Кіріспе

Американдық психолог және философ, философ Раймонд А. Муди (30 маусым 1944 жылы туған) – американдық философ, психиатр, дәрігер және автор. Ол өмірден кейінгі өмір және өлімге жақын тәжірибелер (ӨЖТ) туралы кітаптарымен ең көп танымал, бұл терминді ол 1975 жылы өзінің ең көп сатылған «Life After Life» кітабында енгізген. Оның зерттеулері өлімге жақын тәжірибелерде кездесетін жекелеген субъективті құбылыстарды, әсіресе көз жұмған, бірақ қайта тірілген адамдардың баяндамаларын зерттейді. Ол өзі «өлімге жақын тәжірибе психологиясы» деп атаған көзқарастарын кеңінен жариялап жүр.

Ерте өмір және білім

Муди Джорджия штатының Портердейл қаласында дінге сенбейтін хирургтың ұлы ретінде дүниеге келді. 1976 жылы ол Джорджия медициналық колледжінен медицина докторы (M.D.) дипломын алды.

Ерте мансап

Медицина докторын алғаннан кейін, Муди Джорджия штатының ең жоғары қауіпсіздік деңгейіндегі психиатриялық ауруханасында сот-психиатры болып жұмыс істеді. 1998 жылы Муди Лас-Вегастағы Невада университетінде сананы зерттеу кафедрасының меңгерушісі болып тағайындалды.

Кейінгі зерттеулер

Гректердің өлгендердің рухтарымен кеңесу үшін баратын психомантеумдарынан (Муди Вирджиния университетінде студент кезінде оқыған ежелгі грек мәтіндерінде осы туралы білген) шабыттанған Муди Алабама штатында психомантеум салды, оны ол доктор Джон Дийдің сана театры деп атайды. Мудидің сөзіне сенсек, адамдар жарты-жарық бөлмеде айнаға қарай қарап, рухани көріністерді шақыра алады (айнаға қарауға қараңыз). Муди өткен өмірге регрессияны да зерттеді және өзінің тоғыз өмір сүргенін айтады.

Moody's-тің өлімге жақын зерттеулерін сынға алу

Психология профессоры Барри Бейерштейн Мюдидің өлімнен кейінгі өмірге қатысты ұсынған дәлелдерінің логикалық және эмпирикалық тұрғыдан кемшіліктері бар екенін жазды. Психолог Джеймс Алкок Мюдидің “өзінің зерттеу әдісінің нақты шектеулерін жылдам жасырғандай, жалпы галлюцинациялық тәжірибелерге қатысты ғылыми әдебиеттің көп бөлігін елемейтіндей көрінеді” деп атап өткен. Мюди “паранормальды құбылыстарға берілген адамы” деп сипатталған. Оның әдістері ғылыми қауымдастықтың сынына ұшырады, себебі ол өлімге әкелетін жағдайлар туралы жинаған жеке есептердің көп бөлігін пациенттердің өздері оқиға болғаннан кейін айлар, тіпті жылдар өткен соң берген. Теренс Хайнз: “Мұндай есептер өлімнен кейінгі өмірдің бар екенін дәлелдеуге жеткіліксіз” деді. Философ Пол Курц Мюдидің NDE (жақын өлім тәжірибесі) туралы дәлелдері жеке сұхбаттар мен әңгімелерге негізделгенін және оның деректеріне статистикалық талдау жасалмағанын жазды. Сондай-ақ, жарияланған деректерді фактілер объективті түрде дұрыс деп есептей отырып, түсіндіру мәселесі де бар; Курцтың сөзіне қарағанда, “мұндай тәжірибелерді бастан өткерген адамдардың қайтыс болғаны және қайтып келгені, немесе сананың мидан немесе денеден бөлек болуы туралы сенімді дәлел жоқ”. Философ Роберт Тодд Кэрролл Мюдидің жұмысының ерекшелігі – оның гипотезасына сәйкес келмейтін жағдайларды жіберуі, бұл сәйкес жағдайларды таңдап алу екенін жазды. Кэрролл Мюдинің “жақын өлім” деп сипаттаған жағдайлары жүрек тоқтауы мен анестезияның мидың күйіне әсер етуінен туындауы мүмкін дейді. Мюди NDE өлімнен кейінгі өмірдің дәлелі деп санайды, бірақ Кэрролл оларды нейрохимиямен түсіндіруге болады және олар “өліп бара жатқан, санасы бұзылған немесе есірткілік әсердегі мидың” нәтижесі екенін айтады.

Жеке өмір

Муди 1991 жылы өлімге жақын тәжірибе басынан өткенін айтады, ол өзін-өзі өлтіруге әрекеттенген (осы туралы ол «Паранормальды» кітабында айтады), және бұл оның психикалық денсаулығына әсер еткен, анықталмаған қалқанша безінің ауруының салдары болды деді. 1993 жылы берген сұхбатында Муди отбасының оны айнаға қараумен айналысқандығы үшін психиатриялық ауруханаға жатқызғанын мәлімдеді.