Жоужан провинциясы: Ауғанстанның солтүстігіндегі халық саны 613,481 тұрғыннан тұратын аймақ. Тарихы, аудандары, және Түрікменстанмен шекарасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауғанстан провинциясы
Province of Afghanistan
Жоужан, кейде Жаужан немесе Жозан деп те жазылады, Ауғанстанның отыз төрт провинциясының бірі. Ол елдің солтүстігінде, көршілес Түрікменстанмен шекаралас орналасқан. Провинция 11 ауданға бөлінген және онда жүздеген ауыл бар. Халық саны шамамен 613 481 адамды құрайды.
Jowzjan, sometimes spelled Jawzjan or Jozjan is one of the thirty four provinces of Afghanistan, located in the north of the country bordering neighboring Turkmenistan. The province is divided into 11 districts and contains hundreds of villages. It has a population of about 613,481,
Тарих
Облыс ерте ортағасырлық Жүзжан аймағы және княздығының құрметіне аталған. 16 ғасырдың басынан 18 ғасырдың ортасына дейін бұл аймақ Бұхара хандығының билігінде болды. Оны Ахмад Шах Дуррани жаулап алып, шамамен 1750 жылы Дуррани империясының құрамына қосты, ол қазіргі Ауғанстан мемлекетінің негізін қалады. 19-шы және 20-шы ғасырларда өткен үш ағылшын-ауған соғысында бұл аймақ британдықтардың ықпалына түспеді.
The province is named after the early medieval region and principality of Juzjan. Between the early 16th century and mid 18th century, the area was ruled by the Khanate of Bukhara. It was conquered by Ahmad Shah Durrani and became part of the Durrani Empire in or about 1750, which formed to the modern state of Afghanistan. The area was untouched by the British during the three Anglo Afghan wars that were fought in the 19th and 20th centuries.
Жақында болған тарих
1997 жылы өзбек әскери қолбасшысы Абдул Малик Пахлаванмен араздасқаннан кейін талибандар аймақтан шығып кетті, бірақ 1998 жылы 8000 талибан әскері көршілес Фарьяб арқылы өтіп, Абдул Рашид Достумның Шеберғандағы штабын басып алды. 2005 жылдан бері Мазар-и-Шарифте орналасқан және Жозанды қоса алғанда, төрт провинцияға жауапты Швеция жетекшілігіндегі провинциялық қайта құру тобы (PRT) провинцияда кеңсе және бірнеше әскер орналастырды. 2009 және 2010 жылдары провинциядағы қауіпсіздік жағдайы күрт нашарлады. Сондай-ақ, 2010 жылдың жазында провинцияда жаңа түрік PRT құрылды, ол Сарыполды да қамтитын аймаққа қауіпсіздік қамтамасыз етті. Ауғанстанның Ұлттық қауіпсіздік күштері (АНҚК) соңғы он жылда кеңейе бастады және Халықаралық қауіпсіздікке көмек көрсету күштерінен (ХҚҚК) қауіпсіздікті біртіндеп өздеріне алды. Ауғанстан-Түрікменстан шекарасын Ауғанстан шекара полициясы (АБП) күзетсе, провинцияның қалған бөлігіндегі заң мен тәртіпті НАТО-да оқытылған Ауғанстан ұлттық полициясы (АҰП) қамтамасыз етеді. Ауғанстанның басқа провинцияларымен салыстырғанда бұл аймақ салыстырмалы түрде қауіпсіз саналғанымен, оқиғалар саны, әсіресе Дарзаб, Құш-Тепа және Файзабад аудандарында артып келеді. Мазар-и-Шариф – Шеберған тас жолы (Ақжол деп аталады) үкіметтік күштерге, үкіметтік емес ұйымдардың қызметкерлеріне және азаматтарға шабуыл жасайтын содырлардың салдарынан қауіпті сапарға айналды. 2012 жылдың сәуір айында провинцияда көршілес Түрікменстаннан 500 мегаватт электр қуатын жеткізетін электр бағаналары бар мегажобалық электр желісінің құрылысы басталды; жобаға Түрікменстан мен Түркия қолдау көрсетуде. 390 миллион долларлық жобаның бастапқы жұмыстары аяқталған. Түрікменстан өз аумағында Ауғанстан шекарасына қарай 374 шақырымға электр бағаналарын орнатады және жобаны аяқтауға бір жыл қажет. Бұл желі Жозан, Балх, Сарыпол, Фарьяб және Кабул провинцияларындағы көптеген аймақтарды электрмен қамтамасыз етеді.
