Введение
Монах и летописец Киевской Руси
Нестор Летописец (; 1056 – 1114) — монах Киевской Руси, известный как автор жизнеописаний двух святых: «Житие преподобного Феодосия Печерского» и «Повесть о жизни и смерти блаженных страстотерпцев Бориса и Глеба». Традиционная историография также приписывает ему «Повесть временных лет» (ПВЛ) – наиболее почитаемую летопись Киевской Руси, благодаря которой он получил прозвище «Летописец». Однако ряд современных исследователей пришли к выводу, что он не является автором этой летописи, поскольку она мало соотносится с другими известными произведениями Нестора и часто противоречит им по стилю и содержанию. В связи со спорами об авторстве, некоторые ученые предпочитают называть его Нестором «Агиографом», отождествляя его с двумя агиографическими произведениями, авторство которых бесспорно ему приписывается.
Биография
В 1073 году н.э. Нестор был монахом Киево-Печерского монастыря. Единственная другая достоверно известная деталь его жизни – то, что ему вместе с двумя другими монахами было поручено найти мощи святого Феодосия Киевского, что он успешно выполнил. Нестор умер около 1114 года и был похоронен в Ближних пещерах. Он был прославлен (канонизирован) как святой Восточной Православной Церковью. Тело святого Нестора находится среди мощей, хранящихся в Киево-Печерской Лавре. Его память отмечается 27 октября. Также он почитается совместно с другими святыми Киево-Печерской Лавры 28 сентября (Синаксис преподобных отцов Киево-Печерских) и во второе воскресенье Великого поста.
Почитание
Нестор Летописец был канонизирован включением его имени в Синаксис всех преподобных отцов Киево-Печерских.
Литургические гимны
Тропарь св. Нестора — Глас 4
Вели́ких князе́й ру́сских дея́ния/ и преподо́бных оте́ц Пече́рских жития́ и чудеса́ написа́вый,/ свое́ же, Богому́дре Не́сторе, мно́гих ти ра́ди доброде́телей и́мя/ напи́сано на Небеси́ стяжа́вый,// моли́ и нам написа́тися в Кни́ги Живо́тныя. Velikikh knyazey russkikh deyaniya/ i prepodobnykh otets Pecherskikh zhitiya i chudesa napisavy,/ svoe zhe, Bogomudre Nestore, mnogikh ti radi dobrodeteley imya/ napisano na Nebesi styazhavy,// moli i nam napisatisya v Knigi Zhivotnyya. Common Troparion St. Nestor — Tone 4
Времена́ и ле́та достопа́мятных дея́ний,/ по́двиги и труды́ Богоно́сных оте́ц,/ Не́сторе прему́дре, напису́я,/ любо́вию возгоре́лся еси́ после́довати стопа́м первонача́льных,/ с ни́миже не преста́й моли́тися Христу́ Бо́гу,// спасти́ся душа́м на́шим. Vremena i leta dostopamyatnykh deyany,/ podvigi i trudy Bogonosnykh otets,/ Nestore premudre, napisuya,/ lyuboviyu vozgorelsya esi posledovati stopam pervonachalnykh,/ s nimizhe ne prestay molitisya Khristu Bogu,// spastisya dusham nashim. Kontakion St. Nestor — Tone 2
Я́ко сый Богоно́снаго Феодо́сия учени́к/ и и́стинный жития́ того́ подража́тель,/ пе́рвый честны́х его́ моще́й самови́дец бы́ти сподо́бился еси́,/ я́же с про́чиими святоле́пно прене́с,/ насле́дил еси́ с те́миже Ца́рство Небе́сное,// е́же получи́ти и нам, чту́щим тя, Го́сподеви моли́ся. Yako siy Bogonosnago Feodosiya uchenik/ i istinny zhitiya togo podrazhatel,/ pervy chestnykh ego moshchey samovidets byti spodobilsya esi,/ yazhe s prochiimi svyatolepno prenes,/ nasledil esi s temizhe Tsarstvo Nebesnoe,// ezhe poluchiti i nam, chtushchim tya, Gospodevi molisya.
