Ноэль Кауардтың "Ащы-тәтті" опереттасы – 19 ғ. Англия мен Австро-Венгриядағы махаббат, музыка туралы көңілді туынды. Әндері, тарихы, қойылымдары туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ноэль Ковардтың операсы «Ащы тәтті» – Ноэль Ковардтың кітабы, музыкасы және сөздерімен үш актілі опера. Оқиға 19 ғасыр мен 20 ғасырдың басында Англия мен Австрия-Мажарстанда өрбітеді, және жас әйелдің музыка мұғалімімен қашып кетуі төңірегінде құрылған. Музыкалық қойылымға «Өмір шақыруы», «Егер сен маған қосыла алсаң», «Мен сені қайта көремін», «Сүйкімді шағын кафе», «Егер махаббаттың бәрі болса», «Қала әйелдері», «Токай», «Циган» және «Жасыл гүл» сияқты әндер кіреді. Бұл қойылым 1929-1931 жылдар аралығында Вест-Эндте ұзақ уақыт көрсетілді, ал Бродвейде 1929-1930 жылдары одан да аз көрсетілді. Шығарма екі рет киноға бейімделді, ал толық музыкалық қойылым CD-ге жазылды.
Operetta by Noël Coward
Bitter Sweet is an operetta in three acts, with book, music and lyrics by Noël Coward. The story, set in 19th century and early 20th century England and Austria Hungary, centres on a young woman's elopement with her music teacher. The songs from the score include "The Call of Life", "If You Could Only Come with Me", "I'll See You Again", "Dear Little Café", "If Love Were All", "Ladies of the Town", "Tokay", "Zigeuner" and "Green Carnation". The show had a long run in the West End from 1929 to 1931, and a more modest one on Broadway in 1929–1930. The work has twice been adapted for the cinema, and the complete score has been recorded for CD.
Өмірбаян
Ковард Саридің басты рөлін Гертруд Лоуренс есінде ұстап жазды, бірақ рөлдің вокалдық талаптары оның мүмкіндіктерінен асып кетті. Ковардтың үшінші таңдауы Пегги Вуд бұл рөлде үлкен жетістікке жетті, ал Лэй қателігін түсініп, кейін Бродвей қойылымында рөлді ерікті түрде қабылдады. Басты ер адам рөліне Кокран мен Ковард Еуропа театрларын аралап, сәйкес келетін адамды іздеді. Ковардтың сөзіне сүйенсек, Ханс Унтерфукер деген үміткер атының себебінен қарастырылмады, ал Джордж Метакса рөлге бекітілді.
Coward wrote the leading role of Sari with Gertrude Lawrence in mind, but the vocal demands of the part were beyond her capabilities. Coward's third choice, Peggy Wood, made a considerable success in the part, and Laye, realising her mistake in turning it down, willingly accepted the role in the subsequent Broadway production. For the part of the leading man, Cochran and Coward toured the theatres of Europe in search of someone suitable. According to Coward, a likely candidate named Hans Unterfucker was ruled out because of his name, and George Metaxa was cast.
Сыни қабылдау
Манчестердегі премьерадан кейін The Manchester Guardian газетінің рецензенты шоудың болашағы жарқын көрінеді деп жазды: «Егер жеңіл әуеннің молдығы, өткір юмор және әдемі декорациялар оны қамтамасыз ете алса, Мистер Ковардтың алаңдауына орын жоқ». 1988 жылы пьеса қайта қойылғанда, Джереми Кингстон The Times газетінде былай деп жазды: «Ковардтың мелодиялық таланты осы шоудағы цыган музыкасы, ішімдік әндері, 90-шы жылдардағы гомосексуалдар туралы әзілдері және бір естігеннен кейін естен шықпайтын вальстері арқасындағы шегіне жетті». 18 шілдеде Лондондағы «Ең Ұлы Театр» премьерасына дейін. Лондон сахнасында 697 қойылым көрсетілді, бес түрлі театр сахнасында, соңғы қойылым Лицеум театрында болды, онда Лэй Вудты Сари рөлінде ауыстыру үшін Нью-Йорктан оралды. Айви Сент-Хелиер Манон рөлін ойнады, ал Шейннің қартайған маркизінің рөлін 26 жастағы Алан Нейпер сомдады, кейіннен ол Бэтменнің үй шаруашылығын жүргізушісі Альфред рөлімен танымал болды. Лондондық қойылымның сәттілігінен кейін Кокран Бродвейде де қойылым қоюды қалады. Вест-Эндтегі қойылым аяқталғанша күтіп, түпкілікті актерлерді Нью-Йоркке алып барудың орнына, Кокран жылдам әрекет етуді талап етті. Мюзикл 1929 жылдың 5 қарашасында Бродвейде ашылды, бас рөлде Эвелин Лэй Сари рөлінде ойнады. Ол көрермендер мен сыншылар тарапынан жақсы қабылдады, бірақ актерлік құрам Лондондағы әріптестерінен кем күшті болды. Қойылым 159 рет көрсетілді және 1930 жылдың 22 наурызында аяқталды. «Ащы-тәтті» аматорлық опералық қоғамдарда танымал болғанымен, кәсіби қайта қойылымдар аз болды. 1934 жылы Эвелин Герберт пен Аллан Джонстың қатысуымен Бродвейде қойылым қойылды. Америкада Сент-Луис қалалық операсы 1933 жылдан 1953 жылға дейін «Ащы-тәтті» қойылымын алты рет, ал 1974 жылы бір рет көрсетті. 1983 жылы Оңтүстік Калифорниядағы Лонг-Бич азаматтық операсы Ширли Джонстың Сари рөлінде ойнауымен қойылым қойды. Лондондағы алғашқы кәсіби қайта қойылым 1988 жылы Садлер Веллсте болды, онда Валери Мастерсон мен Энн Маккей Сари рөлін алмастырды, ал Мартин Смит Карл және Розмари Эш Манон рөлін сомдады. Огайо жеңіл операсы 1993 және 1998 жылдары «Ащы-тәтті» қойылымын көрсетті.
