақсарған, нәтижесінде агрессия деңгейі төмендеген. Балалар эмоцияларын басқаруда, ашуға әкелген нақты жағдайларды көргенде жақсы орынады. Олар ашуланған себептерін білген соң, болашақта осы әрекеттерден аулақ болуға тырысуы немесе олар ашуға себеп болатын жағдайға тап болғанда, сол сезімге дайындалуы мүмкін. Ашудың туындаған эпизодтарын жазу да пайдалы болуы мүмкін. Эмоционалдық бұзылыстары бар орта мектеп оқушылары тұрақты түрде "ашу тізімдерін" толтыру арқылы ашуды басқаруда айқын жақсартуды көрсетті. Келлер, Брай және Сальвадордың сөзіне сәйкес, ашу тізімдерін қолданған оқушылар мұғалімдеріне қатысты жағымсыз мінез-құлықты азайту тенденциясын көрсеткен, сондай-ақ құрбыларымен өзара әрекеттесуде жағымсыз мінез-құлықты азайтуға бейімділік танытқан. Ашу сезімдері туралы жазу – когнитивтік-мінездік араласудың (КМИ) бір түрі, немесе жағымсыз ойлармен күресуге қолданылатын жеке стратегия.
Understanding one's own emotions can be a crucial piece of learning how to deal with anger. Children who wrote down their negative emotions in an "anger diary" actually ended up improving their emotional understanding, which in turn led to less aggression. When it comes to dealing with their emotions, children show the ability to learn best by seeing direct examples of instances that led to certain levels of anger. By seeing the reasons why they got angry, they can in the future try to avoid those actions or be prepared for the feeling they experience if they do find themselves doing something that typically results in them being angry. Simply logging episodes of anger could also be beneficial. Middle school students with emotional disorders who completed regular “anger logs” showed pronounced improvement of anger management. According to Keller, Bry and Salvador, students who used anger logs “were observed to exhibit significantly more prosocial behaviors toward their teachers and showed a trend toward exhibiting fewer negative behaviors toward peers”. Reflecting on feelings of anger in writing can be a type of Cognitive Behavioral Intervention (CBI), or a self strategy used to combat negative thoughts.
Басқа дәлелдерге негізделген тәсілдер
Ашуды басқару араласымдары когнитивті-мінездік техникаларға негізделген және үш қадамдық процесті қамтиды. Біріншіден, клиент ашу сезімін тудыруы мүмкін жағдайларды анықтауға үйренеді. Ашуды тудыратын жағдай көбінесе "ашу белгісі" деп аталады. Егер ықтимал тудырғыштан аулақ бола алса, адам қанағаттандырмайтын тіл білдірулерден ғана емес, сонымен қатар ішкі қақтығыстардан да сақтануы мүмкін. Көбінесе ашу автоматты ойлар мен иррационалды сенімдер арқылы пайда болады, бұл емдеу үшін қиындық туғызады, себебі науқас ойды немесе мінез-құлықты өзгертуге тым жылдам ден қоюы мүмкін. Райт, Дей және Хауэллс бұл құбылысты "эмоционалдық жүйенің танымдық жүйені басып алуы" деп сипаттады. Екіншіден, анықталған жағдайларға тиісті жауап ретінде релаксация техникалары оқытылады. Көбінесе қолданылатын техникаларға тыныс-демалды реттеу және физикалық түрде жағдайдан шығу жатады. Соңында, рөлдік ойын адамның өмірінде ашуды тудыратын жағдайлармен болашақта кездесу үшін оқыған техникаларды қолдануды тәжірибелеу үшін қолданылады. Қайталаудың нәтижесі – пайдалы оқыған техникалардың автоматты жауабы. Антидепрессанттар ашу депрессияның көрінісі болған кезде ерекше рөл атқаруы мүмкін. Ашу ұстамалары үлкен депрессиялық бұзылысы бар адамдардың 40%-ында кездеседі, ал жағдайлардың 64–71%-ы флуоксетин сияқты ССРИ-ге жауап береді.
