Кіріспе

Клейтон Роусонның 1938 жылғы романы "Топ-шапкадан өлім" (1938) – Клейтон Роусонның жабық бөлмедегі құпия романы. Бұл Ұлы Мерлини, сахналық әуескер және Роусонның сүйікті басты кейіпкері туралы төрт құпияның біріншісі. 17 детектив жазушысы мен сыншысы арасында өткізілген дауыс беруде бұл роман барлық уақыттағы ең жақсы жабық бөлмедегі құпияның жетіншісі деп танылды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Әңгіме басталғанда, бос уақытты жазушы Росс Харт қазіргі детективтік әңгімелер туралы мақала жазады, және осы мақаланың көп бөлігі бірінші тарауда қамтылған. Бір сиқыршы өзінің құлыпталған және (мұқият) тығыздалған пәтерінде өлген күйде табылғанда, полиция мүмкін емес нәрсені түсіндіру үшін Мерлиниді шақырады, «әлдебір сиқыршыны ұстау үшін сиқыршы керек деген теориямен». Алайда, барлық күдіктілер мүмкін емес нәрсені жасауға үйренген. Олардың арасында кәсіби медиум, қашқыш, бірнеше сиқыршы, іштен сөйлейтін адам, және түнгі клубтағы қойылымында психикалық телепатияны көрсетуді мәлімдейтін екі адам бар. Бірінші құрбандық пентаграмманың ішінде, қара магияның құралдарымен қоршалған күйде табылды. Екінші құрбан да екі жаққа созылған күйде, алғашқы қылмыс кезінде бір уақытта екі жерде болғандай көрінеді. Полициядан бірнеше қадам алда жүріп, бірнеше қарбалас қуудан кейін, Мерлини және оның көмекшісі мүмкін емес қылмыстарға алыс, бірақ логикалық шешім ұсынады. Мерлини мен басқа кейіпкерлердің арасында, толыққанды байланысы жоқ, бірақ қызықты тақырыптар туралы ақпараттармен араластырылған, көп көлемдегі мәліметтер беріледі, мысалы, йогалық билокация, жазу машинасының пернелерін тиместен қозғалту, тіпті геометрияда қиын мәселелер қою. Мерлини Джон Диксон Каррдың «Үш қабір» романынан құлыпталған бөлмедегі детективтік романдардың мәні туралы белгілі бір үзіндіні келтіріп, қолдағы мәселелерге қатысты өзінің ойларын қосады, осы кезде оқиға уақытша тоқтатылады. Қылмыскердің ашылуымен байланысты соңғы көріністе күдіктілердің бірі (сахнада) тістерімен оқ ұстауға тырысады, ал барлығы соңғы тарауда түсіндіріледі, барлығы ең жақсы детективтік дәстүрде Мерлинидің сиқыр дүкеніне жиналады.

Фильмге бейімделу

Кітап Роберт Янг бас рөлде ойнаған және Тод Браунинг режиссерлік еткен "Саттырмалы кереметтер" (1939) фильміне бейімделді. Бұл Браунингтің соңғы фильмі болды. Фильм күрделі сюжетті жеңілдетіп, Мерлини кейіпкерін Янг ойнаған "Ұлы Морган" (Майк) кейіпкерімен ауыстырады.