After the opening night in Manchester the reviewer in The Manchester Guardian wrote that the future of the show seemed rosy: "If a wealth of light melody, a spice of wit, and much beauty of setting can assure it, Mr Coward need have no misgivings". When the piece was revived in 1988, Jeremy Kingston wrote in The Times, "Coward's melodic gift reached its peak in this show, with its gipsy music, drinking song, witty jokes about the gay Nineties and the waltzes that, once heard, are imperishable." before the London premiere at His Majesty's Theatre on 18 July. It ran in London for 697 performances, at five different theatres, concluding its run at the Lyceum, with Laye returning from New York to succeed Wood as Sari. Ivy St. Helier played Manon, and the role of the aged Marquess of Shayne was played by the 26 year old Alan Napier, later to gain fame as Batman's butler, Alfred. With the success of the London production, Cochran wanted a Broadway presentation. Rather than wait until the end of the West End run and take the original cast to New York, Cochran insisted on moving quickly. The musical opened on Broadway on 5 November 1929, starring Evelyn Laye as Sari. She was well received by audiences and critics, but otherwise the cast was not as strong as their London counterparts. The production ran for 159 performances, closing on 22 March 1930. Although popular with amateur operatic societies, Bitter Sweet has had few professional revivals. A Broadway production played in 1934, starring Evelyn Herbert and Allan Jones. In America, the St. Louis Municipal Opera presented six productions of Bitter Sweet between 1933 and 1953 as well as one in 1974. The Long Beach Civic Light Opera in Southern California staged a production in 1983 starring Shirley Jones as Sari. The first professional revival in London was in 1988 at Sadler's Wells; Valerie Masterson and Ann Mackay alternated as Sari, with Martin Smith as Carl and Rosemary Ashe as Manon. The Ohio Light Opera produced Bitter Sweet in 1993 and 1998.
Фильмдер мен жазбалар
Бұл туынды екі рет түсірілді. Алғашқысы 1933 жылы Герберт Уилкокс режиссерлігімен қара-ақ түспен түсірілді, басты рөлдерде Анна Нигл мен Фернан Граве болды. 1940 жылы MGM үшін У.С. Ван Дайк режиссерлік еткен Technicolor нұсқасында Жаннет Макдональд пен Нельсон Эдди ойнады. Екі жағдайда да музыкалық қосымшасы қысқартылды. Ковард 1940 жылғы қайта жазылған фильмді ұнатпады және оның пьесаларының ешқайсысы Голливудта түсірілмейтініне уәде берді. 1951 жылы ол The Daily Express газетіне: "Мен "Ащы тәтті" туындысын қарттыққа жинап отырдым. MGM-нің қорқынышты фильмінен кейін оны қайта қою мүмкін емес" деді. Ванесса Ли (1960) және Джун Бронхилл (1969) қатысқан қысқартылған жазбалар жасалды. Толық музыкалық қосымшаның алғашқы жазбасы 1989 жылы, 1988 жылғы Sadler's Wells қойылымы негізінде, Мастерсонның Сари рөліндегі орындауымен шықты.
The piece has been filmed twice. The first, in 1933, directed by Herbert Wilcox was filmed in black and white, with Anna Neagle and Fernand Gravet in the leading roles. An opulent Technicolor version for MGM in 1940, directed by W S Van Dyke, starred Jeanette MacDonald and Nelson Eddy. In both cases, the score was heavily cut. Coward disliked the much rewritten 1940 film and vowed that no more of his plays would be filmed in Hollywood. In 1951 he told The Daily Express, "I was saving up Bitter Sweet as an investment for my old age. After MGM's dreadful film I can never revive it." Abridged recordings have been made starring Vanessa Lee (1960) and June Bronhill (1969) The first recording of the complete score was issued in 1989, based on the 1988 Sadler's Wells production, with Masterson as Sari.