Кіріспе

Неміс реактивті бомбалаушы ұшағының прототипі

Junkers Ju 287 – 1944 жылы нацистік Германияда салынған көп моторлы тактикалық реактивті бомбалаушы ұшақ. Ол ерекше алға қарай иілген қанатқа ие болды, ал алғашқы екі прототипі (өндірістік Ju 287 үшін аэродинамикалық сынақ стенді) – қозғалмайтын қону шассиі бар жасалған реактивті ұшақтардың өте сирек кездесетін түрлерінің бірі болды.

Даму

Ju 287 ұшағының Luftwaffe-ге қарсылас ұшақтарынан жылдамдық арқылы қашып, ұстау мүмкін емес бомбалаушы ұшақпен қамтамасыз етуді көздегені жөн болды. Жобаның бас дизайнері доктор Ханс Вокке, алға қарай иілген қанатты ұсыну арқылы, турбореактивті қозғалтқыштардың бастапқы кезеңіндегі нашар жауабына байланысты қажетті төмен жылдамдықтарда қосымша көтергіштік күшін қамтамасыз етуге болады деді. Алға қарай иілген қанаттың тағы бір құрылымдық артықшылығы – ұшақтың ауырлық орталығындағы, бомба бөлімінен кейінгі жағдайда, ең қолайлы жерде, бір үлкен қару-жарақ бөлімін орналастыруға мүмкіндік беруі еді. Осы құрылымдық талапқа байланысты қанатты да аэродинамикалық тұрғыдан ең қолайлы жерде, яғни фюзеляждың ортасында орналастыруға болады. Бірінші Ju 287 жиналысынан бұрын, Прагадағы Letov зауытында He 177 A 3 (He 177 прототипі, V38) модификацияланды, осы үлкен бомба бөлімінің техникалық ерекшеліктерін зерттеу үшін. 1944 жылдың 8 тамызында ұшу сынақтары басталды (ұшқыш: Зигфрид Хольцбаур), ұшақ өте жақсы басқару қасиеттерін көрсетті, сонымен қатар кейбір ұшу жағдайларында алға қарай иілген қанаттың тудырған кейбір мәселелерді де анықтады. Бұл мәселелердің ең бастысы – «қанаттың деформациялануы», яғни негізгі тіреу және қанат құрамының ұшу кезінде шамадан тыс иілуі болды. Сынақтар көрсеткендей, қанаттардың астына қозғалтқыш массасын жинақтау арқылы деформациялану мәселесін шешуге болады. Бұл техникалық жақсартулар кейінгі прототиптерде қолданылды, бірақ ол ұзақ мерзімді пайдалануда сенімді емес болып шықты. Бұл бастапқы сынақ кезеңі алға қарай иілген қанаттың төмен жылдамдықтағы басқару қасиеттерін бағау үшін жоспарланған, бірақ оған қарамастан, V1 кем дегенде бір рет толық реактивтік қуатпен сүңгіп, орташа сүңгу бұрышында 660 км/сағ жылдамдыққа жетті. Ауа ағыны туралы деректер алу үшін ұшақтың корпусына кішкентай жүн түйіндері жабыстырылды және олардың ұшу кезіндегі «қозғалысы» ұшақтың вертикальды құйрығының алдындағы берік штативке орнатылған кинокамерамен түсірілді. 1944 жылдың қыркүйегіндегі он жетінші және соңғы ұшудан кейін V1 ұшағы ағымдық сынақтар үшін Рейхлиндегі Luftwaffe-дің негізгі Erprobungsstelle бағалау және сынақ орталығына жіберілді. Осы кезде Ju 287 бағдарламасы, Heinkel He 343 жобасымен бірге, Volksjäger жедел истребитель бағдарламасына ресурстарды сақтау үшін тоқтатылды. Алайда, 1945 жылдың наурыз айында, себептері белгісіз, Ju 287 бағдарламасы қайта жаңартылды, RLM реактивтік бомбалаушының жаппай өндірісін (айына 100 ұшақ) мүмкіндігінше тезірек жүргізуді талап етті.

Соғыстан кейінгі даму

1945 жылдың сәуір айының соңында Дессаудағы "Юнкерс" зауытын Қызыл Армия басып алды. Көп ұзамай "Junkers Ju 287 V2" двигательдері орнатылуын күтіп, дайындыққа жақын болды, ал "V3" құрылысы 80-90 пайызға жетті, ал "V4" 60 пайызға аяқталды. "V1" және "V2" екі ұшағын да Брандис қаласындағы Люфтваффе сынақ базасының қызметкерлері одақтас әскерлерге түсіп қалмас үшін жойды. Воке және оның командасы Қызыл Армияға тұтқынға алынып, Кеңес Одағына әкетілді, ал "V2" ұшағының қалдықтары, әсіресе қанаттары, "EF 131" құрылысында пайдаланылды, ол 1947 жылдың 23 мамырында ұшты, бірақ сол кезде реактивтік технология "Ju 287" ұшағынан басып өтті. Соңғы, айтарлықтай үлкейтілген "EF 140" 1949 жылы прототип ретінде сынақтан өтті, бірақ көп ұзамай жоба тоқтатылды.