Кіріспе

Жүрек айналасында сұйықтық жиналуы. Диагноз төмен қан қысымы, жақын тамырлардың кеңеюі немесе жүректің әлсіз дыбыстары (бірге Бек үштігі деп аталады) негізінде болжануы мүмкін. Қабыну салдарынан туындаған жағдайларда перикардтың шуылдауы байқалуы мүмкін. Басқа емдерге добутамин қолдану, ал қан көлемі төмен болған жағдайда – тамырға сұйықтық құю кіруі мүмкін. АҚШ-тағы бір есеп бойынша, жылына 10 000 адамға шамамен 2 адамда осы жағдай кездеседі.

Белгілері мен симптомдары

Оқудың басталуы жедел (жеткілікті) немесе біртіндеп (субакутты) болуы мүмкін. I фазада қажетті толтыру қысымы қарыншалардың жоғары қатаңдығына байланысты артады. Бұл перикард қуысында перикард сұйықтығының жиналуынан туындайды. II фазада перикард қысымы, перикард сұйықтығының одан әрі жиналуынан туындаған қарыншалық толтыру қысымынан асып түседі. Бұл жүрек кірісі мен шығысының төмендеуіне алып келеді. Кардиотампонаданың III фазасында жүрек кірісі мен шығысының одан әрі төмендеуі қалыпты жағдай. Бұл сол қарыншаны толтыру мен перикард қысымының теңдесуіне байланысты, бұл соңғы мүшелердің қанмен қамтылуының күрт нашарлауына әкеледі. Бұл көбінесе көкірек травмасынан (жабық және ашық) туындайды, бірақ миокард инфарктісі, миокардтың жарылуы, қатерлі ісік (көбінесе Ходжкин лимфомасы), уремия, перикардит немесе жүрек хирургиясы, сондай-ақ антикоагулянтты терапия қабылдау кезінде де пайда болуы мүмкін. Эффузия жедел (травма немесе миокардтың жарылуы жағдайында) немесе біртіндеп (мысалы, қатерлі ісіктерде) пайда болуы мүмкін. Сұйықтық көбінесе қан болып табылады, бірақ кейбір жағдайларда ірің де кездеседі. Жүрек операциясынан кейін қанды дренаждау үшін кеуде дренаждары орнатылады. Алайда, бұл дренаждар қан ұюға бейім. Кеуде дренажы бітелген немесе тұншыққан жағдайда, дренаждалуға тиіс қан жүректің айналасында жиналып, тампонадаға алып келуі мүмкін.

Патофизиология

Перикард – жүректі қоршап тұрған қос қабырғалы қапшық, сыртынан талшықты перикард қабаты және ішкі жағынан қос қабатты серозды перикардтан тұрады. Серозды перикардтың екі қабатының арасында перикард кеңістігі орналасқан, ол жүрек жиырылғанда сүрілістің алдын алатын майлағыш сероздық сұйықтықпен толтырылған. Жүректің сыртқы қабаты талшықты тканьнан құралған, ол оңай созылмайды, сондықтан артық сұйықтық перикард кеңістігіне енген кезде қысым көтеріле бастайды. Егер сұйықтық жиналуы жалғасса, әрбір диастолалық кезеңде қарыншаларға енетін қан азаяды. Соңында, жүрекке артық қысым түсуі салдарынан қабырға сол қарыншаға қарай иіледі, бұл соққы көлемінің төмендеуіне алып келеді. Соққы көлемінің төмендеуі сонымен қатар жүрек шығысының азаюына соқтыруы мүмкін, бұл тахикардия және гипотензиямен білінеді. Бек үштігі деп аталатын үш классикалық белгі – төмен қан қысымы, жақынды тамырлардың кеңеюі және жүрек дыбысының әлсіреуі. Басқа белгілерге пульс парадоксы (дем алғанда артериялық қан қысымының кемінде 10 мм рт.ст. төмендеуі) жатуы мүмкін. Травма салдарынан жүрек соғуын тоқтатып, қан тамырларында импульс байқалмайтын, бірақ гиповолемия және пневмоторакс жоқ жағдайда, ең мүмкін диагноз – жүрек тампонадасы. Көкірек ауруының кең дифференциалдық диагнозынан туындаған диагностикалық қиындықтарға қоса, диагнозды қою адамның әлсіздігі немесе есінен аууы салдарынан да қиындауы мүмкін. Мысалы, дем алу жылдамдығының артуы және күш-жігер жұмсағанда тыныс алудың қиындығы, тынысталған кезде ауа жетіспеуге дейін прогрессиялауы маңызды диагностикалық белгі болуы мүмкін, бірақ есінен ауған немесе құрысуы бар адамдардан мұндай ақпарат алу мүмкін болмайды. Сол жақ парастерналды тәсіл 5-ші қабырға аралық кеңістікте, сол жақ ішкі сүт артериясын айналып өту үшін стернумнан сол жаққа 3-5 см қашықтықта басталады. Көбінесе, алғашқы дренаждан кейін жандандыру кезінде канюля орнында қалдырылады, егер қажет болса процедура қайтадан орындалуы мүмкін. Қолжетімділік болған жағдайда, шұғыл перикард терезесі жасалуы мүмкін.