Anger management interventions are based in cognitive behavioral techniques and follow in a three step process. First, the client learns to identify situations that can potentially trigger the feeling of anger. A situation that elicits anger is often referred to as an anger cue. If a potential trigger can be avoided, the individual can not only avoid unwanted outbursts, but also avoid internal conflict. Often anger occurs through automatic thought and irrational beliefs, these pose a problem for treatment because the patient may respond too quickly to change the thought or behavior. Wright, Day, & Howells referred to this phenomenon as the "hijacking of the cognitive system by the emotional system". Second, relaxation techniques are taught as appropriate responses to the identified situations. Common techniques include regulating breathing and physically removing themselves from the situation. Finally, role play is used to practice the application of the learned techniques for future encounters with anger inducing situations in the individual's life. The result of repetition is an automatic response of learned beneficial techniques. Antidepressants may have a particular role when anger is a manifestation of depression. Anger attacks are found in 40% of those with major depressive disorder with 64–71% of cases responding to an SSRI such as fluoxetine.
Ересектер
Ашуды бағындыруға түрткіс болатын бір себеп мансаптық мәселелер болуы мүмкін. Ашуды басқару, алдын алу және түзету құралы ретінде, адамдарға жұмыста ашуды тудыруы мүмкін жағдайлармен күресуге көмектеседі. Мұндай жағдайлардың бірі – психикалық аурулары бар адамдарға күтім жасаушылар үшін. Күнделікті стресс пен күтім жасайтын адамдардың жағдайындағы жайсыз жағдай немесе прогресс болмауы жоғары деңгейдегі көңілсіздікке әкелуі мүмкін. Деменциямен ауыратын туыстарына күтім жасайтын адамдарға арналған дағдыларды жетілдіру бағдарламасы осы көңілсіздік сезімдерін оңтайлы жолмен басқаруға көмектесу үшін әзірленген. Ашуды басқару құқық қорғау саласында да тиімді. Полиция қызметкерлерінің міндеті – азаматтарды қорғау, бірақ полиция мен халық арасында жанжалдар туындауы мүмкін. Ашуды басқарудың мақсаты – полицияның қатыгездігі сияқты жағдайлардың құқық қорғау органдары мен азаматтар арасындағы қарым-қатынасқа теріс әсерін азайту. Осы мақсатқа бағытталған ашуды басқару бағдарламалары қақтығыстарды шешуге баса назар аудару және оқыту процесіне құқық қорғау саласының нақты мысалдары мен сценарийлерін енгізу арқылы құрылуы мүмкін. Бұл қажеттілікті Novaco байқады, ол бастапқыда когнитивтік-мінездік терапияға негізделген ашуды басқаруға арналған әдістемені жасады, нәтижесінде құқық қорғау органдары үшін арнайы дағдыларды жетілдіру бағдарламасы құрылды. Сонымен қатар, некелері ажырасуға жақын тұрған жұбайлар да, өзара зорлық-зомбылыққа қатысты не істеу керектігін білуі керек, және адамдар ашуларын басқару жолдарын білген сайын, басқа біреумен туындаған мәселеге жақсы дайындалады.
One motivation for seeking anger management can be career related. As both a preventative and corrective tool, anger management is available to help individuals cope with potentially anger inducing aspects of their jobs. One such situation applies to caretakers of individuals with mental illness. The daily stress combined with slow or no progress with the people under their care can create a high level of frustration. Skills training for caretakers of relatives with dementia has been developed to help cope with these feelings of frustration in a positive manner. Anger management is also beneficial in law enforcement. The role of police officers is to protect civilians, however, conflicts between the police and the general public can develop. The goal of anger management would be to reduce such occurrences like police brutality from negatively impacting the relationship between law enforcement and citizens. Anger management programs tailored towards this goal could orient themselves towards these means by focusing on conflict resolution and including specific law enforcement scenarios in the training. This need was noticed by Novaco, who originally designed an intervention for anger management based on cognitive behavioral therapy, resulting in a specialized skills training program for law enforcement. Couples also in the brink of dissolution of their marriage need to understand what to do about intimate partner violence, and the more knowledgeable the individuals are on how to manage their anger, the better prepared they are when confronted with a problem with another person.
