Кіріспе

Жүрек бұлшықетінің қабынуы

Миокардит, сонымен қатар қабыну кардиомиопатиясы деп те аталады, жүрек бұлшықетінің қабынуына байланысты туындайтын кардиомиопатия. Симптомдарының ішінде тынысқырудың қиындауы, кеудеде ауырсыну, физикалық белсенділікке төзімділіктің төмендеуі және жүрек соғудың бұзылуы болуы мүмкін. Миокардит көбінесе вирустық инфекцияның салдарынан пайда болады. Жүрек клапандарының мәселелері сияқты басқа да себептерді анықтау үшін жүрек ультрадыбыс зерттеуі маңызды. Бұл ауру барлық жастағы адамдарға да әсер етеді, бірақ көбінесе жастарға көбірек кездеседі. Миокардит еркектерде әйелдерге қарағанда сәл жиірек кездеседі.

Егу

Миокардит және перикардит кейбір вакциналардың, мысалы, шешекке қарсы вакцинаның сирек кездесетін қосымша әсері болуы мүмкін. Миокардит Covid-19 mRNA вакцинасының да сирек кездесетін қосымша әсері болуы мүмкін. АҚШ-тың Дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) және Еуропалық дәрі-дәрмек агенттігі Covid-19 вакцинасынан кейін миокардит қаупін вакцина салдырғандардың 100 000-нан 1-і дейін бағалайды. Covid-19 вакцинациясынан кейін миокардит қаупі 16-29 жас аралығындағы ер адамдарда және mRNA Covid-19 вакцинасының екінші дозасын алғаннан кейін ең жоғары болып тіркелді. Осы жоғары тәуекел тобында миокардиттің көрініс жиілігі 10 000 адамға 1-ден асып түседі.

Механизм

Миокардиттің көптеген түрлері жүрек тіндеріне бір немесе екі түрлі қабынуға қарсы қан жасушаларының – лимфоциттердің және макрофагтардың, сондай-ақ осы жасушалардың екі тиісті ұрпағының, яғни NK жасушалары мен макрофагтардың енуін қамтиды. Эозинофильді миокардит – миокардиттің бір түрі, онда жүрек тінін басқа типтегі қабынуға себепші қан жасушасы – эозинофилдер сіңіреді. Эозинофильді миокардит эозинофильді емес миокардиттен себептері мен ұсынылатын емдеу әдістерімен ерекшеленеді. Сондай-ақ, жүрегі ауырған адамдардың ACE2 рецепторының экспрессиясы сау адамдармен салыстырғанда жоғарылағаны байқалды, бұл жүрек бұлшық етіне вирус жұғуының күшеюіне алып келуі мүмкін. COVID-19 науқастарындағы иммундық жауаптың жоғары белсенділігі цитокин дауылдың басталуына әкелуі мүмкін. Цитокиндердің шамадан тыс бөлінуі миокард зақымдануына соқтыруы мүмкін. Миокард қабынуына күдік туғызуға болады, егер қабыну маркерлері жоғарыласа, оның ішінде С-реактивті белок (CRP), эритроциттердің тұну жылдамдығы (ESR) немесе миокардқа әсер ететін вирустарға қарсы IgM (серология) жоғарыласа. Миокард зақымдануының маркерлері (тропонин немесе креатинкиназаның кардиоизоэнзимі) жоғарылайды. Миокардит кезінде ЭКГ-де ең көп кездесетін белгі – синустық тахикардия, ST немесе T толқынының белгілі емес өзгерістері. Жүрек МРТ миокардиттің алғашқы клиникалық көрінісінен кейін 2-3 апта өткен соң жүргізілгенде ең сезімтал болып табылады және аурудың дамуын немесе емге жауап беруін бақылау үшін 6-12 айдан кейін қайталауға болады. Лейк-Луиза критерийлеріне гадолиний контрастын күшейтуден кейін сигналдың күшеюі (гиперемияның белгісі, яғни зақымдалған тіндерге қан ағынының артуы), миокардтың T2 релаксациясының уақытының ұлғаюы немесе T2 сигналының күшеюі (тіндердің ісінуінің белгісі) және кешіккен гадолиний контрастын күшейту (тіндердің некрозы, яғни зақымдануы немесе фиброзы, яғни жарақаттануының белгісі) жатады. Миокардит күдікталған барлық жағдайларда, мүмкіндігі болса, жүрек МРТ-сі ұсынылады. Файл:UOTW 7 2-аптадағы УЗИ.webm|Миокардитке байланысты кардиогендік шок көрсететін УЗИ. Эозинофильді миокардит, гигант жасушалы миокардит және жүрек саркоидозы көбінесе иммунодепрессантты емге жақсы жауап береді; глюкокортикоидтар азатиопринмен немесе циклоспоринмен бірге немесе онсыз қолданылады. Көптеген жағдайларда негізгі емдеу науқастарды қолдауға бағытталған және симптомдардың ауырлығына және миокардиттің даму уақытына байланысты болады.

