Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Богемия герцогы (өмір сүрген шамамен 999–1003)
Duke of Bohemia (fl. 999–1003)
Болеслав III (шамамен 965 – 1037), Қызыл (қызыл шашты екенін білдіру үшін) немесе Соқыр аталған, Премислидтер әулетінің мүшесі, 999 жылдан 1002 жылға дейін және 1003 жылы қысқа мерзімге Богемия герцогы болды. Оның тұрақсыз билігі кезінде Богемия Генрих II патша мен Польша герцогы Болеслав I, "Батырдың" арасындағы ұзақ неміс-поляк соғысының кепіліне айналды.
Boleslaus III (c. 965 – 1037), called the Red (; to denote a "red haired" individual) or the Blind, a member of the Přemyslid dynasty, was Duke of Bohemia from 999 until 1002 and briefly again during the year 1003. During his chaotic reign, Bohemia became a pawn in the long German–Polish War between King Henry II and Duke Bolesław I, "the Brave", of Poland.
Өмір
Герцог Болеслав II "Благочестивыйнің" үлкен ұлы, мүмкін бірінші әйелі Адивадан туған, 999 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Богемия тағына отырды. Болеслав III әлсіз билеуші болып шықты және көп ұзамай кіші ағалары Яромир мен Олдрихпен мұрагерлік үшін қатыгез күреске түсті. Ол екеуін де анасы, жесір герцогиня Эммамен бірге Регенсбургтегі Генрих II-нің Бавария сарайына қуды. 1002 жылы қарсылас Вршовцы тайпасының ақсүйектері (Болеславтың күйеу баласымен бірге) ұйымдастырған көтеріліс оны Германияға қашуға мәжбүр етті, онда оны Австрия маркграфы Генрих I қарсы алды. Генрих I бастапқыда бұрынғы кінәсі үшін оны тұтқындауға бұйрық берді, бірақ көп ұзамай кешіріп, қолдауға уәде берді. Осы уақытта Польша герцогы Болеслав I Болеславтың туысы Владивойды Богемия тағына отырғызды. Алайда, Владивойдың ішкілігіне құмар болғаны айтылады және бір жыл ішінде қайтыс болды. 1003 жылы Владивой қайтыс болғаннан кейін, Богемия ақсүйектері Яромир мен Олдрихты жер аударылудан шақырды. Кейін олардың әрқайсысы Прагадағы таққа отырды. 9 ақпан күні 1003 жылы Болеслав Қызыл Польша герцогы Болеславтың қарулы қолдауымен билікке қайта келді. Болеславтың ағалары Яромир мен Олдрих тағы Германияға қашып, Генрих II-нің қорғауына өтті. Бірақ Болеслав көп ұзамай Вишеградта Вршовцы тайпасының ақсүйектерін қырғынға ұшыратып, өзінің беделін түсірді. Мерзебургтік Титмардың сөзіне сүйенсек, Болеслав күйеу баласын өзінің қылышымен қапыздап өлтірген. Қырғыннан аман қалған ақсүйектер Польшаның Батыл Болеславына елшілер жіберіп, олардан көмек сұрады. Польша герцогы қуана келісіп, чехтің өзімен аттас атын өз қаласына (мүмкін Краковқа) шақырды. Сол жерде Болеслав Қызыл тұтқынға алынып, соқыр етіліп, түрмеге қамалды. Ол ешқашан Богемияға оралмады. Батыл Болеслав герцогтік таққа талап етіп, 1003 жылы Богемияға шапты және Праганы ешқандай қарсылықсыз басып алды; ол герцог Болеслав IV ретінде бір жылдан астам билік етті. Содан кейін ол Богемия герцогтігінен бас тартып, Генрих II-нің қолдауымен Прага қақпасынан кірген Яромирмен ауыстырылды. 1004 жылы ол неміс патшасының қолынан Богемия герцогтігін иелікке алды.
The eldest son of Duke Boleslaus II "the Pious", probably with his first wife Adiva, he succeeded to the Bohemian throne upon the death of his father in 999. Boleslaus III turned out to be a weak ruler and soon entered into a fierce inheritance conflict with his younger brothers Jaromír and Oldřich. He had both expelled to the Bavarian court of Henry II in Regensburg, together with their mother Dowager Duchess Emma. By 1002, a revolt organized by nobles of the rival Vršovci clan (along with Boleslaus's son in law) forced him to flee to Germany, where he was received by Margrave Henry I of Austria. At first, Henry I ordered the arrest of his guest because of an old offence, but soon forgave him and promised support. Meanwhile, the Polish duke Bolesław I installed Boleslaus' kinsman Vladivoj on the Bohemian throne. Vladivoj was apparently an alcoholic, however, and died within a year. After the death of Vladivoj in 1003, the Bohemian nobles invited Jaromír and Oldřich back from exile. In turn, they each later assumed the throne at Prague. On 9 February 1003, Boleslaus the Red was restored to authority with armed support from Duke Bolesław of Poland. Boleslaus's brothers Jaromír and Oldřich again fled to Germany and placed themselves under the protection of Henry II. But Boleslaus soon undermined his own position by ordering a massacre of the nobles of the Vršovci clan at Vyšehrad. According to the chronicler Thietmar of Merseburg, Boleslav slashed his son in law to death with his own sword. Nobles who survived the massacre secretly sent messengers to Bolesław the Brave of Poland and entreated him to save them. The Polish duke willingly agreed and invited his Czech namesake to visit him at his castle (probably in Kraków). There, Boleslaus the Red was trapped, blinded and imprisoned. He never returned to Bohemia. Bolesław the Brave claimed the ducal throne for himself, invaded Bohemia in 1003 and took Prague without any serious opposition; he ruled as Duke Boleslaus IV for a little over a year. He then gave up his claim to the duchy of Bohemia and was replaced by Jaromír, who, backed by Henry II, entered through the Prague gates and in 1004 received the Bohemian duchy as a fief from the hands of the German king.