Деяния великих князей русских и жития и чудеса преподобных отцов Печерских написа́вший, сам же, Богому́дре Не́сторе, и́мя твоё́, ра́ди мно́гих доброде́телей, на Небеси́ написа́но име́я,// моли́ и намъ написа́тися в Кни́ге Живо́тной.
Вели́ких князе́й ру́сских дея́ния/ и преподо́бных оте́ц Пече́рских жития́ и чудеса́ написа́вый,/ свое́ же, Богому́дре Не́сторе, мно́гих ти ра́ди доброде́телей и́мя/ напи́сано на Небеси́ стяжа́вый,// моли́ и нам написа́тися в Кни́ги Живо́тныя. Velikikh knyazey russkikh deyaniya/ i prepodobnykh otets Pecherskikh zhitiya i chudesa napisavy,/ svoe zhe, Bogomudre Nestore, mnogikh ti radi dobrodeteley imya/ napisano na Nebesi styazhavy,// moli i nam napisatisya v Knigi Zhivotnyya. Common Troparion St. Nestor — Tone 4
Времена́ и ле́та достопа́мятных дея́ний,/ по́двиги и труды́ Богоно́сных оте́ц,/ Не́сторе прему́дре, напису́я,/ любо́вию возгоре́лся еси́ после́довати стопа́м первонача́льных,/ с ни́миже не преста́й моли́тися Христу́ Бо́гу,// спасти́ся душа́м на́шим. Vremena i leta dostopamyatnykh deyany,/ podvigi i trudy Bogonosnykh otets,/ Nestore premudre, napisuya,/ lyuboviyu vozgorelsya esi posledovati stopam pervonachalnykh,/ s nimizhe ne prestay molitisya Khristu Bogu,// spastisya dusham nashim. Kontakion St. Nestor — Tone 2
Я́ко сый Богоно́снаго Феодо́сия учени́к/ и и́стинный жития́ того́ подража́тель,/ пе́рвый честны́х его́ моще́й самови́дец бы́ти сподо́бился еси́,/ я́же с про́чиими святоле́пно прене́с,/ насле́дил еси́ с те́миже Ца́рство Небе́сное,// е́же получи́ти и нам, чту́щим тя, Го́сподеви моли́ся. Yako siy Bogonosnago Feodosiya uchenik/ i istinny zhitiya togo podrazhatel,/ pervy chestnykh ego moshchey samovidets byti spodobilsya esi,/ yazhe s prochiimi svyatolepno prenes,/ nasledil esi s temizhe Tsarstvo Nebesnoe,// ezhe poluchiti i nam, chtushchim tya, Gospodevi molisya.
Общий тропарь св. Нестора — Глас 4
Вели́ких князе́й ру́сских дея́ния/ и преподо́бных оте́ц Пече́рских жития́ и чудеса́ написа́вый,/ свое́ же, Богому́дре Не́сторе, мно́гих ти ра́ди доброде́телей и́мя/ напи́сано на Небеси́ стяжа́вый,// моли́ и нам написа́тися в Кни́ги Живо́тныя. Velikikh knyazey russkikh deyaniya/ i prepodobnykh otets Pecherskikh zhitiya i chudesa napisavy,/ svoe zhe, Bogomudre Nestore, mnogikh ti radi dobrodeteley imya/ napisano na Nebesi styazhavy,// moli i nam napisatisya v Knigi Zhivotnyya. Common Troparion St. Nestor — Tone 4
Времена́ и ле́та достопа́мятных дея́ний,/ по́двиги и труды́ Богоно́сных оте́ц,/ Не́сторе прему́дре, напису́я,/ любо́вию возгоре́лся еси́ после́довати стопа́м первонача́льных,/ с ни́миже не преста́й моли́тися Христу́ Бо́гу,// спасти́ся душа́м на́шим. Vremena i leta dostopamyatnykh deyany,/ podvigi i trudy Bogonosnykh otets,/ Nestore premudre, napisuya,/ lyuboviyu vozgorelsya esi posledovati stopam pervonachalnykh,/ s nimizhe ne prestay molitisya Khristu Bogu,// spastisya dusham nashim. Kontakion St. Nestor — Tone 2
Я́ко сый Богоно́снаго Феодо́сия учени́к/ и и́стинный жития́ того́ подража́тель,/ пе́рвый честны́х его́ моще́й самови́дец бы́ти сподо́бился еси́,/ я́же с про́чиими святоле́пно прене́с,/ насле́дил еси́ с те́миже Ца́рство Небе́сное,// е́же получи́ти и нам, чту́щим тя, Го́сподеви моли́ся. Yako siy Bogonosnago Feodosiya uchenik/ i istinny zhitiya togo podrazhatel,/ pervy chestnykh ego moshchey samovidets byti spodobilsya esi,/ yazhe s prochiimi svyatolepno prenes,/ nasledil esi s temizhe Tsarstvo Nebesnoe,// ezhe poluchiti i nam, chtushchim tya, Gospodevi molisya.