Балалар мен жасөспірімдер
Жас балалардың өз сезімдерін түсіну және белгілі бір жағдайларда қалай әрекет ету керектігін білу қабілеті, олардың өзін дұрыс жеткізу мүмкіндігін едәуір арттырады. 2010 жылғы «Жарнамалық қолданбалы мектеп психологиясы» журналындағы зерттеу 4-сынып оқушыларының төртеуі мектеп психологымен бірге түрлі іс-шараларға қатысқандығын көрсетті. Бұл іс-шаралар эмоцияларды қалай басқарудан бастап, ашуды басу стратегияларын үйренуге дейін қамтыды. Зерттеушілер осы кездесулерге қатысу мен ашудың түрлі орындарда (мектеп, үй және т.б.) азаюы арасындағы оң байланысты анықтады. Балалар мен жасөспірімдерге арналған когнитивті-әрекеттік негіздегі ашуды басқару бағдарламалары жаңартылды. Жастарға бағытталған КБА-ның үш түрі бар. Біріншіден, өмірлік дағдыларды дамыту (коммуникация, эмпатия, сенімділік және т.б.) ашуға байланысты дұрыс реакцияларды үйрету үшін үлгілеуді пайдаланады. Екіншіден, тиімді білім беру ашу сезімін анықтауға және релаксацияға (тынығуға) бағытталған. Соңғысы, мәселені шешу ашуға балама ретінде жағдайлардың себеп-салдарлық байланысын түсіндіреді. Бұл үш компонентті жеткізу үшін әртүрлі әдістер қолданылуы мүмкін, мұнда жас және проблеманың ауырлығы маңызды факторлар болып табылады. Кішкентай балалардың қатысуын арттыру үшін ашуды басқаруды қызықты форматта, білім беру ойындары мен іс-шаралары арқылы ұсынуға болады. Ал жасөспірімдер үшін топтық терапия тиімді болуы мүмкін, себебі ол адамның табиғи әлеуметтік ортасына ұқсас. Ашудың күшінше, ашуды басқару бағдарламасының қарқындылығы да өзгереді. Мысалы, сыныпта бірнеше рет агрессивті мінез көрсеткен жағдайда мектеп психологымен бірнеше сеанс өткізуге болады. Алайда, ауыр жасөспірімдер қылмысы сот шешімімен түзету мекемесінде ашуды басқару сеанстарында қатысуды талап етуі мүмкін. Ашуды басқарудың тиімділігі балалар мен жасөспірімдердегі қолданылып жүрген бағдарламаларды бағалау және жаңа, тиімді бағдарламаларды жасау мақсатында зерттелді. 40 зерттеудің мета-талдауында КБА ашуды басқару емдеуінің жалпы әсері 0,67 құрады, бұл ашуды басқарудың проблемалық деңгейіне қолданылатын әдіс екенін көрсетеді. Дағдыларды дамыту (0,79) және мәселені шешу (0,67) эмоционалдық білімнен (0,36) жоғары нәтиже берді. Бұл балаларда мінез-құлықтық аспектілерді танымдық аспектілерге қарағанда оңай жеткізуге болатындығымен байланысты деп есептеледі. Жастарға бағытталған ерте араласудың нағыз құндылығы – профилактикалық шараларда. Өмірдің басындағы жағымсыз мінез-құлықты тоқтату ересек шақта оң көзқарасқа ие болуға көмектеседі.
