Кіріспе

Монегаск музыканты және ақыны (1916–1993)

Лео Ферре (24 тамыз 1916 – 14 шілде 1993) – Францияда туған Монегаск ақыны және композиторы, сонымен қатар өте қарқынды және даулы сахналық өнерпаз. Ол осы кезеңде қырыққа жуық альбом шығарды, олардың музыкасын және көп бөлігінің мәтінін өзі жазды. Ол көптеген хит-синглдерді шығарды, әсіресе 1960 және 1970 жылдардың ортасында. Оның кейбір әндері француз шансоны репертуарының классикасына айналды, оның ішінде "Avec le temps", "C'est extra", "Jolie Môme" және "Paris Canaille".

Ерте өмір

Ферре – Монте-Карло казиносының француз штабының менеджері Жозеф Ферре мен Пьемонттан шыққан итальяндық Монегаск тігіншісі Мари Скоттоның ұлы болды. Оның екі жасқа үлкен әпкесі Люсьен болды. Ферре музыкаға ерте қызығушылық танытты. Жеті жасында Монако соборының хорына қосылып, Джованни Пьерлуиджи да Палестрина мен Томас Луис де Викторияның шығармалары арқылы полифонияны ашты. Оның ағасы, бұрынғы скрипкашы және казинодағы хатшы, оны Монте-Карло операсындағы қойылымдар мен репетицияларға алып баратын. Ферре басс-вокалист Федор Чалиапин сияқты музыканттарды тыңдады, Артуро Тосканинидің жетекшілігімен Бетховенді (Кориолан) таныды және Бесінші симфония оған терең әсер етті. Бірақ "Балалар мен сұмдықтар" репетициясы кезінде композитор Морис Равельдің жылы қатысуы оған ең қатты әсер етті. Тоғыз жасында Ферре Италиядағы христиан мектептерінің ағайындары басқаратын Бордигерадағы Сент-Карл колледжіне оқуға түсті. Ол сегіз ұзақ жыл бойы қатаң тәртіп пен көңілсіздікке толы оқыды. Ол осы жалғыз және тұтқындыққа түскен балалық шағы туралы автофикшнде жазды (Benoît Misère, 1970). Ол Монакода орта мектепті бітірді, бірақ әкесі оған музыка консерваториясына түсуге рұқсат бермеді. 1952 жылы Миландағы Ла Скалада Вердидің емтиханына тапсыру үшін ол "La Vie d'artiste" операсының либреттосын және музыкасын жазды (атауы әнмен бірдей). Ол өзінің өткен жылдардағы тәжірибесін қара комедияға айналдырды, бірақ Ферреге бұл көп ұнаған жоқ, соңында ол оны басқа жобаларға тастап кетті. Ол 1954 жылы Джозефин Бейкердің ашылу актісі ретінде l'Olympia сияқты үлкен сахналарда ән айта бастады. Мартин Ньюэлл және Бенджамин Клементин. 1968 жылдың наурыз айында Ферре концерттен кейін үйіне оралмады. Ол болмағанда Ферренің шимпанзесі Пепе құлап, оған жақындаудан бас тартты. Ақырында Мадлен көрші аңшыдан шимпанзеге көмектесуін сұрады. Ферре приматқа арналған реквиемі – оның "Pépée" әні болды. Әнші Пепе өліміне әйелін кінәлі деп айыптады және олар көптеген сот процедураларынан кейін ажырасты. 1969 жылы Ферре Италияның Тоскана аймағына қоныс аударды. "C'est extra" эротикалық балладасының үлкен сәттілігі оның аудиториясын, әсіресе француз жастарын кеңейтті, олар ақында өз бүліктерінің "пайғамбарын" таныды. 1975 жылы Ферре Монтрёдегі Institut des Hautes Études Musicales оркестрін, Лиеж филармониялық оркестрін және Париж конгресс сарайындағы Пасделюп оркестрін қатарынан дирижерлік етті. Ферре үшін бұл оркестрді басқарып, ән салған қауіпті сынақ болды. Ол Равель мен Бетховенді өз шығармаларымен үйлестіріп, оркестрдің орналасуын өзгертті. Сахнада 140 музыкант пен хор әншілері болды. Бұл бұрын-соңды болмаған қойылым, конвенциялардан арылып, бөлек әлемдерді біріктірді. Концерттер бес апта бойы сатылып бітті, бірақ классикалық музыка сыншылары бұл гибридтік шоуды қабылдамады. 1976 жылы Ферре CBS Records International компаниясымен келісімшарт жасасты. Одан бастап мансабының соңына дейін оның көптеген жазбалары Милан негізделген RAI Ұлттық симфониялық оркестрімен оның жетекшілігімен жасалды. CBS көп ұзамай Феррені коммерциялық әлеуеті тым төмен деп бағалап тастады (оның симфониялық төмен темптің жаңа эстетикасы барлық музыкалық тенденцияларға қарсы болды, суретшіні радиоға қою қиын болды және хит болу мүмкіндігін азайтты). "Кәсіби мамандар" оны тастап, "өндірушілерге арналған тауар" болудан мүлдем жиренген Ферре француз әндерінің сыйлықтарын қабылдаудан бас тартты. Сондай-ақ, ол Ordre des Arts et des Lettres орденіне (жоғары дәрежеде) кіру ұсынысынан бас тартты және Франция президенті Франсуа Миттеранды оның қайта сайлау науқанында қолдау көрсету үшін бірінші класты симфониялық оркестрді басқару және дирижерлік ету ұсынысынан бас тартты. Ол жыл сайынғы француз музыкалық марапаттау салтанатының (Victoires de la musique) құрметті қонағы болудан бас тартты. Ферре әдетте: "Өнерші үшін ең үлкен құрмет – ешқандай құрмет алмау" дейтін. Лео Ферре 1993 жылдың шілдесінде 76 жасында үйінде қайтыс болды. Ол Монако зиратында жерленген.