Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүтқоректілер түрі
Species of mammal
Атлантикалық дақты дельфин (Stenella frontalis) – Атлантика мұхитының жылы және тропикалық суларында кездесетін дельфин. Осы түрдің ересек өкілдерінің денесінде өте ерекше дақты түс болады.
The Atlantic spotted dolphin (Stenella frontalis) is a dolphin found in warm temperate and tropical waters of the Atlantic Ocean. Older members of the species have a very distinctive spotted coloration all over their bodies.
Таксономия
Атлантикалық дақты дельфинді алғаш рет 1828 жылы Кювье сипаттаған. Бұл түрде жекелемелердің физикалық пішінінде айқын айырмашылықтар байқалады, сондықтан мамандар таксономиялық жіктемесінің дұрыстығына көптен бері күмәнданып келеді. Қазіргі таңда тек бір түрі ғана мойындалған, бірақ Флорида жағалауында көптеп кездесетін, әсіресе дақты, ірі нұсқасы жеке түрше ретінде немесе тіпті өз алдына түр ретінде жіктелуі мүмкін. Багам аралдарында атлантикалық дақты дельфиндердің бөтелке мүңкілі дельфиндермен жұптасқандары байқалған. Рич ЛеДюк атлантикалық дақты дельфиннің Stenella туысының басқа өкілдеріне қарағанда, бөтелке мүңкілі дельфиндермен (Tursiops туысы) жақын туыс болуы мүмкін екенін көрсететін деректер жариялады.
The Atlantic spotted dolphin was first described by Cuvier in 1828. Considerable variation in the physical form of individuals occurs in the species, and specialists have long been uncertain as to the correct taxonomic classification. Currently, just one species is recognised, but a large, particularly spotty variant commonly found near Florida quite possibly may be classified as a formal subspecies or indeed a species in its own right. Atlantic spotted dolphins in the Bahamas have been observed mating with bottlenose dolphins. Rich LeDuc has published data that suggest the Atlantic spotted dolphin may be more closely related to the bottlenose dolphins (genus Tursiops) than to other members of the genus Stenella.
Сипаттама
Атлантикалық дақты дельфиннің түсі өскен сайын қатты өзгереді және әдетте екі түсті, дақты, мозаикалы және біріккен деп аталатын жасқа байланысты фазаларға жіктеледі. Бұзаулар біркелкі сұр-ақ түсті болады, бір немесе дақтар мүлдем болмайды. Олар емшектен айырғаннан кейін, әдетте 3-4 жасында, орташа есеппен 5 жылға созылатын дақты кезең басталады. Жастардың арқа жағында бірігіп кеткен сұр және ақ дақтар, ал қарнында қара дақтар пайда болғанда, олар мозаикалы деп есептеледі. Бұл әдетте 8-9 жаста болады. Дельфиннің арқа және қарнында қара және ақ дақтар пайда болғанда біріккен түс пайда болады. Жануар жетілген сайын дақтар тығыздалып, дене толық жетілгенде ақ дақтармен қара болып көрінетінше таралады. Басқа дельфин түрлерімен салыстырғанда, Атлантикалық дақты дельфин орташа өлшемде болады. Жаңа туған бұзаулардың ұзындығы шамамен алса, ересектердің ұзындығы еркектерде және салмағы, ал әйелдерде болады. Атлантикалық дақты дельфин, өте кішкентай пантропикалық дақты дельфинмен салыстырғанда, мықтырақ дене бітіміне ие. Ол пантропикалық дақты дельфин және бөтелке мүңкілді дельфинмен ортақ мекенжай бөліседі. Бұл түрдің мінез-құлқына сәйкес келетін сыбызғы, гул, шырылдау және үрлеу сияқты онға жуық әртүрлі дыбыс шығару қабілеті бар.
The coloring of the Atlantic spotted dolphin varies enormously as it grows, and is usually classified into age dependent phases known as two tone, speckled, mottled, and fused. Calves are a fairly uniform gray white, with one or no spots. When they are weaned, speckling occurs, typically between 3 and 4 years and lasting for an average of 5 years. A juvenile is considered mottled when it develops merging gray and white spots on the dorsal surface and black spots on the ventral surface. This usually happens between age 8 or 9. A fused pattern is reached when dark and white spots are on both the ventral and dorsal sides. As the animal matures, the spots become denser and spread until the body appears black with white spots at full maturation. In comparison to other dolphin species, the Atlantic spotted dolphin is medium sized. Newborn calves are about long, while adults can reach a length of and a weight of in males, and and in females. Compared to the much smaller pantropical spotted dolphin, the Atlantic spotted dolphin is more robust. It shares its habitat with the pantropical spotted dolphin and the bottlenose dolphin. The species exhibits a range of about ten different vocalizations, including whistles, buzzes, squawks and barks, each corresponding with different behaviors.
Мінез-құлық
Атлантикалық дақты дельфиндер өте әлеуметтік жануарлар, олар 5-15 жекеден тұратын күрделі әлеуметтік топтарда жиналады, көбінесе қарапайым мұрынтық дельфиндермен аралас топтарда. Олар жылдам жүзуге қабілетті және қайық алдында жүзуімен және ұзын, беткі секірулерімен танымал. Олардың көбею жүйесі бір аталықтың бірнеше аналықпен жұптасуынан тұрады, ал топ жүкті аналарды қатты қорғайды. Дельфиннің жүктілік мерзімі шамамен 11 айды құрайды, ал анасы топтың қалған бөлігінің көмегімен 5 жылға дейін баласын күтеді. Бұл жануарлар түнгі уақытта топтасып аң аулайтын ынтымақтастық аңшылар. Олар өздерінің жеміне стратегиялық түрде айналып келеді, ол көбінесе ұсақ балықтардан, теңіз түбінде тіршілік ететін жұмырқалы жәндіктерден және кальмар сияқты бассүйексіздерден тұрады. Олар 10 минутқа дейін суға сүңгіп, 10 минутқа дейін су астында қалуға қабілетті. Басқа түрлерге қатысты агрессия көрсеткенде, бұл дельфиндер өз түрлерінің өкілдеріне қатысты агрессия көрсетуден гөрі, тістеу және қуу сияқты байланысқа негізделген мінез-құлықты жиі қолданады, ал өз түрлесіне қатысты көбінесе демонстративтік мінез-құлыққа жүгінеді.