The ability for young children to understand their emotions and how to react in certain situations can greatly increase their chance of expressing themselves in an appropriate manner. A 2010 study from the Journal of Applied School Psychology looked at four 4th grade boys who took part in different activities with the school psychologist, ranging from how to deal with emotions to practicing anger reduction strategies. They found a positive correlation between partaking in these meetings and less anger expressing in a multitude of locations (school, home, etc.). Anger management programs with a cognitive behavioral basis have been modified for children and adolescents. There are three common types of CBT aimed at the youth. First, life skills development (communication, empathy, assertiveness, etc.) uses modeling to teach appropriate reactions to anger. Second, effective education focuses on identifying the feelings of anger and relaxation. Finally, problem solving conveys a view of cause and effect for situations as an alternative to anger. A wide range of methods can be used to convey these three components, with both age and severity being important factors. For younger children, involvement can be increased by presenting anger management in more of a fun format with educational games and activities being available. For adolescents, group therapy can be an effective form given the resemblance to the individual's natural social environment. The severity of expressed anger issues often relates to the intensity of the subsequent anger management program. A few violent outbursts in a classroom setting could result in several sessions with the school's counselor. However, more severe juvenile delinquency could result in court mandated anger management sessions in a juvenile correctional facility. The effectiveness of anger management has been studied in children and adolescents for the purpose of evaluating existing programs and designing more effective programs. In a meta analyses of 40 studies, an overall effect size of 0.67 was found for CBT anger management treatment, suggesting anger management as a legitimate approach to problematic levels of anger. Skills development (0.79) and problem solving (0.67) both had a higher impact than affective education (0.36). This was believed to be due to behavioral aspects being more easily conveyed than cognitive for children. The true value from early interventions aimed at youths comes from the preventative aspect. Curbing negative behaviors early in life could lead to a more positive outlook as an adult.
Ақыл-ой қабілеті төмендер
Ақыл-естілік мүмкіндігі шектеулі адамдар ашу-ызаны басқаруда қиындықтарға тап болуы мүмкін. Ақыл-естілік мүмкіндігі шектеулі адамдардың агрессиялық мінез-құлқына кездескенде, күтіммен айналысатын адамдар көбінесе төрт түрлі стратегия қолданады. Агрессияны азайтуға бағытталған стратегиялар, жағдай мен жеке тұлғаға байланысты әртүрлі жолдармен көрінеді. Реактивті стратегиялар – зорлық-зомбылықтың басталуынан кейін белгіленген тәртіптерді қолдану арқылы агрессивті мінез-құлқының әсерін азайтуға бағытталған. Мысалы, зорлық-зомбылық оқиғасы басталғаннан кейін оқшаулау. Экологиялық араласулар – қоршаған ортаның бір қырын өзгерту арқылы агрессия деңгейін төмендетуге тырысу, осылайша тыныштандыруға қол жеткізу. Мысалы, қоршаған ортадағы шу деңгейін төмендету. Мінез-құлқына бақылау жасау – күшейту және жазалаудың үйлесімі арқылы мінез-құлқына өзгеріс енгізуге бағытталған. Мысалы, мінез-құлқына қатысты ережелерді сақтау үшін сыйлықтар жүйесін пайдалану. Оңтайлы бағдарламалау – агрессияның орнына оңтайлы реакция дағдыларын үйрету. Мысалы, когнитивтік-мінездік терапия негізінде ашу-ызаны басқару. Ақыл-естілік мүмкіндігі шектеулі адамдарға агрессивті немесе өзін-өзі зақымдау мінез-құлқының нәтижесінде психотроптық дәрілер тағайындалған жағдайларда да ашу-ызаны басқару қажеттілігі айқын көрінеді. Дәрінің химиялық шектеу ретіндегі ролі агрессияның түпкі себебін өзгертуге көмектеспейді. Тыныштандыру шаралары тек төтенше жағдайларда қолданылуы керек, ал дағдыларды қалыптастыру зорлық-зомбылық оқиғаларының жалпы деңгейін төмендетудің ұзақ мерзімді шешімі болып табылады. 