Кіріспе

Чарльзтау́н () – Англияның Корнуолл графтығының оңтүстік жағалауында орналасқан ауыл және порт, Сент-Остлл шығанағының әкімшілік аумағында. Ол Сент-Остлл қаласының оңтүстік-шығысында шамамен 3 км қашықтықта орналасқан. Чарльзтаундағы порт 18 ғасырдың соңында Батыс Полмер балықшылар ауылынан өркендеген. Сент-Остллдың басқа аймақтары 20 ғасырда қарқынды дамыған, ал Чарльзтау́н көбінесе өзгеріссіз қалды.

Тарих

Чарльзтаун шағын балықшы ауылы – Батыс Полмер (немесе Батыс Портмер) іргесінде өсті. Ол бірнеше коттедждер мен үш жертөледен тұрды, онда пильшардың уылдыры өңделді. 1790 жылы халық саны тоғыз балықшы мен олардың отбасынан құралды. Кемежай салынғанға дейін сауда кемелері жағаға тікелей түсіп, жүк тиеді. Ауылдың сыртындағы Дюпорт сарайына көшіп келген Чарльз Рашли, Джон Смитон дайындаған жоспарлар негізінде 1791 жылы кемежай мен док құрылысын бастады. Сыртқы пирс салынғаннан кейін ол негізгі докты құру үшін табиғи ойысты қазып, ішкі бөлігінде кеме жасау орнын салды, ол док кеңейтілген кезде бұзылды. Алғашқы док қақпалары 1799 жылы аяқталды. Док су деңгейін сақтау үшін 6 шақырым қашықтықтағы Люксулян аңғарынан су жеткізетін су құбыры салынды. Рашли сонымен қатар ауылды жоспарлады, онда кемежайдан Чарльз тауына дейін кең жол салынды. 1793 жылы кемежай аузының батыс жағында француз шабуылдарына қарсы қорғаныс үшін қару-жарақ батареясы салынды. Рашлидің иелігіндегі еріктілер артиллериялық рота құрды, ол 1860 жылға дейін сақталды, одан кейін бастапқы төрт 18 фунттық зеңбіректер 24 фунттық үлгілермен ауыстырылды. Crinnis Cliff Volunteers 1-ші Корнуолл (Корнуолл герцогы) артиллериялық еріктілерінің құрамына кірді, ал батарея 1898 жылға дейін жаттығулар үшін пайдаланыла берді. 1799 жылы жергілікті тұрғындар одан орынның атын Чарльз Таун деп өзгертуге рұқсат сұрады, ол Чарльзтаунға айналды. Кемежай жақын жердегі кендерден мыс тасымалдауды жеңілдету үшін салынды. Ауылдың шығысындағы Криннис-Хилл кеніші 1810 және 1813 жылдар аралығында шамамен 40 000 тонна мыс кені экспорттады. Батыста Оңтүстік Полмер кеніші және солтүстікте Холмбуш маңындағы Чарльзтаун Біріккен кеніштері жұмыс істеді. Бұл кәсіпорын өте өнімді болды, 1838 жылы 431 ер адам, 120 әйел және 263 бала жұмыс істеді. 1851 жылғы халық санағы бойынша Холмбушта 283 ересек адам тұрды, олардың он адам кенші, ал біреуі кен агенті болып жұмыс істеді. Кендер таусылып, өнімдері төмендеген кезде кемежай аймақтағы карьерлерден қыш құмырасын экспорттау үшін пайдаланылды. 1823 жылы Чарльз Рашли қайтыс болғаннан кейін Чарльзтаунның тағдыры оның мүлкінің қаржылық проблемаларымен байланысты болды. Джозеф Дингл, бір кезде Рашлидің қызметшісі және лакейі, кемежай құрылысы басталғанда жұмыстардың бақылаушысы болды, бірақ жобадан ақшаны жүйелі түрде жымқырып алды. 1811 жылы сотқа жеткен кезде ол шамамен 32 000 фунт стерлинг (сол кездегі шамамен миллион фунтқа тең) жымқырған деп саналды. Дингл банкрот болып, кедей күйде қайтыс болды, ал Рашли де өлімінен бұрын банкротқа ұшырады. 1825 жылы Краудер мен Сарторис Чарльзтаундағы барлық жалға алынған мүлікті қарыздарының орнына қабылдауға келісті және қалған мүлкін Рашли отбасынан сатып алып, кемежайдың және оның маңындағы елді мекеннің жаңа иелері болды. 1826 жылы ашылған Пентеван портының және одан кейін ашылған Пар портының бәсекелестігіне қарамастан, Чарльзтаун қыш құмырасын экспорттаудың жылдам өсуінен бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін гүлденді. 1911 жылы оның халқы 3184 адамға жетті. Кемежай шағын желкенді кемелерге арналған, сондықтан сыртқы кемежайдың ілгекті бөлігінен аулақ болу үшін қиын бұрылыс қажет болды. 1971 жылы кіреберіс кеңейтіліп, жаңа қақпалар орнатылғаннан кейін 600 тоннаға дейінгі кемелер кемежайға кіре алды, бірақ тек толық су кезінде ғана кіре алды, ал кемелерді қақпалардан өткізу үшін арқандар жүйесі қолданылды. 1990 жылдары қыш құмырасын тасымалдау үшін пайдаланылатын кемелердің көлемі кемежайдан асып кетті, ал Чарльзтауннан соңғы коммерциялық жүк 2000 жылы шықты. Қыш құмырасы экспорты Корнуоллдан Пар арқылы немесе Фоуидегі терең су порты арқылы жүзеге асты. 1994 жылы кемежай Square Sail компаниясымен олардың желкенді кемелері үшін база ретінде сатып алынды. Square Sail-дің бизнесінің көп бөлігі кемежайды және олардың кемелерін фильмдерге түсіру үшін пайдалануды қамтиды, мысалы, 2015 жылғы Poldark телесериалы.

