Кіріспе

Жапондық азшылықтарды атау үшін қолданылатын жапон термині

Сангокудзин (三国人) – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапон империясының бұрынғы отарлық азаматтарын атау үшін қолданылған жапон термині. Бұл термин көбінесе корей және тайваньдықтарға қатысты болса, кейде Рюкю халқына да қолданылған. Қазіргі таңда бұл термин ескі және қарапайымдықпен қарастырылады.

Тұжырымдама

Соғыстан кейін Жапонияда корей және тайвань азаматтарының құқықтық жағдайы нақты болмады. Американдық оккупациялық күштері жапон заң жүйесінен иммунитеттену құқығына ие болды. Жапониядағы кейбір корей және тайваньдықтар өз елдері азат болғандықтан, енді Жапон императорлық үкіметінің билігінде емес екендерін мәлімдеді. Бұл нәтижесінде, бұрын отаршылдық билікте өмір сүрген көптеген мұқтаж тайваньдықтар мен корейлер қылмыстық топтар құрды, мысалы, соғыстан кейін де жалғасқан рационирование жүйесіне қарсы әрекет ететін қара нарық – Ямичи (闇市). Осы топтар мен жапон полициясы арасындағы кездейсоқ қақтығыстар сол кездегі газеттерде кеңінен жарияланды. Мұндай оқиғалардың бірі – Шибуя оқиғасы. Елдің басқару құрамында жапондықтар мен американдықтар болғандықтан, осы тәртіпсіздіктердің көпшілігі «даисангокуджин» (第三国人) деп аталды, онда Жапония мен Америка екі ел ретінде қарастырылды. Ел тұрақтанған сайын, бұл термин көнеліп, көбінесе ұмытылды. Алайда, бұл термин ұлтшыл Токио префектурасының губернаторы Шинтаро Ишихара 2000 жылдың 9 сәуірінде Жапонның өзін-өзі қорғау күштеріне (JSDF) арналған сөзінде қолданған кезде қайта жанданды. Сөзінде Ишихара Токиодағы катастрофалық апат жағдайында JSDF Сангокуджиннің қылмыстық әрекеттерін басуға қажет болады деп ұсынды. Мен «жапонға заңсыз кірген көптеген Сангокуджин» туралы айттым. Кейбір адамдар бұл сөзді білмейтін шығар деп ойладым, сондықтан оны басқаша айтып, «гаикокуджин», яғни шетелдіктер деген сөзді қолдандым. Бірақ газеттер демалыс күні болғандықтан, жаңалықтар агенттіктері саналы түрде «Сангокуджин» деген бөлікті таңдап алып, мәселенің туындауына себеп болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Жапония жеңілген кезде, тайваньдық қытайлар мен Корея түбегінен келген адамдар жапондықтарды мазақтады, тонады және кейде ұрып-сапалады. Сөз сол кезде қолданылғандықтан, ол жамандау мағынасында болмады. Керісінше, біз олардан қорқып жүрдік. Кешірім сұраудың қажеті жоқ. Мен сөзіме осыншалықты күшті реакция болатынына таң қалдым. Жақсылыққа қарай, түсініспеушіліктерге жол бермеу үшін, мен бұл сөзді енді қолданбауға шешім қабылдадым. Сөздің осылай түсіндірілуі өкінішті. Кейіннен губернатор: «Сангокуджиндерді «Сангокуджин» деп атаудың қандай кінәсі бар?» - деп сұрады. Ишихара бұл термин оның буыны үшін заиничи халқына бейтарап сілтеме екенін мәлімдеді. Бұл терминнің саяси дұрыстығы және Корея мен Тайваньның отаршылдығы ресурстар мен жергілікті мәдениетті тонау болып табылатындығы туралы пікірталас тудырды.