80 зерттеуді қамтитын мета-талдау нәтижесінде мінез-құлқына негізделген араласулар мінез-құлқына өзгеріс енгізуде тиімді екені анықталды. Сонымен қатар, тәжірибелі терапевттер жүргізген когнитивтік-мінездік терапия да тиімді деп танылды, бұл мұндай ашу-ызаны басқару бағдарламаларының орындалу мүмкіндігін көрсетеді. Көптеген адамдар бұл топты ашу-ызаны басқару мәселелерімен байланыстырмауы мүмкін, бірақ зерттеулер көрсеткендей, АҚШ-та ақыл-естілік мүмкіндігі шектеулі адамдардың жартысынан астамы белгілі бір деңгейде зорлық-зомбылық пен агрессивті мінез-құлық көрсетеді. Оқуда қиындықтары бар адамдар тіпті оларға күнделікті көмек көрсететіндерге де ашуланып, агрессияға бейім келеді. Ақыл-естілік мүмкіндігі шектеулі ересектер өз әрекеттері салдарынан агрессивті мінез-құлық көрсету және емханаға түсу қаупі жоғары. "Аң-сезім теориясы" бойынша, ашу-ызаны басқаруда қиындықтары бар адамдар психикалық тұрғыдан тұрақсыз болып келеді және өз әрекеттері үшін жауапкершілік қабылдауға шамалары жетпейді. Ашу-ызаның басты себептерінің бірі – кінәні сыртқа шығару және бірден шабуылға өтуге дайын тұру. Бұл адамдар өз әрекеттерінің мағынасын жақсырақ түсінуі керек және кейде өздерін кінәлау дұрыс болуы мүмкін екенін ұғынуы керек.
Individuals with intellectual disabilities can struggle with managing anger. When faced with aggression from individuals with an intellectual disability, caretakers often employ a combination of four different strategies. Depending on both the setting and individual, the following strategies for aggression minimization present in different ways. Reactive strategies – Aim to minimize impact of overtly aggressive behavior by using established protocols. E. g., enforced isolation after the start of a violent outburst. Ecological interventions – Attempt to reduce aggression level by changing an aspect of the environment for a more calming effect. E. g., reducing ambient noise to lower irritation. Contingency management – Focuses on modifying behavior through a combination of reinforcement and punishment. E. g., using a token economy to enforce rules concerning behavior. Positive programming – Teaches positive reaction skills as an alternative to aggression. E. g., anger management with a CBT background. The need for anger management is also evident in situations where individuals with intellectual disabilities are prescribed psychotropic medication as the result of aggressive or self injurious behavior. The medication's role as a chemical restraint does not help modify the underlying cause of aggression. Sedation is best used as an emergency measure with skills training as a long term solution to decreasing the overall rate of violent incidents. In a meta analysis reviewing 80 studies, behavioral based interventions were found to be generally effective in modifying behavior. Additionally, cognitive behavioral therapy as administered by lay therapists was found to be effective, which supports the feasibility of such anger management programs. This is a group that a majority of the population might not associate with having AM problems, but research shows over half of the population of Americans with intellectual disabilities displays violent and aggressive actions somewhat regularly. People with a learning disability tend to express anger and aggression to even those who help them on a daily basis. Adults with intellectual disabilities are at high risk of acting aggressive and being sent to clinics due to their actions. The "theory of the mind" approach states that people with anger management problems tend to be unsteady mentally and are not able to internalize any blame for their actions. One of the main reasons for anger outbursts is externalizing blame and having a quick impulse to lash out. These individuals need to have a better understanding of what their actions mean and that they should understand that blaming themselves for problems can sometimes be the right thing to do.