Following a series of changing allegiances and falling out with Uzbek warlord Abdul Malik Pahlawan in 1997, the Taliban withdrew from the area, but in 1998 a contingent of 8,000 Taliban troops pressed through neighboring Faryab, seizing Abdul Rashid Dostum's headquarters in Sheberghan. Swedish led Provincial Reconstruction Team (PRT), which has been based in Mazar e Sharif since about 2005 and responsible for four provinces including Jozjan, established an office and some troops in the province. Security situation in the province has rapidly deteriorated in 2009 and 2010. A new Turkish PRT has also been established in the province in the summer of 2010, providing security to the area which also covers Sar e Pol. The Afghan National Security Forces (ANFS) began expanding in the last decade and gradually took over security from International Security Assistance Force (ISAF). The Afghanistan Turkmenistan border is maintained by the Afghan Border Police (ABP) while law and order for the rest of the province is provided by the NATO trained Afghan National Police (ANP). Although it can be regarded as a relatively secured place compared to some other provinces of Afghanistan, there is an increasing number of incidents particularly in Darzab, Qush Tepa and Fayzabad districts. The Mazar e Sharif Sheberghan highway (called Aqyol) had turned into a dangerous traveling route because of militants carrying out attacks against government forces, NGO workers and civilians. In April 2012, construction of a mega power network with power pylons carrying 500 megawatts of electricity from neighboring Turkmenistan started in the province; the project is supported by Turkmenistan and Turkey. Initial work on the $390 million project had already been completed. Turkmenistan will install power pylons over a distance of 374 kilometres on its soil toward the Afghanistan border and the project will take a year to complete. The network would supply electricity to many areas in Jozjan, Balkh, Sar e Pol, Faryab and Kabul provinces.
Денсаулық сақтау
Таза ауыз сумен қамтамасыз етілген үй шаруашылықтарының үлесі 2005 жылы 24%-дан 2011 жылы 44%-ға дейін артты. Білікті акушерлік көмекпен өткен туулардың үлесі 2005 жылы 9%-дан 2011 жылы 21%-ға дейін артты. Халықтың 39,5% өзбек тілінде, 28,7% түрікмен тілінде, 17,2% пашту тілінде, 12,1% дари тілінде және 2,5% басқа тілдерде сөйлейді. Халықтың 14,1% ұлттық кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүреді. + Жоузжан провинциясының аудандарыАуданының орталығыХалық саныАуданыХалық тығыздығыЭтностық құрамы және ескертулерАқша 87 265 611 143 Көбінесе өзбектер, аздаған паштундар.Дарзаб 55 635 489 114 Көбінесе өзбектер, аздаған паштундар.Файзабад 47 032 824 57 50% өзбек, 20% түрікмен, 20% тәжік, 10% пуштун.Хамияб 15 811 912 17 Көбінесе түрікмендер.Ханика 26 306 341 77 Көбінесе өзбектер, аздаған паштундар. Бұрын Ақша ауданының құрамында болған.Хуаджа Ду Кох 30 424 2042 15 Өзбектер, афшарид түрікмендері және тәжіктердің аралас қоныстанған жері.Мардян 43 577 657 66 Көбінесе паштундар, аздаған түрікмендер.Мингаджик 48 493 907 53 Өзбек және паштундардың аралас қоныстанған жері.Қарқын 28 243 981 29 Көбінесе түрікмендер.Құш Тепа 26 572 883 30 Өзбек және паштундардың аралас қоныстанған жері. Бұрын Дарзаб ауданының құрамында болған.Шеберхан Шеберхан 192 724 1951 99 Көпшілігі өзбектер мен фарсивандар, аздаған паштундар мен хазаралар.Жоузжан602 08211 2925350,8% өзбектер, 19,3% паштундар, 14,4% тәжіктер, 10,5% түрікмендер (1,7% афшариттер), 4,8% хазаралар.
The percentage of households with clean drinking water increased from 24% in 2005 to 44% in 2011. The percentage of births attended to by a skilled birth attendant increased from 9% in 2005 to 21% in 2011. 39.5% of the population speak Uzbek, 28.7% speak Turkmen, 17.2% speak Pashto, 12.1% speak Dari Persian and 2.5% speaks other languages. 14.1% of the population lived below the national poverty line. + Districts of Jowzjan ProvinceDistrictCapitalPopulationAreaPop. densityEthnicityand notesAqcha 87,265 611 143 Predominantly Uzbek, few Pashtun. Darzab 55,635 489 114 Predominantly Uzbek, few Pashtun. Fayzabad 47,032 824 57 50% Uzbek, 20% Turkmen, 20% Tajik, 10% Pashtun. Khamyab 15,811 912 17 Predominantly Turkmen. Khaniqa 26,306 341 77 Predominantly Uzbek, few Pashtuns. Used to belong to Aqcha District. Khwaja Du Koh 30,424 2,042 15 Mixed Uzbeks, Afsharid Turkmen and Tajik. Mardyan 43,577 657 66 Predominantly Pashtun, few Turkmen. Mingajik 48,493 907 53 Mixed Uzbek and Pashtun. Qarqin 28,243 981 29 Predominantly Turkmen. Qush Tepa 26,572 883 30 Mixed Uzbek and Pashtun. Used to belong to Darzab District. Sheberghan Sheberghan 192,724 1,951 99 Majority Uzbek and Farsiwan, minority Pashtun and Hazara. Jowzjan602,08211,2925350.8% Uzbeks, 19.3% Pashtuns, 14.4% Tajiks 10.5% Turkmens (1.7% Afsharids), 4.8% Hazaras.