Кіріспе
1937 жылы Парижде өткен дүниежүзілік көрме. «Заманауи өмірдегі өнер мен техника халықаралық көрмесі» 1937 жылдың 25 мамырынан 25 қарашасына дейін Парижде өтті. Адам мұражайы орналасқан Шайо сарайы және Париж қаласының заманауи өнер мұражайы орналасқан Токио сарайы – бұл көрме үшін, Халықаралық көрмелер бюросының ресми мақұлдауымен салынған. Үшінші ғимарат, fr, тұрақты қоғамдық жұмыстар мұражайына арналған, ол бастапқыда көрме қарсаңында Шайо төбесінде салынатын жаңа мұражайлардың бірі болуы жоспарланған, бірақ 1937 жылдың қаңтарында ғана салынып, 1939 жылдың наурыз айында ашылды.
The Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne (International Exposition of Art and Technology in Modern Life) was held from 25 May to 25 November 1937 in Paris, France. Both the Palais de Chaillot, housing the Musée de l'Homme, and the Palais de Tokyo, which houses the Musée d'Art Moderne de la Ville de Paris, were created for this exhibition that was officially sanctioned by the Bureau International des Expositions. A third building, fr, housing the permanent Museum of Public Works, which was originally to be among the new museums created on the hill of Chaillot on the occasion of the Exhibition, was not built until January 1937 and inaugurated in March 1939.
Көрмелер
Бастапқыда көрменің орталық бөлігі 701 метрлік ("Фаре дю Монд") мұнарасы болуы жоспарланған еді, оның ішінде спиральды жолмен жоғары қарай автотұрақ орналасқан, ал одан жоғарыда қонақ үй мен мейрамханалар салынуы керек еді. Алайда, бұл идея тым қымбатқа түсетіні анықталғандықтан, одан бас тарды.
Фин павильоны
Фин павильонын 1936 жылы өткізілген ашық сәулет конкурсында бірінші және екінші орынды жеңіп алған Альвар Аалто жобалаған. Оның жеңімпаз "Le bois est en marche" жобасы павильонның құрылысына негіз болды. Финляндияға Трокадероға жақын, орманды, еңісті қиын жер берілді, Аалто осы мүмкіндікті пайдаланып, ерекше пішіндес көлемдер тізбегінен тұратын жер жоспарын жасады, олар кішкентай, ашық, куб тәрізді павильондармен және екі үлкен көрме залымен бірге коллаж сияқты біріктірілген. Кешеннің барлығы жапондық элементтері бар көлеңкелі бақтың айналасын қамтиды. Павильон сонымен қатар Финляндияның басты экспорттық тауары – ағашқа жарнама болды, себебі ғимарат толығымен ағаштан салынған. Француз сәулет тарихшысы Фабиен Шевалье сол кездегі француз сыншылары Аалтоның ғимаратына қызыққандарын айтады, өйткені ол ағаштан салынғанмен, Финляндияның бейнесі туралы олардың түсінігіне сәйкес болса да, Аалтоның авангардизміне олар дайын болмаған.
Канадалық павильон
Канада бастапқыда шығындарға байланысты көрмеге қатысуды жоспарламаған еді. 1936 жылдың ақпан айында Оттавадағы кеште француз толық өкілетті министрі Реймонд Брюже премьер-министр Уильям Лайон Маккензи Кинг пен оның Квебек облысындағы өкілі Эрнест Лапонтеге, Канаданың Заманауи өмірдегі өнер мен техникалардың халықаралық көрмесіне қатысуы туралы сұрақ қойды, Канаданың павильоны болуын қатты қалағанын айтты. Кинг үкіметі павильон салуға қаржылай мүмкіндігі бар-жоғын білмейтінін айтып, тартынды, бірақ Брюже оны Парижге телеграмма жіберіп, Канада қатысатынын мәлімдеуге мәжбүр етті. Шебер архитектор Жак Гребердің Эйфель мұнарасының іргесіндегі сәулеттік жоспарына сай және астық қоймасының пішінінен шабыттанған Канада павильонына Джозеф Эмиль Брунеттің 28 футтық бизон мүсіні (1937) және Чарльз Комфорттың «Никельдің романтикасы» кірді. Брунеттің суреттері, құрылыстың сыртындағы мүсіндік панельдер және Канада павильонының ішіндегі бірнеше тақырыптық стендтер канадалық мәдениеттің түрлі қырларын көрсетті.
Норвегиялық павильон
Норвегиялық павильонды Кнут Кнутсен (архитектор), Арне Корсмо және Оле Линд Шистад жобалаған. Онда Ханна Райгеннің «Эфиопия» гобелені де қойылған.