Зорлық-зомбылық қылмыскерлері
Бір зерттеуде қазіргі уақытта жоғары қауіпсіздік деңгейі бар ауруханаларда жатқан қылмыскерлердің өзіндік бағалау негізіндегі 20 сабақтық оқу бағдарламасын орындағандары жағымды нәтижелер көрсеткені анықталды. Өзіндік бағалау нәтижелері агрессияның төмендеуін және ашуланғанда реакция жасамауын көрсетті. Бірақ екі мәселені ескеру қажет: ауруханалық орта және зерттеушілердің пациенттердің тұрақсыздығына байланысты ашуды қоздырмауға тырысқан жағдай. 1979-2010 жылдар аралығында жасалған зерттеулерді қамтитын бір мета-талдау зерттеуінде, агрессивті мінез-құлқы бар мектеп жасындағы балаларға бірнеше түрлі ашу-ызаны басқару сабақтары берілді. Жалпы, сабақтарға қатысқан балалар үшін нәтижелер шамалы оң болды (агрессия азайды). Курстар балалардың негативті эмоцияларын азайтуға және өзін-өзі бақылауға көмектесуге бағытталған. Нақты қорытынды жасау мүмкін болмаса да, зерттеушілер ашу-ызаны басқару курстарынан өткен балалардың ашу-ызамен іштен күресуге жақсы дайындығы бар екенін және олардың әрекет ету ықтималдығының төмендеуін айтады.
One study found that offenders who were currently in high security hospitals that went through a self report 20 class training program had positive results. Results of the self report showed a decrease in aggression and a lack of responding when angry. There were two issues to keep in mind though; a hospital setting and a setting in which the researchers did not want to provoke much anger due to the instability of the patients. In one meta analysis study composed of studies completed from 1979 to 2010, school aged children who were identified as having aggressive personalities were given several different anger management classes. Overall, results showed slightly positive results for children receiving the classes (less aggression). The courses aimed at reducing negative emotions in the children and trying to help them with self control. While no overarching conclusions could be made, researchers state that children going through anger management courses are more prepared to combat their anger internally and less likely to act out.
Ми жарақаты бар адамдар
Травмалық ми жарақаты (ТМЖ) бар адамдар импульсивті, агрессивті және қауіпті мінез-құлықтарды көрсетуі мүмкін. "Brain Injury" журналында жарияланған зерттеу, мұндай мінез-құлықтың алдын алудың бір жолы – ТМЖ-сы бар адамдарға қоғамдық деңгейде емдеу көрсету екенін көрсетті. Нәтижелер 12 апталық бағдарламадан кейін өшпенділік қажеттілігінің азайғанын көрсетті, ал емнен кейінгі бірқатар тестілеулерде ашу-ызаның жиілігі төмендегені анықталды. Басқа да нақты нәтижелерге: ашу сезіміне ие болу жиілігінің айтарлықтай төмендеуі, ашуды сыртқа білдіру жиілігінің айтарлықтай азайғаны, сондай-ақ ашу сезімін бақылау жиілігінің айтарлықтай артуы кірді.
People with a traumatic brain injury (TBI) can display impulsive, aggressive and dangerous actions. A study in the Brain Injury showed that one way to prevent such actions is a community based treatment of people with TBI. Results indicated that the need to lash out diminished after the 12 week program, and a series of post treatment testing showed a decline in self reported frequency of angry actions. Other specific results included: significant decreases in the frequency of experiencing angry feelings and the frequency of outward expression of anger as well as significant increases in the frequency of controlling feelings of anger.
Сенека
Ашуды және ашуды бақылауды зерттеуге алғашқылардың бірі – римдік философ Сенека. Ол өмірі бойы шамамен б.з.д. 4 – б.з. 65 жылдары ашу-ызаны зерттеді және осы тәжірибесі мен байқауларынан ашуды бақылау жолдарын анықтады. Бұл ашуды басқарудың ерте түрі деп санауға болады. Сенека ашуланбаудың, ашудан тоқтаудың және басқа адамдардың ашуымен қалай күресу керектігін атап көрсетті. Сенекадан кейін келген тағы бір теоретик – рим дәуірінің философы Гален, ол ашуды басқару саласында жаңа идеяларды қалыптастыру үшін Сенеканың еңбегіне сүйенді. Гален шамадан тыс ашу-ызамен күресуге көмектесетін тәлімгердің маңыздылығын баса көрсетті. Қан қысымы – ашудың әсер ететін тағы бір физиологиялық жайт, ашудың жоғары деңгейі жоғары қан қысымымен байланысты. Қан қысымына әсер етудің жалпы денсаулыққа тигізетін әсері жоғары қан қысымы мен жүрек-қан тамырлары ауруларының қаупінің артуы арасындағы байланыс арқылы айқын көрінеді. Демалу деңгейінің жоғарылауы нәтижесінде иммундық жүйенің тиімділігінің артуы да байқалды. Ашуды сәтті басқару, сондай-ақ, ойсыздық пен зорлық-зомбылықтың азаюына байланысты жалпы өмір сүру ұзаруына да алып келуі мүмкін.