Экономика

Чарльзтаун портын жергілікті балықшылар пайдаланады, бірақ ол Square Sail компаниясына тиесілі, ол ұзын кемелердің шағын флотына (соның ішінде Kaskelot) ие және оларды жүзеді, сондықтан портта бір немесе екі ұзын кемені көруге болады. Портқа жиі келетін танымал кеме – "Мария Асумпта". 1858 жылы тұңғыш рет теңізге шыққан ол әлемдегі ең көне жұмыс істейтін төрт бұрышты кеме болды, бірақ 1995 жылдың мамыр айында Корнуоллдың солтүстік жағалауында қарап отырып, қирап, оның он алты экипаждың үшеуі қаза тапты. 2012 жылдың шілдесінде Square Sail және порт иесі өзінің бизнесін 4,4 миллион фунт стерлингке сатуға ұсынды, оның ішінде порт үшін 1,5 миллион фунт, Square Sail активтері үшін 1,4 миллион фунт және жақын жердегі жер үшін тағы 1,5 миллион фунт. Чарльзтаун – туристерге танымал орын, оның тартымдылықтары сәулет және теңіз. Чарльзтаундағы кеме апаттары, құтқару және мұражай орталығы да иесінің зейнетке шығуына байланысты сатылымға қойылды. Пирс Хаус қонақ үйі порттың жанында орналасқан; Рашли Армс пабы Сент-Остл сыра зауытының меншігінде. Пошта бөлімі жабылды, орнына ешқандай жаңа бөлім ашылмады, ал ауылда сыйлық дүкені және порттың ішінде және айналасында бірнеше тамақтанатын орындар бар. Корнуоллдың көптеген кішкентай ауылдары сияқты, оның табысының көп бөлігі көшпенді жаз айларында түседі және маусымнан тыс уақытта тыныш болады, бірақ көптеген шағын кәсіпорындар, мысалы, кафелер, мейрамханалар және пабтар жыл бойы ашық болады.

Дін

Мефодистік шіркеу 1827 жылы салынған. Ол 2000 жылға дейін қолданылып келді, содан кейін жабылып, сатылды. 2012 жылы ғимараттың күйі нашарлап, қалпына келтіру жұмыстары қажет болды, себебі ол Әлемдік мұра нысанының ішінде орналасқан. Шіркеу және оған қоса салынған мектеп бөлмелері ІІ* санаттағы ескерткіштер тізіміне енген. Чарльзтаун приході 1846 жылы Эксетер диоцезімен құрылды, сол кезде ауылда шамамен 3000 адам тұрған. Бұл приход Сент-Остелл приходінен бөлініп шықты, ал 1848 жылы Чарльзтаун Эстейтс компаниясының директоры Джордж Август Кроудер шіркеу үшін жер сыйлады. Сент-Пол шіркеуінің құрылысы келесі жылы басталып, 1851 жылы аяқталды. Оны Кристофер Иалз жобалаған, ол негізгі зал және ғибадатханадан, сондай-ақ трансепттер мен солтүстік және оңтүстік наурындардан тұрады. Құрылысында қиыршық тас және гранит қолданылған. Батыс жағындағы мұнарада 1971 жылға дейін шпиль болмаған, содан кейін шынымен күшейтілген пластик құрылым қосылды. Оңтүстік наурынында 19 ғасырдың соңындағы бес жергілікті отбасының құрметіне жасалған әйнек суреттері орналасқан. Шіркеу 1999 жылдан бері ІІ санаттағы ескерткіш болып саналады. Сент-Пол (суреттер галереясын қараңыз) – Англия шіркеуіндегі Оксфорд қозғалысы стиліндегі англо-католик шіркеуі.

Мәдениет

Чарльзтаун порты фильмдер мен теледрамалардың түсірілім алаңы ретінде пайдаланылған. 2008 жылдың 25 қыркүйегінде Тим Бертон өзінің "Әліс әлемде" фильмінің бір бөлігін осы жерде түсірді. 2011 жылдың 1 ақпанында "Доктор Кто" телесериалының "Қара дақтың қарғысы" атты эпизодының көп бөлігі осы жерде түсірілді. Түсірілім түнгі уақытта "Dell Quay" портында тоқтаған "Phoenix" атты жарық қайығында жүргізілді. 2012 жылдың көктемінде порт "Ойыспаз: Мидас қорабының қарғысы" атты фантастикалық приключение фильмінің түсірілім алаңы болды. Сондай-ақ, ол "Қыран қонды" атты соғыс драмасында кеңінен қолданылды. Порт соңғы "Полдарк" телесериалының түсірілімінде де пайдаланылды. 2018 жылы Марк Дженкин өзінің "Байт" фильмінің көп бөлігін осы жерде түсірді.

Корнуолл күрес

Корнуолл күресі турнирлері Чарльзтаунда 1800 және 1900 жылдары өткізілді.

Қайықтану

Чарльзтаун қалашығында Чарльзтаун есу клубы орналасқан.

Білім

Чарльзтаун бастауыш мектебі – Чарльзтаун ауылы мен Карлион шығанағының арасында орналасқан екі сыныптық бастауыш мектеп.

Әкімшілік

Чарльзтаун Сент-Остл және Ньюквей сайлау округінің парламенттік округінде орналасқан. Жергілікті басқару қызметтерін Корнуолл кеңесі (бірлік әкімшілік органы) ұсынады, ал 2009 жылдың 1 сәуірінен бастап ауыл Сент-Остл-Бей азаматтық округіне кірді, одан бұрын ол Рестормель аудандық кеңесінің округқа бөлінбеген аймағында болған.