Жотам – Юданың 11-ші патшасы, Уззияның ұлы. 25 жасында таққа отырып, 16 жыл патшалық құрды. Билеу мерзімі әкесімен бірге өтті, шамамен б.з.д. 742-735 жж.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Яһуданың 11-ші патшасы
Яһуда патшасы
11th king of Judah
the king of Judah
Жотам немесе Иотам (; Ιωαθαμ; Joatham) – Яһуданың он бірінші патшасы, Узия мен Садоктың қызы Ерушаның ұлы. Жотам патшалық құра бастағанда 25 жаста болды және 16 жыл билік жүргізді. Эдвин Р. Тиль оның билігі әкесімен бірге билік етуден басталғанын, ол 11 жылға созылғанын айтты. Әкесі Ұзиях (Ғұзия) ғибадатханаға хош иіс шашу үшін кірген кезде денесінде жара пайда болғандықтан, Жотам сол кезде патша сарайы мен елдің басқарушысы, яғни, әкесінің өкілі болды, ал әкесі жеке үйінде, науқас ретінде тұрды. Уильям Ф. Олбрайт оның билігін б.з.д. 742–735 жылдарға датарлады. Тиль оның Узиямен бірге билік құрғанын б.з.д. 751/750 жылдары бастаған, ал жеке билігін б.з.д. 740/39 жылдан 736/735 жылға дейін созды, осы кезде Ассирияны қолдайтын топ оның ұлы Ахаздың пайдасына оны тақтан ығыстырды. Тиль оның қайтысын б.з.д. 732/731 жылдары болғанын көрсетеді. Матай ілтебігінде Исаның әулетінде Яһуданың ұлы Жотам есімі кездеседі. Археолог Нельсон Глюк Эйлат маңынан Жотам патшаның мөр басылған іздерін тапты. Сондай-ақ Эйлат маңында "Ятам шатқалы" деп аталатын шатқал бар.
Jotham or Yotam (; Ιωαθαμ; Joatham) was the eleventh king of Judah, and son of Uzziah and Jerusha, daughter of Zadok. Jotham was 25 years old when he began his reign, and he reigned for 16 years. Edwin R. Thiele concluded that his reign commenced as a coregency with his father, which lasted for 11 years. Because his father Uzziah was afflicted with tzaraath after he went into the Temple to burn incense, Jotham became governor of the palace and the land at that time, i. e. coregent, while his father lived in a separate house as a leper. William F. Albright dated his reign to 742–735 BCE. Thiele dated his coregency with Uzziah starting in 751/750 BCE and his sole reign from 740/39 to 736/735 BCE, at which time he was deposed by the pro Assyrian faction in favor of his son Ahaz. Thiele places his death in 732/731 BCE. The Gospel of Matthew lists Jotham of Judah in the genealogy of Jesus. The archeologist Nelson Glueck found an imprint of king Jotham near Eilat. Also near Eilat there is a wadi called "Yatam wadi".
Археологиялық табылған жерлер
1990 жылдардың ортасында Жотамның ұлы Ахазға тиесілі жазуы бар мөр көне заттар нарығында пайда болды. Жазуда: "Яһуда патшасы Иотамның ұлы Ахазға тиесілі" деп жазылған. Мөрдің қайдан табылып, қандай жағдайда пайда болғаны белгісіз болғандықтан, оның түпнұсқалығын барлығы бір ауыздан мойындамайды. Алайда, мөрлерді жасау және сақтау процесін ескере отырып, мөрді жасау мүмкін болса да, оңай емес деп саналады. Егер мөр шын болса, онда бұл Жотам туралы бүгінгі күнге дейін табылған жалғыз археологиялық куәлік болуы мүмкін.
In the mid 1990s, an inscribed bulla seal belonging to Jotham's son, Ahaz, showed up on the antiquities market. The inscription read, “Belonging to Ahaz (son of) Yehotam, King of Judah”. As the seal was unprovenanced, its authenticity is not universally agreed upon, though given the process which make and preserve bullae, it is generally agreed that faking a seal, while not impossible, is difficult. If genuine, it is perhaps the sole archaeological attestation of Jotham found to date.