Испания павильоны
Испания павильоны Испания Республикасының президенті және Испания Республикасының үкіметімен ұйымдастырылды, ал испан сәулетшісі Жозеп Луис Серт салған. Экспозиция Испания Азамат соғысы кезінде өткендіктен, ол ерекше назар аударды. Павильонда Пабло Пикассоның соғыстың қасіреттерін бейнелейтін, қазір әйгілі «Герника» туындысы, сондай-ақ Александр Кальдердің «Меркурий фонтаны» мүсіні және Жоан Мироның «Каталон шаруасы көтерілісте» картинасы қойылды.
Германия павильоны
Тағы екі көрнекті павильон – нацистік Германия мен Кеңес Одағының павильондары болды. Дүниежүзілік көрмені ұйымдастырушылар неміс және совет павильондарын бір-біріне тікелей қарама-қарсы орналастырған. Гитлер қатысудан бас тартуға ниеттенген, бірақ оның архитекторы Альберт Шпеер оған неміс павильонының жоспарларын көрсетіп, қатысуға көндірді. Шпеер кейінірек автобиографиясында Кеңес Одағы павильонының жоспарларын жасырын түрде қарап шыққаннан кейін, неміс павильонын коммунизмге қарсы бекініс ретінде жобалағанын айтты. Экспонаттарды дайындау және құрылыс жұмыстары кешігулермен толды. Көрменің ашылу күніне дейін тек неміс және совет павильондары ғана аяқталды. Бұл, сондай-ақ екі павильонның бір-біріне қарама-қарсы орналасуы, көрмені екі үлкен идеологиялық қарсыластың бәсекесіне айналдырды. Шпеердің павильонының биік мұнарасы нацистік мемлекеттің символдарымен – бүркіт пен свастикамен әшекейленген. Павильон «неміс мақтанышы мен жетістіктерінің» ескерткіші ретінде жобаланды. Оның мақсаты – жаңа және қуатты Германияның ұлттық мақтанышын қайта қалпына келтіргенін әлемге жеткізу болды. Түнде павильон прожекторлармен жарықтандырылды. Жозеф Торактың «Достастық» мүсіні павильон сыртында тұрды, ол екі алып жалаңаш еркектің қол ұстасып, бір-біріне қарсы тұрған, өзара қорғаныс және «жарыс достығы» позын бейнеледі.
Британдық павильон
Британия мұндай бәсекелестік көрмеге дайын болмаған, ал жоспарланған бюджеті Германияның бюджетінің аз бөлігін құрады. Өнер және өнеркәсіп кеңесінің төрағасы Франк Пик Оливер Хиллді сәулетші етіп тағайындады, бірақ оған модернизмнен қашықтауға және дәстүрлі қолөнерге көбірек назар аударуға тапсырды. Хиллдің павильонының басты архитектуралық ерекшелігі – үлкен ақ қорап, сырты Джон Скипинг салған суретпен, ал іші Невилл Чемберленнің балық аулау сахнасын көрсететін алып фотосуреттермен әсемделген. Павильонда ағылшын тілінен француз тіліне қарыз сөздер ретінде өтіп кеткен "спорт" және "демалыс" сияқты сөздерге сәйкес қолөнер бұйымдары орналастырылған, сондай-ақ белгілі керамист Уильям Ворралдың туындылары да болды. Көптеген британдықтар бұл павильонның Ұлыбританияны дұрыс бейнелемейтінін және басқа елдердің павильондары ұлттық қуатын көрсетуде одан асып түсетінін айтты.
Кеңестер павильонының репродукциясы
Париж көрмесі аяқталғаннан кейін "Жұмысшы мен колхозшы әйел" мүсіні Мәскеудегі Бүкілресейлік көрме орталығының кіреберісіне, биік платформаға орнатылды. 2003 жылы мүсін қалпына келтіруге алынып, 2005 жылы жұмыстың аяқталуы жоспарланған еді. Бірақ, қаржылық қиындықтарға байланысты қалпына келтіру жұмысы кешікті. 2009 жылдың 28 қарашасында мүсін толыққандай қалпына келтіріліп, VDNKh алдындағы бұрынғы орнына қайта орнатылды. 2009 жылдың 4 желтоқсанында мүсін жаңадан салынған павильон құрылымында таныстырылды.
Танымал мәдениетте
Магс Л. Халлидейдің 2002 жылғы "Тарих 101" романында басты кейіпкерлер көрмеде Пикассоның "Герника" картинасын көріп, уақыттың "өзгергенін" сезінеді.