Дәрі-дәрмектер

Науқастарға көмектесу үшін қолданылатын дәрілер симптомның немесе белгінің себебіне тікелей байланысты. Миокардит симптомдары жүрек жеткіліксіздігінің симптомдарын қайталайтындай, емдеу де солай болады.

Механикалық қолдау

Механикалық қолдау миокардит жағдайларында қолданылады, онда дәрі-дәрмектер ғана жүрек функциясын жеткілікті деңгейге жеткізе алмайды және ағзаның perfusion-ы үшін қосымша қолдау қажет. Кардиомиопатиясы немесе миокардитке байланысты жүрек жеткіліксіздігі бар пациенттерде, қатерлі қарыншалық аритмия қаупіне байланысты, кейде имплантацияланатын кардиовертер-дефибриллятор (ICD) қажет болуы мүмкін. Дегенмен, электрокардиограммадағы ST сегментінің жоғарылауы, тік қисықтығы және ерте реполяризация белгілері, жалпы алғанда, жақсы кардиоваскулярлық прогнозбен байланысты. Сол қарыншаның эжекциялық фракциясының < 50% болуы, өлім-жітімнің артуы және маңызды кардиоваскулярлық жағымсыз оқиғалардың көбеюі арасында да ұқсас байланыс анықталды. Миокардит нәрестелерде, жасөспірімдерде және жас ересектерде кенеттен жүрек тоқтауының (КЖТ) маңызды себебі болып табылады, бірақ КЖТ анықтамасы мен миокардитті постмортемде анықтау/классификациялаудағы айырмашылықтарға және зерттеу популяцияларының әртүрлілігіне байланысты көрсеткіштер (1-14%) кең ауқымды болады. Фулминантты миокардитте, қабыну цитокин дауылдары пайда болатын жағдайда, жүрек функциялары тез төмендейді және өлім-жітім жоғары. Миокардиттің ең көп таралғандығы 20 мен 40 жас аралығындағы еркектерде байқалады. Жедел вирустық инфекцияға оң нәтиже берген жағдайда, клиникалық зерттеулер көрсеткендей, осы топтың 15%-ында миокардиттің белгілі бір түрі көрінуі мүмкін. Алайда, миокардит әйелдерге қарағанда еркектерде жиі кездеседі. Жас ересектерде кенеттен болатын өлімнің 20%-ға дейін миокардитке байланысты. Миокардит жас ересектер арасында өлімнің үшінші ең көп таралған себебі болып табылады, оның жиынтық көрсеткіші жыл сайын 100 000 адамға шаққанда 1,5 жағдайды құрайды. Миокардиттің симптомсыз түрінен бастап, өте ауыр түріне дейін әртүрлі болуы мүмкін. COVID-19 инфекциясынан кейін миокардит белгілері кеудеде ауыру, тыныс алудың қиындауы, шаршау және жүрек соғысының бұзылуы түрінде көрінуі мүмкін, бұл миокардиттің дұрыс диагностикасын қиындатады. Бірлескен зерттеуде, COVID-19 салдарынан қайтыс болған 277 адамның труптарын зерттеу нәтижесінде, клиникалық маңызы бар миокардит шамамен 2% жағдайда анықталды. COVID-19 жұқтырған адамдарда миокардиттің таралуы бойынша басқа да бағалаулар, клиникалық критерийлерге негізделген 1000 адамға шаққанда 2,4-тен 4,1-ге дейін нақты/күдікті миокардит жағдайларын көрсетеді. COVID-19 жұқтырған адамдарда миокардит сирек кездеседі, бірақ оның болуы бұрын ауруханаға түскен пациенттерде ауыр және шапшаң дамуы мүмкін. COVID-19 және миокардитпен ауырғандардың 39%-ы гемодинамикалық тұрақсыздықпен байланысты ауыр миокардитпен, механикалық қан айналымын қолдау немесе басқа да маңызды шаралар қажеттігімен сипатталды.

Тарих

Миокардит жағдайлары 1600 жылдардың басында тіркелген, бірақ миокардтың қабыну процесін білдіретін "миокардит" терминін 1837 жылы неміс дәрігері Джозеф Фридрих Собернхайм енгізді. Дегенмен, бұл термин гипертония және ишемиялық жүрек ауруы сияқты басқа да жүрек-қан тамырлары ауруларымен шатастырылып келді. Британдық кардиолог сэр Томас Льюис және американдық кардиолог, сондай-ақ Америка Жүрек қауымдастығының негізін қалаушылардың бірі Пол Уайт сияқты сарапшылардың миокардитті диагноз ретінде шектеусіз қолдануға қатысты ескертулерінен кейін, миокардит жиі дұрыс диагноз қойылмайтын жағдайға түсті.