Кіріспе

Нацистік Германияның ұзақ қашықтықтағы бомбалаушы ұшақтар жобалары

"Америкабомбарьер" жобасы – Германияның Әуе күштері министрлігінің (Reichsluftfahrtministerium) Германиядан АҚШ-қа (әсіресе Нью-Йорк қаласына) соққы бере алатын ұзақ қашықтықтағы стратегиялық бомбалаушы ұшақты алуға бағытталған бастамасы. Бұл идея 1938 жылдан бері көтерілген, бірақ мұндай ұзақ қашықтықтағы стратегиялық бомбалаушы ұшақтың озық жоспарларын әзірлеу 1942 жылдың басына дейін рейхсмаршал Герман Герингке жеткен жоқ. Әртүрлі ұсыныстар енгізілді, бірақ барлық жоспарлар тым қымбатқа түсуі, азайып бара жатқан материалдық-техникалық базаға және өндірістік қуатқа тым тәуелді болуы және/немесе техникалық тұрғыдан мүмкін еместігіне байланысты ақырында тоқтатылды.

Өмірбаян

Альберт Шпеердің "Спандау: құпия күнделіктер" атты кітабында Адольф Гитлер Нью-Йорк қаласының өртеніп жатқан көрінісіне қызығушылық танытқан. 1937 жылы Вилли Мессершмитт Еуропадан Солтүстік Америкаға жетуге арналған Мессершмитт Me 264 ұшағының прототипін Гитлерге көрсету арқылы тиімді келісімшартқа қол жеткізуді үміттенеді. 1938 жылдың 8 шілдесінде, Германияның стратегиялық бомбалауды қолдаушы генерал-лейтенант Уолтер Вевер қайтыс болғаннан кейін небәрі екі жыл өткен соң, және Рейх Әуе Министрлігі Германияның соғыс жылдарындағы жалғыз операциялық ауыр бомбалаушысы Heinkel He 177 ұшағының жобасына келісімшарт бергеннен кейін сегіз ай өткен соң, Люфтваффе бас қолбасшысы Герман Геринг сөз сөйлеп: "Менде 4,5 тонналық бомба жүктемесімен Нью-Йоркке барып-қайта ұша алатын бомбалаушылар жоқ. Мұндай бомбалаушыға ие болсам, теңіз арғы бетіндегі мақтаншылдықтың аузын тоқтатар едім" деді. Сол кезде Португалия премьер-министрі Салазар неміс суасты қайықтары мен әскери кемелеріне май құюға рұқсат берген, бірақ 1943 жылдан бастап Азор аралдарындағы базаларды британдықтарға жалға берді, бұл одақтастарға Атлантиканың орталық бөлігінде әуеден бақылау жасауға мүмкіндік берді. Соғыс кезіндегі әртүрлі кезеңдерде Германияның ірі ұшақ өндірушілеріне (Мессершмитт, Юнкерс, Фокке-Вульф және Хортен ағайындылары) жобалар бойынша сұраныстар жіберілді, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың басында, 1940 жылдың қыркүйегінде АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы "Жоюшылар базалар келісіміне" орай болды. Heinkel компаниясының жобаға қатысты ұсынысы 1943 жылдың ақпанынан кейін көп ұзамай жасалды, сол кезде RLM Heinkel фирмасына 8 277 типтік ұшақ нөмірін берді, ол олардың қатысуы болды.

Жоспар

Америкабомбер жобасының жоспары 1942 жылдың 27 сәуірінде аяқталып, 1942 жылдың 12 мамырында рейхсмаршал Герман Герингке тапсырылды. 33 беттік жоспарды неміс тарихшысы Олаф Гройлер Потсдамда тауып алды. Жоспардың он данасы жасалды, оның алтауы Люфтваффе кеңселеріне жіберілді, ал төртеуі резервте қалды. Жоспарда Азор аралдарын АҚШ-қа жету үшін транзиттік әуежай ретінде пайдалану туралы нақты айтылған. Егер пайдаланылса, Heinkel He 277, Junkers Ju 390 және Messerschmitt Me 264 тиісінше 3 тонна, 5 тонна және 6,5 тонна жүкпен американдық нысаналарға жете алатын еді. Америка бомбалаушысының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қолда бар ұшақтарға қатысты, онда Me 264, Fw 300 және Ju 290 ұшақтары қарастырылды. Габленц Me 264 туралы пікірін 1942 жылдың екінші жартысында, Габленцтің Сталинград шайқасына қатысу міндеттемелері тумас бұрын берді: Me 264 Еуропадан Атлантика арқылы бомбалау миссиясы үшін тиімді жабдықталуы мүмкін емес, бірақ ол Крейгсмариннің АҚШ-тың шығыс жағалауындағы U- қайықтарымен бірлесіп, ұзақ қашықтықтағы теңіз патрульдік міндеттерге пайдалы болар еді.