One of the first people to study anger and the control of anger was the Roman philosopher Seneca. He studied anger during his lifetime, c. 4 BC – AD 65, and from his experiences and observations, he formulated ways to control anger. This could be considered an early form of anger management. Seneca noted the importance of how to avoid becoming angry, quitting being angry, and dealing with anger in other people. Another theorist who came after Seneca was Galen, a Roman era philosopher, who built on the work of Seneca to formulate new ideas in the area of anger management. Galen stresses the importance of a mentor to help deal with excess anger. Blood pressure is another physiological aspect affected by anger, with increased levels of anger being correlated with higher blood pressure. The implications of an effect on blood pressure for overall health is made evident by the link between high blood pressure and the increased risk of cardiovascular disease. An increase in the immune system's efficacy has also been observed as a result of the increased level of relaxation. Successful anger management could also lead to an overall longer life span due to the decrease in reckless behavior and violent altercations.
Кедергілер
Ашуды басқару араласуының сәтті болу ықтималдығын төмендететін бірнеше фактор бар. Осындай кедергілердің бірі – адамның мотивация деңгейі. Жалпы алғанда, төмен дайындық ашуды басқару тиімділігіне кедергі келтіреді, себебі қатысу көрсеткіштері төмендеп, терапиялық қарым-қатынасқа теріс әсер етеді. Мысалы, сот шешімімен міндетті түрде ашуды басқару бағдарламасына жіберілген адамдардың мотивациясы, өз еркімен келгендерге қарағанда төмен болады. Бір зерттеуде түрмедегі сотталғандардың жеке дайындығы мен жақсару арасында байланыс анықталды. Сонымен қатар, ашудың әлеуметтік құрылым екенін ескере отырып, мәдениеттер арасындағы байланыс қиындықтары да кедергі тудыруы мүмкін. Ашуды қалай білдіруге болады деген түсінік мәдениетке байланысты. Сондықтан, клиент пен терапевт арасындағы түсініспеушілік бағдарламаның соңғы мақсатына қатысты жаңылысқандыққа алып келуі мүмкін. Мысалы, клиент тек физикалық зорлық-зомбылықты азайтуды қаласа, терапевт ауызша және физикалық шабуылдарды азайтуға ұмтылуы мүмкін. Ашуды білдіруге қатысты жынысқа байланысты күтулер де қоғамдық нормаларға әсер етеді. Бірдей ашу-ызаны ер және әйел әртүрлі қабылдайды, себебі ашу ерлерде көбірек қалыпты саналады.
There are a number of factors that can lower the probability of a successful anger management intervention. One such obstacle is the level of the individual's motivation. Overall low readiness is an impediment to the effectiveness of anger management due to the lower attendance rates and negative effect on the therapeutic alliance. Involuntary assignment to an anger management program, for example court mandated sessions, will result in a lower average motivation level than voluntary admission. In one study with incarcerated inmates, there was a correlation found between individual readiness and improvement. Additionally, given the component of anger as a social construct, difficulty with communication between cultures can serve as another impediment. What is deemed an appropriate expression of anger is culturally dependent. Therefore, a mismatch between client and therapist could result in a misunderstanding as to the end goal of the program. For example, a client could only wish to decrease physical violence, while the therapist aims to decrease both verbal and physical outbursts. Gender dependent expectations of anger expression can contribute as well to societal standards. The same violent outburst for a man and woman is subject to different interpretations due to anger being seen as more permissible in males.