Голсуорти Лоус Дикинсон: Британ философ, тарихшы және қоғам қайраткері

Кіріспе

Британдық тарихшы, саяси философ және белсенді (1862–1932)

Голдсуорти Лоуес Дикинсон (6 тамыз 1862 – 3 тамыз 1932), Голди деп белгілі, британдық саяси ғалым және философ. Ол өмірінің көп бөлігін Кембриджде өткізді, онда ғылыми кеңесші болғанға дейін неоплатонизм туралы диссертация қорғады. Ол Блумсбери тобымен жақын байланыста болды. Дикинсон Ұлыбританияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына терең қайғырды. Соғыс басталғаннан кейін екі апта ішінде ол Ұлттар лигасы идеясын ұсынды, ал оның одан кейінгі жазбалары Лига құруға қатысты қоғамдық пікірді қалыптастыруға көмектесті. Халықаралық қатынастар саласында Дикинсон халықаралық жүйені халықаралық "анархия" ретінде қарастыру тұжырымын кеңінен таратуымен танымал.

Алғашқы жылдар

Дикинсон Лондонда, портрет суретшісі Лоуес Като Дикинсонның (1819–1908) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Смит, Эльдер және Компанияның әдеби кеңесшісі болған және Шарлотта Бронтеді ашқан Уильям Смит Уильямстың қызы Маргарет Эллен Уильямсқа үйленген болатын. Бала бір жасқа толғанда оның отбасы Ханвеллдегі Көктемгі коттеджге көшіп келді, ол кезде бұл ауылдық жер еді. Отбасында одан үш жас үлкен ағасы Артур, үлкен әпкесі Мей және екі кішкентай әпкесі Хестер мен Джанет та болды. Оның біліміне он немесе он бір жасында Портман скверіндегі Сомерсет көшесіндегі күндізгі мектепке бару кірді. Он екі жасында ол Чертсидегі Беомондс интернат-мектебіне жіберілді, ал оның 14-19 жастағы жасөспірімдік жылдары Годалмингтегі Чартерхаус мектебінде өтті, онда оның ағасы Артур бұрыннан оқып жатқан еді. Дикинсон Чартерхауста бақытсыз болды, бірақ келуші актерлердің қойылымдарын тамашалауды ұнатты және мектеп оркестрінде скрипка ойнады. Ол сол жерде болған кезде, оның отбасы Ханвеллден Лангем-плейстегі All Souls Church шіркеуінің артындағы үйге көшіп өтті. 1881 жылы Дикинсон Кингс колледжіне, Кембриджге, стипендиямен түсті, онда оның ағасы Артур одан бұрын оқыған еді. Бірінші курстың соңында ол анасының астмадан қайтыс болғаны туралы хабарлама келген телеграмма алды. Колледж жылдарында оның тәлімгері Оскар Браунинг оған зор әсер етті, сондай-ақ Дикинсон Кингс колледжінің студенті К.Р. Эшбимен жақын дос болды. Дикинсон 1884 жылы Савонарола туралы өлеңі үшін канцлердің ағылшын медалін жеңіп алды және сол жазда бітіргеннен кейін Классикалық Трипоста бірінші дәрежеге ие болды. Нидерланды мен Германияға саяхаттағаннан кейін Дикинсон сол жылдың соңында Кембриджге оралды және Кембридждің Апостолдары деп белгілі болған Кембридж Конверсация қоғамына сайланды. Бір-екі жылдан кейін ол Роджер Фрай, Дж.М.Э. Мактаггарт және Натаниел Уэдд кіретін топтың құрамына кірді.