Времена́ и ле́та достопа́мятных дея́ний, подвиги и труды́ Богоно́сных оте́ц, Не́сторе прему́дре, опи́сав,/ любо́вию возгоре́лся еси́ сле́довать стопа́м первонача́льных, с ни́миже не преста́й моли́тися Христу́ Бо́гу,// да́ спасутся́ душа́м на́шим.
Вели́ких князе́й ру́сских дея́ния/ и преподо́бных оте́ц Пече́рских жития́ и чудеса́ написа́вый,/ свое́ же, Богому́дре Не́сторе, мно́гих ти ра́ди доброде́телей и́мя/ напи́сано на Небеси́ стяжа́вый,// моли́ и нам написа́тися в Кни́ги Живо́тныя. Velikikh knyazey russkikh deyaniya/ i prepodobnykh otets Pecherskikh zhitiya i chudesa napisavy,/ svoe zhe, Bogomudre Nestore, mnogikh ti radi dobrodeteley imya/ napisano na Nebesi styazhavy,// moli i nam napisatisya v Knigi Zhivotnyya. Common Troparion St. Nestor — Tone 4
Времена́ и ле́та достопа́мятных дея́ний,/ по́двиги и труды́ Богоно́сных оте́ц,/ Не́сторе прему́дре, напису́я,/ любо́вию возгоре́лся еси́ после́довати стопа́м первонача́льных,/ с ни́миже не преста́й моли́тися Христу́ Бо́гу,// спасти́ся душа́м на́шим. Vremena i leta dostopamyatnykh deyany,/ podvigi i trudy Bogonosnykh otets,/ Nestore premudre, napisuya,/ lyuboviyu vozgorelsya esi posledovati stopam pervonachalnykh,/ s nimizhe ne prestay molitisya Khristu Bogu,// spastisya dusham nashim. Kontakion St. Nestor — Tone 2
Я́ко сый Богоно́снаго Феодо́сия учени́к/ и и́стинный жития́ того́ подража́тель,/ пе́рвый честны́х его́ моще́й самови́дец бы́ти сподо́бился еси́,/ я́же с про́чиими святоле́пно прене́с,/ насле́дил еси́ с те́миже Ца́рство Небе́сное,// е́же получи́ти и нам, чту́щим тя, Го́сподеви моли́ся. Yako siy Bogonosnago Feodosiya uchenik/ i istinny zhitiya togo podrazhatel,/ pervy chestnykh ego moshchey samovidets byti spodobilsya esi,/ yazhe s prochiimi svyatolepno prenes,/ nasledil esi s temizhe Tsarstvo Nebesnoe,// ezhe poluchiti i nam, chtushchim tya, Gospodevi molisya.
