Кіріспе

Италияда туған актер Анжиолино Джузеппе Паскуале Вентура (14 шілде 1919 – 22 қазан 1987), Лино Вентура деген атпен танымал, Италияда туған актер және қайырымдастық жұмысын ұйымдастырушы. Өмірінің көп бөлігін Францияда тұрып, жұмыс істеген. Ол 1960-1970 жылдардағы француз киносының ең көрнекті актерлерінің бірі саналды, ол қылмыстық драмаларда заңның екі жағында да қатал мінезді кейіпкерлерді сомдауымен танымал болды. Пармада туып, сол жерде және Парижде өскен Вентура алғашқыда кәсіби күрескер болған, бірақ жарақат салдарынан мансабы аяқталды. Ол 1954 жылы Жак Беккердің «Touchez pas au grisbi» фильмінде гангстер рөлінде киноға дебют жасады және тез арада Францияның сүйікті актерлерінің біріне айналды, көптеген танымал актерлермен бірге ойнады және Луи Малле, Клод Соте және Клод Миллер сияқты көрнекті режиссерлермен жұмыс істеді. Көбінесе қылмыскер немесе полицей рөлін сомдайтын ол, Жан-Пьер Мельвильдің «Көлдің армиясы» (1969) фильмінде қарсылық қозғалысының жетекшісі рөлінде де ойнады. 1982 жылы «Жәбірленушілер» фильмінің бейімделуіндегі Жан Вальжан рөлі үшін «Цезарь» сыйлығына ұсынылды. Оның төрт баласының бірі, қызы мүгедек болып дүниеге келгеннен кейін, ол әйелімен бірге мүгедек балалар мен олардың ата-аналарына көмектесетін «Perce Neige» (Snowdrop) қайырымдылық қорын құрды. Францияда өмір бойы тұрған және поп-мәдениеттегі иконаға айналған Вентура өзін әрдайым итальяндық деп есептеді, француз азаматтығын қабылдаған жоқ және француз саясатына араласқан жоқ. Дегенмен, ол 100 ең ұлы француз азаматын анықтау бойынша жүргізілген сауалнамада 23-орынды иеленді.

Ерте өмір

Лино Италияның Парма қаласында, Эмилия-Романья аймағында, Джованни Вентура мен Луиза Боррини отбасында дүниеге келді. Олар одан кейін Францияға көшіп кетті. Лино сегіз жасында мектепті тастап, кейін түрлі жұмыстар істеді. Бір кезде Вентура жүлделі жұдырық және кәсіпқой күреспен айналысып, бірақ жарақат алғандықтан оны тоқтатуға мәжбүр болды.

Ертедегі рөлдері

1953 жылы, кездейсоқ, оның достарының бірі оны Жаку Беккерге есімдерін айтты, ол Жан Габинмен бірге түсу үшін итальяндық актер іздеп жүрген еді. Беккер оған Анджело рөлін ұсынды, Вентура бастапқыда бас тартты, бірақ кейін келісті. Ол фильмде соншалықты әсерлі болды, бүкіл кино саласы оған назар аударды. Фильм үлкен сәттілікке ие болды. Вентура осыған ұқсас, қатал гангстерлік фильмдерде актерлік мансабын құра бастады, көбінесе досы Жан Габинмен бірге ойнады, соның ішінде екінші фильмі – «Razzia sur la chnouf» (1955). Одан кейін «Көше заңдары» (1956) және Габинмен бірге түскен «Қылмыс және жаза» (1956) фильмдері шықты.

Кейінгі мансап

Оның ең танымал рөлдерінің бірі – «Трипенни операсында» (1963) жемқор полиция бастығы Тайгер Браун мен «Валачи парақшаларында» (1972) мафия басшысы Вито Женовезе сомдаған бейнесі. Өмір бойы итальян азаматы болып қалған ол, француз тіліндегі фильмдердің итальян тіліне дубляждалуына үйреніп кеткенімен, туған тілінде тек бірнеше фильмде ойнады. Олардың ішінде – «Соңғы сот» (Il giudizio universale, 1961), «Тамаша мәйіттер» (Cadaveri eccellenti, 1976) және «Палермода жүз күн» (Cento Giorni a Palermo, 1983) фильмдері бар. Вентура 1987 жылы 68 жасында жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін белсенді жұмыс істеді. Өзінің мүгедек қызы болғандықтан, ол 1966 жылы мүгедектерге көмек көрсету үшін «Perce Neige» (Snowdrop) атты қайырымдылық қорын құрды. Мансабы бойы ол француз киносының ең сүйікті актерлерінің бірі болды. Ол француз тілінде ешқандай акцентсіз сөйледі (карьерасының басында париждік акцентімен сөйлегенінен басқа), ал итальян тілінде жеңіл француз акцентімен сөйледі, себебі ол жеті жасында Францияға келген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде итальян армиясына мәжбүрлеп алынған ол дезертирлік жасады. Бірақ әйелі мен төрт баласы француз болғанымен, ол ата-анасына деген құрметтен итальяндық азаматтығынан бас тартқысы келмеді. Осыған қарамастан, ол өлімінен 17 жыл өткен соң, 100 ең ұлы француздың 23-орынына енді. Ақылға сыймас нәрсе, Вентура актерлік шеберлігінің шектеулілігіне өзінің үлкен табысын жатқызды және жиі: «Егер мен кейіпкерге сенбесем немесе бірдеңе дұрыс болмаса, мен оны ойнай алмаймын» дейтін. 1980 жылғы сұхбатта ол өткен жылы: «Мен 9 жасымнан бері қаншалықты бақытты болғанымды, қаншалықты көп адамның махаббатына ие болғанымды түсіне бастадым. Мен актерлік іспен айналысқанда, сүйген ісімді істеп, оған ақы аламын. Сондықтан мен өзімді фильмге арнадым, емес фильмді маған» деді. Ол «Апокалипсис қазір» фильміндегі рөлден (соңғы нұсқадан алынып тасталған), Роберт Олдричтің фильміндегі рөлден және Франсуа Трюффоның «Үшінші дәрежедегі жақын кездесулер» фильміндегі рөлден бас тартқанын айтты. Ол: «Оқиғаның өзі – бәрі. Менің жақсы досым Жан Габен 25 жыл бұрын маған фильмде үш маңызды нәрсе бар екенін айтты: оқиға, оқиға және оқиға» деді. «Менің шектеулерім бар», - деді ол. «Менде ешқандай дайындық жоқ, классикалық шығармаларды орындай алмаймын. Мен тек өзімнің өзімді жасай аламын. Мен ең жақсы сөйлемеймін – сценарийді оқып, кейіпкерге айналуға тырысамын. Бұл қалай болатыны өте құпия. Мен оны түсіндіре алмаймын. Кинода көптеген құпиялар бар, бәрі бір-бірімен байланысып тұрады, осының бәрін ойлағанда, сіз фильм түсіргіңіз келмейді».