Кіріспе
Аюрведа дәрігері Вагбхата (вагбхат) Аюрведаның ең ықпалды жазушыларының бірі болды. Оның есімімен бірнеше еңбектер байланысты, ең бастысы – Аштанггасанграха (अष्टाङ्गसंग्रह) және Аштангхридайасамхита (अष्टाङ्गहृदयसंहिता). Дегенмен, қазіргі зерттеулер бұл екі шығарманың бір авторға тиесілі емес екенін нақтылайды. Шындығында, осы екі еңбектің арақатынасы және авторлығы туралы мәселе өте күрделі және әлі де толық шешілмеген. Екі шығарма да бұрынғы классикалық еңбектерге, атап айтқанда "Чарака Самхита" және "Сушрута Самхитаға" жиі сілтеме жасайды. Бұл неміс индуист зерттеушісі Клаус Фогельдің келесі ескертуін дұрыс түсінбеу нәтижесінде туындады: Ол Андхра және Дравиданы екі оңтүстік мемлекеттің атауы деп нақты айқындаған және белгілі бір өсімдіктерді атау үшін кашмирлік терминдерді жиі қолданғандықтан, ол Солтүстік Үндістан субконтинентінің адамы және Кашмирде туған болуы мүмкін. Бірақ Фогель мұнда Вагбхата емес, түсіндіруші Инду туралы айтып отыр. Вагбхата – Чараканың шәкірті. Оның екі кітабы да бастапқыда 7000 сутрадан тұратын санскрит тілінде жазылған. "Хирургияның әкесі" және "пластикалық хирургияның әкесі" атанған Сушрута, медицинадағы данышпан Чарака және Вагбхата – Аюрведа білімінің "Үштігі" саналады, Вагбхата олардан кейін келді. Кейбір ғалымдардың пікірінше, Вагбхата біздің заманымыздың VI ғасырында Синдху аймағында өмір сүрген. Оның жеке өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол Веда дәрігері болған болуы мүмкін, өйткені ол өзінің жазбаларында индуист құдайларын еске алады, ал оның балалары, немерелері және шәкірттерінің барлығы Веда индуистері болған. Сондай-ақ, оған аюрведалық медицинаны әкесі мен Авалокита есімді Веда монах үйреткен деген сенім бар.
Vāgbhaṭa (वाग्भट) was one of the most influential writers of Ayurveda. Several works are associated with his name as author, principally the Ashtāṅgasaṅgraha (अष्टाङ्गसंग्रह) and the Ashtāngahridayasaṃhitā (अष्टाङ्गहृदयसंहिता). The best current research, however, argues in detail that these two works cannot be the product of a single author. Indeed, the whole question of the relationship of these two works, and their authorship, is very difficult and still far from solution. Both works make frequent reference to the earlier classical works, the Charaka Samhita and the Sushruta Samhita. based on a mistaken reading of the following note by the German Indologist Claus Vogel: Judging by the fact that he expressly defines Andhra and Dravida as the names of two southern kingdoms and repeatedly mentions Kashmirian terms for particular plants, he is likely to have been a Northern Indian Subcontinental man and a native of Kashmira. Vogel is speaking here not of Vāgbhaṭa, but of the commentator Indu. Vāgbhaṭa was a disciple of Charaka. Both of his books were originally written in Sanskrit with 7000 sutras. Sushruta, "Father of Surgery" and "Father of Plastic Surgery", Charaka, a medical genius, and Vāgbhaṭa are considered to be "The Trinity" of Ayurvedic knowledge, with Vāgbhaṭa coming after the other two. According to some scholars, Vāgbhaṭa lived in Sindhu around the sixth century CE. Not much is known about him personally, except that he was most likely to have been a Vedic doctor, as he mentions Hindu deities in his writings, and his children, grandchildren, and disciples were all Vedic Hindus. It is also believed that he was taught Ayurvedic medicine by his father and a Veda monk named Avalokita.
Аюрведа классиктері
Аṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā («Медицина жүрегі») поэтикалық тілмен жазылған. Аштангсанграха (As, «Медицина жинағы») – көптеген параллель үзінділер мен прозадағы кеңінен сипатталған бөлімдерді қамтитын, ұзақ әрі азғырылмаған еңбек. «Ах» 7120 санскрит шумағында жазылған, олар аюрведалық білімді тұжырымды түрде баяндайды және оқуға оңай. Аштангха санскрит тілінде «сегіз құрамдас бөлік» дегенді білдіреді және Аюрведаның сегіз саласын көрсетеді: ішкі медицина, хирургия, гинекология және педиатрия, қайта жасарту терапиясы, құмарлықты арттыру терапиясы, токсикология, психиатрия немесе рухани ем және ЛОР (құлақ, мұрын және тамақ). Бұл еңбекте ұзақ өмір сүру, жеке гигиена, аурудың себептері, маусым мен уақыттың адам организміне тигізетін әсері, дәрілердің түрлері мен жіктелуі, дәм сезімінің маңыздылығы, жүктілік және босану кезіндегі мүмкін болатын асқынулар, Пракрити, жеке конституциялар және диагноз қоюға көмектесетін әртүрлі амалдар туралы бөлімдер бар. Сонымен қатар, бес іс-қимыл терапиясы (Skt. pañcakarma) – терапиялық құсу, лаксативтерді қолдану, клизмалар, мұндай терапия кезінде туындауы мүмкін асқынулар және қажетті дәрілер туралы егжей-тегжейлі ақпарат келтірілген. Аṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā – Аюрведаның ең көрнекті классикалық еңбегі, және бүкіл Үндістан мен әлемдегі қолжазба кітапханаларында оның көшірмелері басқа ешқандай медициналық еңбектерден көп сақталған. «Ах» Кераладағы аюрведалық дәрігерлер үшін басты анықтамалық еңбек болып табылады. Аштангсанграха, керісінше, қолжазбаларда аз кездеседі, тек бірнеше фрагментарлық қолжазбалар ғана XXI ғасырға жеткен. Ол бұрынғы заманда кеңінен оқылмағаны анық. Дегенмен, Аs XX ғасырдан бері Үндістандағы аюрведалық колледждердің оқу бағдарламасына енгізілуі арқасында қайтадан маңызға ие болды.
Аудармалар
"Ах" көптеген тілдерге аударылған, оның ішінде тибет, араб, парсы және бірнеше қазіргі үнді және еуропалық тілдерге.