Atlantic spotted dolphins are extremely gregarious animals, which gather in complex social groups of 5–15, often in mixed groups with common bottlenose dolphins. They are fast swimmers and known for their bow riding and long, shallow leaping behaviors. Their mating system consists of one male mating with several females, and the pod is highly protective over pregnant females. The dolphin's gestational period is ~11 months, and the mother cares for its calf for up to 5 years, with the help of the rest of her group. These animals are cooperative hunters that hunt in groups at night. They strategically encircle their prey, which consists mostly of small fish, benthic invertebrates, and cephalopods such as squid. They can dive to depths of up to and can stay beneath the surface for up to 10 minutes at a time. When showing aggression towards other species, these dolphins make use of more contact behaviors such as biting and chasing than when being aggressive towards members of their species, in which they usually rely on display behaviors.
Халық саны мен таралуы
Бұл түр Атлант мұхитының қоңыржай және тропикалық аймақтарында ендемик. Ол Флорида мен Бермуд аралығындағы Гольфстрімнің батыс бөлігінде кеңінен кездеседі. Багам аралдарында дельфиндермен бірге жүзуге мүмкіндік беретін туристік қызметтер ұсынылады. Сондай-ақ, Мексика шығанағында да таралған. Азор және Канар аралдары сияқты жерлерде, шығысқа қарай сирек кездеседі. Солтүстікке қарай, Испанияның оңтүстік-батыс ұшынан Кейп-Кодқа дейін байқаулар тіркелген. Олар оңтүстікке қарай да Бразилиядағы Рио-Гранде-ду-Сулға және Батыс Африкаға дейін таралған, бірақ олардың таралуы осы аймақтарда жеткілікті зерттелмеген. Шамамен 20 жыл бұрын Багам аралдарында 80-ге жуық дельфин болған. Қазір онда 200-ге жуық дельфин табылды. Олардың басқа дельфиндермен сыртқы ұқсастығына байланысты, Атлант мұхитындағы дақты дельфиндердің популяциясын анықтау қиын. Сақ консервативтік бағалау бойынша, шамамен 100 мың жеке бас бар.
The species is endemic to the temperate and tropical areas of the Atlantic Ocean. It has been widely observed in the western end of the Gulf Stream, between Florida and Bermuda. Off the Bahamas, tourism industries to swim with dolphins are available. It is also present in the Gulf of Mexico. More infrequent sightings have been made further east, off the Azores and Canary Islands. Northerly sightings have been made as far north as Cape Cod across to the southwestern tip of Spain. They are certainly present further south, too, as far as Rio Grande do Sul in Brazil and across to west Africa, but their distribution is poorly understood in these areas. About 20 years ago, only about 80 dolphins were in the Bahamas. Now, almost 200 dolphins are found there. On account of their similar appearance to other dolphins in their range, it is difficult to be sure of the Atlantic spotted dolphin's population. A conservative estimate is around 100,000 individuals.
Адаммен қарым-қатынас
Кейбір Атлантикалық дақты дельфиндер, әсіресе Багам аралдары маңындағылары, адаммен байланысқа үйреніп кеткен. Осы аймақтарда дельфиндерді қарау және тіпті олармен жүзуге арналған круиздер кең таралған. Олар көбінесе тұтқындыққа алынбайды. Атлантикалық дақты дельфиндер кейде гарпунмен балық аулаушылардың нысанасына айналады, және жыл сайын бірнеше жануар желілерге түсіп, қаза табады, бірақ қазіргі уақытта бұл іс-әрекеттер түрдің жоғалу қаупіне ұшыратады деп есептелмейді. Бұл түр мұхиттың мезопелагикалық қабатында өмір сүреді. Бұл дельфиндердің жоғалу қаупі жоқ, алайда коммерциялық сауда олардың эволюциясына және тұрақтылығына әсер етуі мүмкін. Кейде оларды Сент-Винсент жағалауында гарпунмен өлтіреді.
Some Atlantic spotted dolphins, particularly some of those are around the Bahamas, have become habituated to human contact. In these areas, cruises to watch and even swim with the dolphins are common. They are usually not held in captivity. Atlantic spotted dolphins are an occasional target of harpoon fishermen, and every year some creatures are trapped and killed in gill nets, but these activities are not currently believed to be threatening the survival of the species. This species lives in the mesopelagic layer of the ocean. These dolphins are not threatened by extinction, however, commercial trade may affect their evolution and sustainability. Sometimes they are killed by harpoons off St. Vincent.
Қорғау
Атлантикалық нүктелі дельфин Батыс Африка және Макаронезия аймақтарындағы манати және шағын киттерді қорғау жөніндегі өзара түсіністік туралы меморандумға енгізілген. Сондай-ақ, олар әлемдік киттерді сақтау жөніндегі іс-қимыл жоспарындағы «Тәуекел деңгейі ең төмен» санатында тіркелген.
The Atlantic spotted dolphin is included in the Memorandum of Understanding Concerning the Conservation of the Manatee and Small Cetaceans of Western Africa and Macaronesia. They are also marked as Least Concern of the Conservation Action Plan for the World's Cetaceans.