Мансап

1885 жылдың жазында ол Серрейдегі Фарнхэмге жақын Тилфордтағы Крейг шаруашылығында жұмыс істеді. Шаруашылықты Гарольд Кокс қарапайым өмір салтындағы тәжірибе ретінде бастаған. Дикинсон ара шабу, қазба жұмыстары мен жыртумен мақтан тұтқан. Сол күзде және 1886 жылдың көктеміне дейін Дикинсон Университеттің кеңейту бағдарламасына қосылып, Карлайл, Эмерсон, Браунинг және Теннисон туралы лекциялар оқыды. Ол елді аралап, Мэнсфилдте бір семестр, Честер мен Саутпортта екінші семестр өмір сүрді. Содан кейін Уэльсте қысқа уақыт болды. Әкесінің қаржылық көмегімен Дикинсон 1886 жылдың қазан айынан бастап Кембриджде медицина мамандығын оқуға кірісті. Жаңа пәнінен қанағаттанбаса да, оқуын тастауға аздап қалды, бірақ табандылық танытып, 1887 және 1888 жылдары М.Б. емтихандарын сәтті тапсырды. Дегенмен, ол медицина саласында мансап құруға қызығушылық танытпағанын түсінді. 1887 жылдың наурыз айында Плотин туралы диссертациясы оның Король колледжінде стипендия алуына көмектесті. Роджер Фрайдың Кембридждегі соңғы жылында (1887–1888), гомосексуал Дикинсон оған ғашық болды. Бастапқыда қызу қарым-қатынас болғанмен (Дикинсонның өмірбаяндық еңбегіне сәйкес, гетеросексуал Фраймен сексуалдық қатынас болған жоқ), екеуі ұзақ жылға созылған достық байланыс орнатты. Фрай арқылы Дикинсон көп ұзамай Джек МакТаггарт пен Ф.С.С. Шиллермен танысты. Дикинсон содан кейін Кембриджде қоныстанды, бірақ ол қайтадан Университеттің кеңейту бағдарламасы арқылы лекция оқыды, Ньюкаслға, Лестерге және Норвичке сапарлады. 1896 жылы оның Король колледжіндегі (тарихшы ретінде) стипендиясы қайта жаңартылды. Сол жылы оның «Өмірге гректердің көзқарасы» атты кітабы жарық көрді. Кейіннен ол Сократтық дәстүрде бірнеше диалогтар жазды. Дикинсон Кембридж университетінің стереотиптік ғалымы сияқты усақ-түйек нәрселерге бейімделмейтін өмір салтын өмір сүрген жоқ. Г.К. Честертон «Еретиктер» (1905) кітабында келіспейтін замандас ойшылдарды таңдағанда, 12-тараудың назар орталығында «Пұтқа табыну және Лоуес Дикинсон мырза» тақырыбы болды. Онда Честертон былай деп жазады: «Лоуес Дикинсон мырза, осы және осыған ұқсас тақырыптар бойынша соңғы жазушылардың ең маңызды және ойландыратыны, пұтқа табынушылықтың қарапайым анархиясына түсіп қалмауы үшін тым мықты адам. Ежелгі гректердің құштарлық пен жеке басын жоғары қоятын көзқарасын сынау үшін көп философия білудің қажеті жоқ, тек грек тілін білу жеткілікті. Лоуес Дикинсон мырза көптеген философиялық білімге және грек тіліне де ие, сондықтан оның қателігі, егер ол қателік жасаса, қарапайым гедонистке тән емес. Бірақ ол христиандық пен пұтқа табынушылықтың арасындағы моральдық идеалдардағы айырмашылықты көрсетеді, ол «How Long Halt Ye?» атты мақаласында өте жақсы баяндайды, бұл мақала Independent Review журналында жарияланған. Менің ойымша, бұл жаңалықта терең қателік бар. Дикинсон 1886 жылдан 1920 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін саяси ғылымдардан лекция оқыды, ал 1893 жылдан 1896 жылға дейін колледж кітапханашысы болды. Дикинсон Экономика және саясат бойынша біліктілік сабағын құруға көмектесті және университет ішінде саяси ғылымдарды оқытты. Сондай-ақ, ол 15 жыл бойы Лондон экономика мектебінде лекция оқыды. 1897 жылы ол Грекияға алғашқы сапарын Натаниел Уэдд, Робин Майор және А.М. Дэниелмен бірге жасады. 1890 жылы ол Психикалық зерттеулер қоғамына қосылып, 1904 жылдан 1920 жылға дейін оның кеңесінде қызмет етті. 1903 жылы ол «Тәуелсіз шолу» журналын құруға көмектесті. Эдвард Дженкс редактор болды, ал оның редакциялық алқа мүшелеріне Дикинсон, Ф.В. Хирст, С.Ф.Г. Мастерман, Г.М. Тревелян және Натаниел Уэдд кірді. Фрай мұқабаның дизайнын жасады. Жылдар бойы Дикинсон оған бірнеше мақалалар жазды, кейбіреулері кейіннен «Дін: сын және болжам» (1905) және «Дін және өлместік» (1911) кітаптарында жарияланды.

In the summer of 1885 he worked at a co operative farm, Craig Farm at Tilford near Farnham in Surrey. The farm had been started by Harold Cox as an experiment in simple living. Dickinson was proud of his hoeing, digging, and ploughing. That autumn, and continuing to the spring of 1886, Dickinson joined the University Extension Scheme to give public lectures that covered Carlyle, Emerson, Browning, and Tennyson. He toured the country, living for a term at Mansfield and for a second term at Chester and Southport. He spent a brief time in Wales afterwards. With financial help from his father, Dickinson then began to study for a medical degree, beginning in October 1886 at Cambridge. Although he became dissatisfied with his new subject and nearly decided to drop out, he persevered and passed his M. B. examinations in 1887 and 1888. Yet he finally decided he was not interested in a career in medicine. In March 1887 a dissertation on Plotinus helped his election to a fellowship at King's College. During Roger Fry's last year at Cambridge (1887–1888), Dickinson, a homosexual, fell in love with him. After an initially intense relationship (which according to Dickinson's biography did not include sex with Fry, a heterosexual), the two established a long friendship. Through Fry, Dickinson soon met Jack McTaggart and F. C. S. Schiller. Dickinson then settled down at Cambridge, although he again lectured through the University Extension Scheme, travelling to Newcastle, Leicester, and Norwich. His fellowship at King's College (as an historian) was permanently renewed in 1896. That year his book The Greek View of Life was published. He later wrote a number of dialogues in the Socratic tradition. Dickinson did not live the detached life of a stereotypical Cambridge academic. When G. K. Chesterton chose contemporary thinkers with whom he disagreed for his book Heretics (1905), the focus of Chapter 12 was "Paganism and Mr. Lowes Dickinson". There Chesterton writes:

