Кіріспе

Лудун (Лугадан) – Шотландияның Шығыс Айрширдегі приход. Ол Килмарноктан шығысқа қарай бес-он шақырым жерде орналасқан. Приход шамамен Жоғарғы Ирвин аңғарының солтүстік жартысын қамтиды және Ирвин өзені бойында Галстон приходымен (аңгардың қалған бөлігін қамтиды) шектеседі. Лудун – басқа алты приходпен көршілес. Оңтүстікке қарай Галстон приходы жатыр, ол барлық көршілес приходтардың ішінде Лудунмен ең тығыз байланысқа ие, себебі екі приходтың тарихи және әлеуметтік байланыстары мықты, сондай-ақ қоғамдық қызметтерді бірлесіп пайдаланады. Басқа жағынан, Лудун Авондейл (шығыста), Иглшем (солтүстікте), Ист-Килбрид (солтүстік-шығыста), Фенвик (солтүстік-батыста) және Килмарнок (батыста) приходтарымен көршілес. Лудун ішінде Дарвел және Ньюмилнс қалалары, Лудун төбесі, Лудун қамалы, Лудун шіркеуі және Лудун академиясы орналасқан. Greenholm, Priestland және Galston қаласының өзі Лудун шегінде жатыр деген пікірлер қате, өйткені олардың үшеуі де Ирвин өзенінен оңтүстікке қарай, Галстон приходының аумағында орналасқан. Мұның себебі Лудун академиясы мен оның төңірегіндегі тұрғын үйлер Галстон пошталық индексін қолдануы болуы мүмкін. Лудунның ішінде өткен ғасырда тасталып қалған екі ауыл болды – Олтон және Лудун ауылы.

Этимология

Лудун атауының шығу тегі туралы әртүрлі теориялар айтылған. Олардың бірі – бұл атау бастапқыда Лоудун төбесіне қатысты қолданылған, ол екі шотланд сөзінің – «law» және «dun» – қосындысынан тұрады, бұл шамамен «От төбесі» деп аударылады. Лоудун төбесі туралы тағы бір теория – бұл атау бастапқыда «Lugudunon» болған, ол шамамен «Льюдің бекінісі» дегенді білдіреді. Сондай-ақ, бұл атау келт сөзі «Loddan» – «батпақты жер» деген мағынаны білдіретін сөзден шыққан деген болжам бар. Осы кезде әулеттік тегі «де Лоудун» деп өзгертілді, ал Лоудун әулеті алдағы ғасырларда Лоудун қамалы, Лоудун шіркеуі және Ньюмилнстегі «The Keep» салды. Кейіннен Лоудун әулеті Кроуфорд әулетімен туысқандық байланыс жасап, Айр шерифінің мұрагерлік атағын алды. Уильям Уоллес Лоудун әулетімен анасы Маргарет Кроуфорд (5-ші барон Реджинальд Кроуфордтың қарындасы) арқылы туыс болған деген пікір бар, бірақ бұл мәлімдеме даулы. Соқыр Гарридің айтуынша, Уоллес Шотландияның тәуелсіздік соғысы кезінде Лоудун төбесінде шайқасқан. Алайда, тарихшылар бұл мәлімдемені күдікпен қарайды, өйткені Лоудун төбесіндегі нақты шайқас 1307 жылдың 10 мамырында Роберт Брюстің шотланд әскері мен Эймер де Валенстің ағылшын әскері арасында болды. Брюстің әскері жеңіске жетті және екі әскердің біріккен күштері шамамен 4000 адамды құраса да, бұл нәтиже Брюстің тәуелсіздік соғысындағы жеңісіне қарай маңызды қадам ретінде қарастырылады.