Кіріспе

Киев Русінің монахы және жылнамашысы

Нестор Жылнамашы немесе Нестор Агиограф (1056 – 1114) – Киев Русінің монахы, екі қасиеттінің өмірін жазғандығымен танымал: Киев үңгірлеріндегі Исатай Теодосийдің өмірі және Бақытты азап шеккен Борис пен Глебтің өмірі мен шейіт болуы туралы хабарлама. Дәстүрлі тарихнама оған Киев Русінің ең құрметті жылнамасы – "Бастапқы Жылнаманы" (ПВЛ) да жазды деп есептейді, осылайша ол "Жылнамашы" лақап атын алды. Бірақ, бірқатар қазіргі ғалымдар ол оның авторы емес деген қорытындыға келді, себебі Жылнама мен Нестордың белгілі туындылары стиль және мазмұн жағынан үлкен айырмашылықтарға ие, тіпті жиі бір-біріне қайшы келеді. Авторлық мәселе ескеріле отырып, кейбір ғалымдар оны "Агиограф" деп атауды жөн көреді, оның жазғандығына келісетін екі агиографиялық еңбекпен байланыстыру үшін.

Өмірбаян

1073 жылы Нестор Киевтегі үңгірлер монастырының монахы болды. Оның өмірінен сенімді түрде белгілі жалғыз бір мәлімет – оған тағы екі монахпен бірге Киевтің Феодосий қасиеттісінің қабірлерін табу тапсырылды, және ол бұл тапсырманы сәтті орындады. Нестор шамамен 1114 жылы қайтыс болып, Жақын үңгірлерге жерленді. Ол Шығыс православие шіркеуімен қасиетті деп жарияланды (қасиеттілік дәрежесі берілді). Әулие Нестордың денесі Киев Печерск Лаврасында сақталған қасиетті деректердің арасында бар. Оның мерекесі қазанның 27-сі күні тойланады. Сонымен қатар, қыркүйектің 28-і күні (Киев үңгірлеріндегі құрметті әкелердің жиыны) және Ұлы оразаның екінші жексенбісінде Киев үңгірлері Лаврасының басқа да қасиеттілерімен бірге еске алынады.

Құрмет

Нестор шежіреші Киев үңгіріндегі барлық қадірлі әкелердің Синаксисіне атын қосу арқылы қасиетті деп жарияланды.

Литургиялық әнұрандар

Тропарион Сент-Нестор – Тон 4

Ресей княздарының істерін, Печерск әулие әкелерінің өмір тарихы мен кереметтерін жазған,/ өз ісіңмен, Құдайға дана Нестор, көп ізгіліктерің үшін атың/ көкте жазылған, // бізге де Жандар Кітабына жазылуға дұға ет.

Осы ұлы оқиғалардың уақыттары мен жылдары,/ Құдай жолындағы әкелердің ерліктері мен еңбектері,/ дана Нестор, жазып,/ алғашқылардың жолымен жүруге махаббатпен толысып,/ олармен бірге Һристос Құдайға дұға етуді тоқтатпа, // жандарымызды құтқару үшін.

Кондак Сент-Нестор – Тон 2

Құдайға адал Феодосийдің шәкірті болғандықтан/ және оның өміріне шын ниетпен еліктеген,/ оның қасиетті денесін көруге алғашқы болып лайық болдың,/ оны басқалармен бірге қадірлі түрде көтеріп,/ олармен бірге Құдайдың Падишалығына ие болдың,// оны бізге де, сені құрметтеушілерге, ие болуға Құдайға дұға ет.