Кіріспе

Айзек Азимовтың 1951 жылғы романы "Жұлдыздар, шаң сияқты" – американдық жазушы Айзек Азимовтың 1951 жылғы ғылыми фантастикалық детектив кітабы. Кітап Азимовтың Галактикалық империя сериясының бір бөлігі болып табылады және Галактикалық империяның құрылуына дейін, тіпті Трантор маңызға ие болмас бұрынғы оқиғаларды қамтиды. Оқиға Жер университетінде оқитын жас жігітпен басталады. Бірон Фаррилл – Нефелос планетасының ең беделді ақсүйекінің ұлы, Небула патшалықтарының бірі. Әңгіме оның әкесінің Тирандарға қарсы құйрық ізгілік жасағаны үшін ұсталғаны туралы жаңалықтан басталады. Тиран планетасынан шыққан Тирандар, Жылқыбас тұмандығының жанындағы 50 планетадан тұратын шағын империяны билейді. Тиран өз бағынышты әлемдерін бақылауда ұстау үшін ғылым мен ғарышқа қатысты білім беруді шектеді. Оқиғадағы Тиранның билеушісі "Хан" деп аталады, бұл Азимовтың Ресей княздіктеріне монғол үстемдігін үлгі еткенін көрсетеді, дәл сол сияқты ол "Негіз" сериясы үшін құлдыраған Рим империясын пайдаланды. (Азимовтың назар аударған және бейімдеген нақты тарихы үшін "Алтын Орда" туралы қараңыз.) Азимов бұл романын "ең ұнатпаған туындысы" деп атаған.

Жариялану тарихы

Бұл оқиға алғаш рет "Галакси" журналында "Тиранн" деген атпен жарық көрді. Ол 1951 жылдың қаңтар, ақпан және наурыз айларында үш бөлімге бөлініп жарияланды. Сол жылдың 15 ақпанында Doubleday басылымы "Жұлдыздар, шаңдай" деген атпен роман түрінде шықты. Журналдың Флойд С. Гейл оқырмандарына "Қапырысты қалдырмаңыздар" деп кеңес берді және басқа да Империя романдарын ұсынды. "Astounding Science Fiction" журналында Вильерс Герсон романның "бір өлшемді" кейіпкерлеріне қарамастан, "Асимовтың сюжетті ширату шеберлігі" арқасында сәтті деп бағалады. "Нью-Йорк Таймс" газеті романды "алыс болашақтың тартымды оқиғасы" деп сипаттады. Шолушы Джейн Фаулер атап өтті: "АҚШ Конституциясын сюжеттің шешіміне айналдыру, бұл көрсетілген ғарыш өркениетінің осы Конституцияны жаңа саяси құрылымды құрудың үлгісі ретінде қабылдайтынын, кітапта бейнеленген саяси жүйеде басымдық құратын "ғарыш феодализмі" федералдық, өкілдік демократияға айналады дегенді білдіреді. Егер бұл жеке роман болса, бұл жақсы жұмыс істеген болар еді. Бірақ, серияның бір бөлігі ретінде бұл дұрыс емес, себебі галактикалық өркениет осылай дамымайтынын білеміз. Трантор империясы барлық галактиканы қамтиғанша кеңейе береді. Трантор мен оның империясының көптеген артықшылықтары бар, бірақ ол демократиялық федерация емес. Сондықтан, АҚШ Конституциясының қайта ашылуы ешқандай жаңа саяси жағдайға әкелмеді және, мүмкін, бұрынғы құжаттар жинағына қайта оралды. Әрине, шындығында Асимов бұл романды жазғанда, оның толыққанды серияның маңызды бөлігі болатынын толық түсінбеген болуы мүмкін".