Конда́к св. Нестора — Глас 2
Вели́ких князе́й ру́сских дея́ния/ и преподо́бных оте́ц Пече́рских жития́ и чудеса́ написа́вый,/ свое́ же, Богому́дре Не́сторе, мно́гих ти ра́ди доброде́телей и́мя/ напи́сано на Небеси́ стяжа́вый,// моли́ и нам написа́тися в Кни́ги Живо́тныя. Velikikh knyazey russkikh deyaniya/ i prepodobnykh otets Pecherskikh zhitiya i chudesa napisavy,/ svoe zhe, Bogomudre Nestore, mnogikh ti radi dobrodeteley imya/ napisano na Nebesi styazhavy,// moli i nam napisatisya v Knigi Zhivotnyya. Common Troparion St. Nestor — Tone 4
Времена́ и ле́та достопа́мятных дея́ний,/ по́двиги и труды́ Богоно́сных оте́ц,/ Не́сторе прему́дре, напису́я,/ любо́вию возгоре́лся еси́ после́довати стопа́м первонача́льных,/ с ни́миже не преста́й моли́тися Христу́ Бо́гу,// спасти́ся душа́м на́шим. Vremena i leta dostopamyatnykh deyany,/ podvigi i trudy Bogonosnykh otets,/ Nestore premudre, napisuya,/ lyuboviyu vozgorelsya esi posledovati stopam pervonachalnykh,/ s nimizhe ne prestay molitisya Khristu Bogu,// spastisya dusham nashim. Kontakion St. Nestor — Tone 2
Я́ко сый Богоно́снаго Феодо́сия учени́к/ и и́стинный жития́ того́ подража́тель,/ пе́рвый честны́х его́ моще́й самови́дец бы́ти сподо́бился еси́,/ я́же с про́чиими святоле́пно прене́с,/ насле́дил еси́ с те́миже Ца́рство Небе́сное,// е́же получи́ти и нам, чту́щим тя, Го́сподеви моли́ся. Yako siy Bogonosnago Feodosiya uchenik/ i istinny zhitiya togo podrazhatel,/ pervy chestnykh ego moshchey samovidets byti spodobilsya esi,/ yazhe s prochiimi svyatolepno prenes,/ nasledil esi s temizhe Tsarstvo Nebesnoe,// ezhe poluchiti i nam, chtushchim tya, Gospodevi molisya.
Я́ко учени́к Богоно́снаго Феодо́сия су́щий и и́стинный подража́тель жития́ его́, пе́рвый честны́х моще́й его́ самови́дец бы́ти сподо́бился еси́, я́же с про́чими святоле́пно прене́с, насле́дие же с ни́ми Ца́рство Небе́сное получи́л еси́,// е́го же и нам, чту́щим тя, моли́ Христу́ Бо́гу да́ровати.
Вели́ких князе́й ру́сских дея́ния/ и преподо́бных оте́ц Пече́рских жития́ и чудеса́ написа́вый,/ свое́ же, Богому́дре Не́сторе, мно́гих ти ра́ди доброде́телей и́мя/ напи́сано на Небеси́ стяжа́вый,// моли́ и нам написа́тися в Кни́ги Живо́тныя. Velikikh knyazey russkikh deyaniya/ i prepodobnykh otets Pecherskikh zhitiya i chudesa napisavy,/ svoe zhe, Bogomudre Nestore, mnogikh ti radi dobrodeteley imya/ napisano na Nebesi styazhavy,// moli i nam napisatisya v Knigi Zhivotnyya. Common Troparion St. Nestor — Tone 4
Времена́ и ле́та достопа́мятных дея́ний,/ по́двиги и труды́ Богоно́сных оте́ц,/ Не́сторе прему́дре, напису́я,/ любо́вию возгоре́лся еси́ после́довати стопа́м первонача́льных,/ с ни́миже не преста́й моли́тися Христу́ Бо́гу,// спасти́ся душа́м на́шим. Vremena i leta dostopamyatnykh deyany,/ podvigi i trudy Bogonosnykh otets,/ Nestore premudre, napisuya,/ lyuboviyu vozgorelsya esi posledovati stopam pervonachalnykh,/ s nimizhe ne prestay molitisya Khristu Bogu,// spastisya dusham nashim. Kontakion St. Nestor — Tone 2
Я́ко сый Богоно́снаго Феодо́сия учени́к/ и и́стинный жития́ того́ подража́тель,/ пе́рвый честны́х его́ моще́й самови́дец бы́ти сподо́бился еси́,/ я́же с про́чиими святоле́пно прене́с,/ насле́дил еси́ с те́миже Ца́рство Небе́сное,// е́же получи́ти и нам, чту́щим тя, Го́сподеви моли́ся. Yako siy Bogonosnago Feodosiya uchenik/ i istinny zhitiya togo podrazhatel,/ pervy chestnykh ego moshchey samovidets byti spodobilsya esi,/ yazhe s prochiimi svyatolepno prenes,/ nasledil esi s temizhe Tsarstvo Nebesnoe,// ezhe poluchiti i nam, chtushchim tya, Gospodevi molisya.