Кіріспе

Неміс аэроғарыш инженеры (1899–1969)

Роберт Луссер (19 сәуір 1899 – 19 қаңтар 1969) – неміс инженері, ұшақ конструкторы және авиатор. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі бірнеше танымал Messerschmitt және Heinkel ұшақтарының жобаларымен, сондай-ақ соғыстан кейінгі кезеңде күрделі жүйелердің сенімділігін теориялық тұрғыдан зерттеуімен есімдеріне іліккен. Соғыстан кейінгі жылдары Луссер қазіргі заманғы шаңғы байлауларын жасауды бастады, босату механизмін жақсарту үшін алғашқы тефлонды үйкеліссіз жастықшаларды енгізді.

Өмірбаян

Луссер Ульм қаласында дүниеге келген. Ол 1928 жылы Францияда өткен Халықаралық жеңіл ұшақтар сайысында жеңіске жетті. Содан кейін ол FAI Халықаралық туристік ұшақтар сайысының төртеуінің үшеуіне қатысып, Klemm ұшағымен ұшты және үшеуінде де жоғары нәтижелер көрсетті (Challenge 1929: 4-орын, Challenge 1930: 13-орын және Challenge 1932: 10-орын). 1930 жылдың тамызында Италияда өткен Giro Aereo d'Italia мүгедектер жарысында 3-орын алды. Луссердің алғашқы жұмыстары Klemm және Heinkel компанияларында болды, ал 1933 жылы ол жаңадан құрылған Bayerische Flugzeugwerke (Бавариялық ұшақ жасау зауыты) компаниясына қосылды. Ол жерде Вилли Мессершмиттке туристік ұшақ – M37 жобасын жасауда көмектесті. Бұл кейін Messerschmitt Bf 108 деп аталды және компанияның ең танымал өнімі Bf 109 истребителінің негізін қалады. 1934 жылға қарай Луссер Мессершмиттің жобалау бюросының басшысы болып, Bf 110 ауыр истребитель жобасын басқарды. 1938 жылы компания Messerschmitt деп атауын өзгертті. Луссер 1938 жылға дейін компанияда қалды, содан кейін Heinkel компаниясына қайта оралды. Ол жерде ол екі өте күрделі ұшақтың дизайнын басқарды, олар толыққанды әлеуетіне жете алмады: He 280 және He 219. He 280 – бірінші реактивті ұшақ болды, бірақ RLM (Reichsluftfahrtministerium – "Рейх авиация министрлігі") Messerschmitt Me 262 ұшағын басымдыққа қойды. He 219 – көптеген инновацияларының салдарынан өндіріске тапсырыс беруге тым күрделі болғандықтан 1941 жылдың тамызында RLM тарапынан қабылданбаған озық түнгі истребитель дизайны болды. Эрнст Хайнкель Луссерді дереу жұмыстан шығарды және ақырында шектеулі өндіріске ие болған қарапайым дизайнды қайта ұсынды. Heinkel компаниясынан Lusser Fieseler компаниясына өтті және компанияның бастапқыда Fi 103 деп аталған ұшқышсыз ұшақ жасау жұмысына қатысты. Бұл компания мен қозғалтқыш өндіруші Argus арасындағы бірлескен күш-жігер болды, олар пульстік реактивті қозғалтқышты дамытып жатты. Луссер Argus инженері Фриц Госслаумен бірге дизайнды жетілдіру үшін жұмыс істеді. Бұл жоба екі компанияның бастамасы болды, оны Argus 1934 жылдың өзінде бастады және 1942 жылы Эрхард Милх оның әлеуетін мойындағанға дейін ресми қызығушылықты аз тартты және оған жоғары басымдық берді. Нацистердің үгіт-насихаты бұл ұшатын бомбаны V1 (Vergeltungswaffe – "қайтар шабуыл қаруы") деп атады. Бұл конструкция Вернер фон Браунның "V2" тік ұшып көтерілу зымыранымен бәсекелесті. Лютваффе V2 зымырасын сенімдірек ету үшін алғашқы демонстрациялар өткізгеніне қарамастан, екі жоба да өндіріске енгізілуі керек деп шешілді. Луссер мен фон Браун бәсекелес болды, тіпті кейінірек олардың қарым-қатынасы да жақсы болған жоқ. Вольфсбургке жақын жерде Луссер өзінің зымырасының негізгі дизайн кемшілігін тапты, ол өндіріс көлемі ұлғайғанда жеткіліксіз есептелген негізгі қанаттың тірегі болып шықты. Содан кейін дизайн жұмыс істеді.

Соғыстан кейінгі кезең

Көптеген маңызды неміс инженерлері сияқты, Люссерді Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ-қа әкелді. Сол жерде ол Әскери-теңіз күштерінде, реактивтік жылдамдатқыштар зертханасында жұмыс істеді, ал 1953 жылы Алабама штатының Хантсвилл қаласында фон Браунның ракеталық командасына қайта қосылды. Ол жерде алты жыл жұмыс істеген кезінде ол сенімділік теориясын қалыптастырды, ол әрбір бөліктің сенімділігінің жалпы жүйенің сенімділігіне қалай үлес қосатынына назар аударады. Бұл қазір Луссер заңы деп аталады. Осы есептеулерге сүйене отырып, ол фон Браунның Ай мен Марсқа жету жоспақтары, қажетті ғарыш кемесінің күрделілігіне байланысты, сәтсіздікке ұшырайды деп мәлімдеді. Ол Германияға оралып, сол кезде Мессершмитт Бөлкоу болған Мессершмитт компаниясына қайта келді. Компания лицензия бойынша өндіріп жатқан F 104 Starfighter ұшағына енгізілген өзгерістердің сенімділігін зерттеуі трагически түрде дұрыс болып шықты. 1961 жылы ол Саас-Федегі қонақүй бөлмесінде шаңғысының кабельдерін сынап жатқанда Ахилл сіңірін жыртып алды. Ол байлау мәселесін шешуге кірісіп, аяқ киімнің тізесін ұстап тұратын, аяқ табанының алдыңғы бөлігінен шығып тұратын фланга емес, алғашқы байлауларды жасады. Бұл тізе байлауының кез келген бағытта босауына мүмкіндік берді. 1963 жылы ол Мессершмитттегі жұмысынан кетіп, "Люссер Байдинг Компани" компаниясын құрды. Ол 1969 жылы қайтыс болғанға дейін бұл ірі бренд болды. Ол 1969 жылдың 19 қаңтарында Мюнхенде қайтыс болды.