Кіріспе

Эндокардит – жүректің ішкі қабатының, эндокардтың қабынуы. Әдетте, ол жүрек клапандарына әсер етеді. Қарыншааралық септум, хордалар, қабырғалық эндокард немесе ішкі жүрек құрылғыларының беттері де зардап шегуі мүмкін. Эндокардитке тромбоциттердің, фибриннің, микроорганизмдердің микроколониялары мен аздаған қабыну клеткаларынан тұратын өсімдіктер деп аталатын зақымданулар тән. Жүрек инфекциялық эндокардитінің субкүрт түрінде өсімдіктердің ортасында гранулематозды тіндер болуы мүмкін, ол фиброзға ұшырап немесе кальцификациялануы мүмкін. Эндокардитті жіктеудің бірнеше тәсілі бар. Ең қарапайым жіктеу себебіне негізделген: инфекциялық немесе инфекциялық емес, микроорганизм қабынудың себебі болып табылады ма, жоқ па. Қалай болғанда да, эндокардит диагнозы клиникалық белгілерге, эхокардиограмма сияқты зерттеулерге және эндокардитке себепші микроорганизмдердің бар екенін көрсететін қанның егісіне негізделеді. Белгілері мен симптомдары: қызба, дікіс, тершеңдік, жалпы әлсіздік, тәбет жоғалту, салмақ төмендеу, көкбауырдың үлкеюі, тұмауға ұқсас сезім, жүрек шуы, жүрек жеткіліксіздігі, петехия (терідегі қызыл нүктелер), Ослер түйіндері (қолдар мен аяқтардағы тері астындағы түйіндер), Жануей зақымдары (алақан мен табанның түйіндері) және Рот дақтары (торлы қабықтағы қан кетулер) кіреді.

Инфекциялық эндокардит

Инфекциялық эндокардит – жүректің ішкі қабығының, көбінесе қақпақшаларының инфекциясы. Асқынуларға қақпақша жеткіліксіздігі, жүрек жеткіліксіздігі, инсульт және бүйрек жеткіліксіздігі жатады. Тіс процедураларынан кейін антибиотиктердің пайдалылығы уақыт өте келе өзгеріп отырады. Жоғары тәуекел тобындағы науқастарға профилактика ұсынылады. Инфекциялық эндокардитке шалдығу қаупі жоғары топтарға бұрын инфекциялық эндокардитпен ауырған науқастар, хирургиялық немесе транскатетерлік жасанды қақпақшалары бар немесе жүрек қақпақшаларын жөндеуден кейін емделген науқастар, емделмеген туа біткен жүрек ақаулары және хирургиялық жолмен түзетілген туа біткен жүрек ақаулары бар науқастар жатады. Жыл сайын 100 мың адамның шамамен 5-еуі бұл ауруға шалдығады. Емделмесе, көбінесе өлімге алып келеді.

Инфекциялық емес эндокардит

Бактериялық емес тромбоздық эндокардит (НБТЭ) көбінесе бұрын зақымдалмаған клапандарда кездеседі. Инфекциялық эндокардитке қарағанда, НБТЭ-дегі өсімділер кішкентай, стерильді және клапан шеттерімен немесе жапырақшаларымен жиналады. Инфекциялық эндокардиттен өзгеше, НБТЭ организмде қабыну реакциясын тудырмайды. НБТЭ әдетте гиперкоагуляциялық жағдайларда, мысалы, жүйелік бактериялық инфекция немесе жүктілік кезінде пайда болады, бірақ кейде веноздық катетерлері бар пациенттерде де кездеседі. НБТЭ қатерлі ісікпен ауыратын науқастарда да, әсіресе муцинозды аденокарциномада Труссо синдромымен бірге кездесуі мүмкін. НБТЭ көбінесе өзі көп проблема тудырмайды, бірақ өсімділердің бөліктері үзіліп, жүрекке немесе миға эмболия тудыруы мүмкін, немесе бактериялардың орналасу ошағы ретінде қызмет етіп, инфекциялық эндокардиттің пайда болуына себеп болуы мүмкін. Стерильді эндокардиттің тағы бір түрі Либман-Сакс эндокардиті деп аталады; бұл форма жүрек айыбы (lupus erythematosus) бар пациенттерде жиірек кездеседі және иммундық кешендердің жинақталуынан туындайды деп есептеледі. НБТЭ сияқты, Либман-Сакс эндокардиті де кішкентай өсімділерді қамтиды, ал инфекциялық эндокардит үлкен өсімділерден тұрады. Бұл иммундық кешендер қабыну реакциясын күшейтеді, бұл оны НБТЭ-ден ажыратуға көмектеседі. НБТЭ-ден айырмашылығы, Либман-Сакс эндокардитінің белгілі бір орналасу жері жоқ сияқты және клапанның төменгі жағында немесе тіпті эндокардиумда пайда болуы мүмкін.