Кіріспе

Табиғи түрде пайда болатын саңырауқұлақтардың шеңбері немесе доғасы

Перілер шеңбері, сондай-ақ эльфтер шеңбері, эльфтер сақинасы немесе пиксилер сақинасы деп те аталады, табиғи түрде пайда болатын саңырауқұлақтардың шеңбері немесе доғасы. Олар негізінен орманды аймақтарда кездеседі, бірақ шөптесін жерлерде немесе жайылымдарда да пайда болады. Перілер шеңберлерін сақиналар немесе доғалардағы спорокарптар (саңырауқұлақ спораларының қапшықтары), сондай-ақ некроз аймағы (өлген шөп) немесе қою жасыл шөптен жасалған сақина арқылы анықтауға болады. Сақинаның немесе доғаның астында саңырауқұлақ мицелийі болады. Сақиналар 500 метрден асатын диаметрге жетеді және саңырауқұлақ өсіп, жер астында тамақ іздегенде уақыт өте келе тұрақты болады. Перілер шеңберлері бүкіл әлемде, әсіресе Батыс Еуропада көптеген халық ауыз әдебиеттері мен аңыздардың тақырыбы болып табылады. Олар көбінесе қауіпті немесе қауіпті орындар ретінде қарастырылады және халық ауыз әдебиеттерінде әйел сиқыршылармен немесе Шайтанмен байланыстырылады. Керісінше, олар кейде жақсылыққа немесе сәттілікке байланысты болуы мүмкін.

Жаратылыс

Топырақта өсетін саңырауқұлақтың мицелиі гифалардың ұштарынан ферменттер шығару арқылы қоректік заттарды сіңіреді (мицелийді құрайтын жіп тәрізді тармақталған жіпшелер).

Қатысушы түрлер

Шамамен 60 түр саңырауқұлақ шеңберлі өсу үлгісін құрай алады. Англияның оңтүстігіндегі Саут-Даунс аймағында Calocybe gambosa саңырауқұлағы бірнеше жүз жылдық алып шеңберлер жасаған.

Өнер

Ән-күй шеңберлері еуропалық өнер туындыларында кем дегенде 18 ғасырдан бері кездеседі. Мысалы, Уильям Блейк 1785 жыл шамасында Шекспирдің "Жазғы түнгі арманы" пьесасынан бір көрініс – Оберон, Титания және Пактің жұлдыздармен билеуін бейнелеген, ал Дэниел Маклайз 1834 жылы Фаун мен жұлдыздарды суреттеді. Жұлдыздардың дөңгелекте билеуін бейнелеу виктория дәуіріндегі суретшілердің сүйікті тақырыбына айналды. Бір жағынан, суретшілер мұндай бейнелер көрсететін мәдениетке шынайы қызығушылық танытты, екінші жағынан, жұлдыздар викториялық қоғамдық нормаларды бұзбай, тартымды жалаңаш және жартылай жалаңаш түрде бейнеленді, бұл оларды өнер коллекционерлерінің танымал тақырыбына айналдырды. Виктория дәуіріндегі ән-күй шеңберін бейнелейтін суреттердің мысалдары: Ричард Дадтың "Осы сары құмдарға келіңдер" (1842) және Джозеф Ноэль Патонның "Титания мен Оберонның қайта табысуы" (1847).

Видеоойындар мен кино

MMORPG RuneScape, сондай-ақ оның Old School RuneScape бөлімшесінде, ертегі сақиналары сиқырлы көлік желісі ретінде қызмет етеді. Әрбір ертегі сақинасы үш әріптен тұратын кодпен белгіленеді, ал ойыншылар олардың арасында телепорттауға болады. Ойын ішінде ертегі сақиналарын нағыз әулиелер өздері үшін жасаған – ойыншылар әулиелер туралы біліп, бірнеше квесттерді орындау арқылы ертегі сақиналарын пайдалану мүмкіндігін алады. "The Spiderwick Chronicles" (2008) фильмінде үлкен ертегі сақинасы үйді қоршап, оны гоблиндерден қорғайды. Quark, Minecraft құмдық ойынының модификациясы, әлемді құру мүмкіндігі ретінде ойыншы кейіпкеріне қазба жұмыстары арқылы таба алатын көмілген құнды заттарды қамтитын ертегі сақиналарын ұсынады.