Mr. Lowes Dickinson, the most pregnant and provocative of recent writers on this and similar subjects, is far too solid a man to have fallen into this old error of the mere anarchy of Paganism. To make hay of that Hellenic enthusiasm which has as its ideal mere appetite and egotism, it is not necessary to know much philosophy, but merely to know a little Greek. Mr. Lowes Dickinson knows a great deal of philosophy, and also a great deal of Greek, and his error, if error he has, is not that of the crude hedonist. But the contrast which he offers between Christianity and Paganism in the matter of moral ideals—a contrast which he states very ably in a paper called "How Long Halt Ye?" which appeared in the Independent Review—does, I think, contain an error of a deeper kind. Dickinson was a lecturer in political science from 1886 to his retirement in 1920, and the college librarian from 1893 to 1896. Dickinson helped establish the Economics and Politics Tripos and taught political science within the University. For 15 years he also lectured at the London School of Economics. In 1897 he made his first trip to Greece, travelling with Nathaniel Wedd, Robin Mayor, and A. M. Daniel. He joined the Society for Psychical Research in 1890, and served on its Council from 1904 to 1920. In 1903 he helped to found the Independent Review. Edward Jenks was editor, and members of its editorial board included Dickinson, F. W. Hirst, C. F. G. Masterman, G. M. Trevelyan, and Nathaniel Wedd. Fry designed the front cover. Over the years Dickinson contributed a number of articles to it, some later reprinted in Religion: A Criticism and a Forecast (1905) and Religion and Immortality (1911).

Бірінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі кезең

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін екі апта ішінде Дикинсон "Ұлттар лигасы" жоспарларын жасады. Лорд Дикинсонмен және Лорд Брайспен бірге ол Ұлттар лигасының идеяларын дамытты және Брайс тобы деп аталатын интернационалистік бейбітшілдер тобын құруда маңызды рөл атқарды. Бұл ұйым ақырында Ұлттар лигасының ядросына айналды. "Соғыстан кейін" (1915) атты памфлетінде ол өзінің "Бейбітшілік лигасы" ұйымын арбитраж бен келісімге келтіруге бағытталған ұйым деп сипаттады. Ол ХХ ғасырдың басындағы құпия дипломатия соғысқа алып келгенін айтты және "соғыс болу мүмкін еместігі, менің ойымша, сыртқы саясат мәселелері жұртшылыққа белгілі болып, олардың бақылауында болған жағдайда арта түсер еді" деп жазды. Дикинсон өз идеяларын көптеген кітаптар мен памфлеттер арқылы, соның ішінде "Халықаралық анархия" кітабы арқылы насихаттады. 1929 жылы BBC-нің Талқылау бөлімі оны "Көзқарас" атты серияның бірінші және соңғы лекцияларын оқуға шақырды. Ол Гёте мен Платонды қоса алғанда, әртүрлі тақырыптар бойынша BBC-де бірнеше баяндамалар жасады.

Өлім және мұра

1932 жылы простата операциясынан кейін Дикинсонның жағдайы жақсарып бара жатқандай болды, бірақ ол 3 тамызда қайтыс болды. Еске алу шаралары Кембридж университетінің Кингс колледжі шіркеуінде және Лондонда өтті. Дикинсонның кітаптарына әсерленген, сол кезде жақын досы болған Э.М. Форстер оның әдеби мұрагері лауазымын қабылдады. Дикинсонның қарындастары Форстерден ағаларының өмірбаянын жазуды сұрады, ол 1934 жылы «Голдсворти Лоуес Дикинсон» деген атпен жарық көрді. Форстер Дикинсонның сексуалдық бейімділіктері, соның ішінде оның аяққа құмарлығы және жас жігіттерге деген өшпеген махаббаты туралы мәліметтерді жарияламағаны үшін сынға ұшырады. Э.М. Форстер «Шығарма өнері» атты еңбегінде Дикинсонның қарындастарын «Ховардс-Энд» романындағы Маргарет және Хелен Шлегелдің басты кейіпкерлерін жасауда шабыт көзі ретінде пайдаланғанын айтты.