Huckepack Projekt (Piggyback Project) (Құмыралы жоба)

Мистель Геспанға ұқсас бір идея – Heinkel He 177 бомбалаушы ұшағының қосымша Lorin Staustrahltriebwerk (Lorin ramjet) қозғалтқышымен жабдалған Dornier Do 217 ұшағын Атлантика мұхитының үстінен мүмкіндігінше алысқа жеткізіп, содан босату болды. Do 217 үшін бұл бір реттік сапар болар еді. Ұшақ шығыс жағалауына құлатылып, күтіп тұрған U- қайық экипажын алып кетер еді. Жоспарлар жеткілікті деңгейге жеткен кезде, отын тапшылығы және Бордодағы базаның жоғалтылуы сынақ жүргізуге кедеріс келтірді. Истреске мәжбүрлі түрде көшу қашықтықты тым ұзартып, жобадан бас тартуға әкелді. "Хукпекк" жобасы Люфтваффе мен Крейгсмарине арасында өткен бірнеше бірлескен конференцияда талқыланды. Бірнеше аптадан кейін, 1942 жылдың 21 тамызында жоспардан бас тартты. Әуе штабының генералы Крайпе өзінің күнделігінде неміс теңіз күштерінің АҚШ жағалауында ұшақ экипажын алу үшін U- қайық жеткізуге шамасы келмейтінін жазды. Крейгсмарине Люфтваффемен ынтымақтастыққа бармағандықтан, жоспар одан әрі дамытылмады. Салыстыратын болсақ, Германияның Франкфурт қаласынан Жапонияның Токио қаласына дейінгі қашықтық 9160 км (5691 миль) ал эми Нью-Йорк қаласынан Парижге дейінгі қашықтық 5840 км (3628 миль). Нью-Йорк қаласын бомбалау үшін, бомбалаушы қайта оралу үшін жанармайды толықтырусыз ұшуға қабілетті болу керек болғандықтан, қажетті ұрыс радиусы тиіс еді. Осыған жақын қашықтыққа ұшқан және жасалған жалғыз неміс ұшағы Messerschmitt Me 261 Adolfine болды, оның максималды ұшу қашықтығы құрады. Егер жобаға жеткілікті уақыт және ресурстар жұмсалғанда, соғыс аяқталуына дейін "Америка бомбалаушысы" пайдалануға берілуі мүмкін еді. Алайда, тарихшы Джеймс П. Даффи атап өткендей, нацистік Германияда жаңа ұшақ тұжырымдамалары мен жобаларын қоса алғанда, озық қару-жарақтарды әзірлеу және құрылысын жүзеге асыру үшін орталық билік болған жоқ, сонымен қатар жоғары қуатты авиациялық қозғалтқыштарды жасауда да қиындықтар болды – яғни, әрқайсысынан артық қуат бере алатын және жауынгерлік жағдайда сенімді жұмыс істей алатын қозғалтқыштар қажет еді. Гитлер көбінесе жаңа "ғажайып қаруларға" және сәтті болуы күмәнді жобаларға уақыт, ақша және ресурстарды ысырап етуге көндірілді. "Америка бомбалаушысы" жобасы осындай жобалардың бірі емес еді. Сонымен қатар, соғыстың орта кезеңінде одақтастардың бомбалауы күшейіп, Германияның маңызды жабдықтау тізбегін, әсіресе отынды бұзды; сонымен қатар, ресурстардың үлкен бөлігі отандық қорғанысқа жұмсалды.