Кіріспе

2003 жылы Уэйн Крамердің түсірген фильмі, Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі түнгі клуб.

"Кулер" – 2003 жылы режиссер Уэйн Крамердің, Франк Ханна мен Крамердің сценарийі бойынша түсірілген американдық криминалдық драма. Фильмде Уильям Х. Мейси, Мария Белло, Шон Хатоси, Рон Ливингстон, Эстелла Уоррен, Пол Сорвино және Алек Болдуин ойнайды. Фильм казинодағы "суытқыш" деп аталатын адамның тағдырын баяндайды, оның қатысуы ойын үстеліндегі басқа ойыншыларға сәтсіздік әкеледі. "Кулер" фильмінің әлемдік премьерасы 2003 жылдың 17 қаңтарында Санденс кинофестивалінде өтті, ал 2003 жылдың 26 қарашасында Lions Gate Films компаниясы АҚШ-тағы шектеулі кинотеатрларда көрсетілді. Болдуин мен Белло екінші пландағы рөлдері үшін "Алтын глобус" және "Экрандағы актерлер гильдиясы" сыйлықтарына үміткер болды, Болдуин 2024 жылға дейін "Оскар" сыйлығына бір рет ұсынылған.

Сюжет

Лас-Вегаста Бёрни Лотц Шангри-Ла казиносында "суытушы" болып жұмыс істейді. Бұл адам кәсіби жағынан бақытсыз, оның казинодағы қатысуы адамдардың жеңіске жетуіне кедергі келтіреді. Коктейльдік серверде қызмет ететін Натали Берниге көңіл бөлмейді, ол оған ғашық. Казино менеджері және серіктесі Шелли Лас-Вегастағы "классикалық" казиномен мақтанады және төменгі клиенттерді тартатын жаңа мекемелерді жек көреді. Алайда, иелері Ларри есімді кеңесшісін жалдап, Шеллидің ескірген саясатына қайшы келетін әдістермен көбірек ақша табуға көмектеседі. Берни Шеллиге бір аптадан кейін қаладан кететінін айтады. Берни Наталиді агрессивті клиенттен құтқарып алғаннан кейін, ол оған қызығушылық танытады. Бернидің казинодан кетуіне жол бермеу үшін, Шелли Наталиге жасырын түрде онымен бірге сусын ішуге шақырады. Олар бірге ұйықтап, Натали Берниге шынайы қызығушылық танытады. Олар бір-бірімен кездесе бастаса да, Берни оның көбінесе жаман сәттігіне байланысты қорқады. Ол Наталиге өзінің құмар ойындарға құмар болғанын және бірнеше казиноға үлкен қарыздар болғанын айтады; Шелли оны тізе қалпағын сындырып, Бернидің алты жыл бойы суытушы болып жұмыс істеуі үшін қарызын төлеп, оны "құтқарып қалды". Кездейсоқ, ерлі-зайыптылар Бернидің ажырасқан ұлы Майки мен оның жүкті әйелі Шарлоттаға тап болады, олар жүктілікпен қалжыңдап, мейрамхананы алдап жатыр. Берни Майкиге кейде казиноға барсын деді. Берни жаңа қарым-қатынасына қуанышты, ал оның "салқындау" қабілеті Шеллидің ашуына байланысты жоғалады. Майки мен Шарлотта мотелге келіп, Берни оларға 3000 доллар береді, бірақ Натали Шарлоттаның мінез-құлқына күмәнданады. Берни Наталиге Вегастан кетуге ниетті екенін айтқанынан кейін, ол бастапқыда онымен бірге бармайтынын айтады, ал Берни ашуланады. Берни Майкиді құмар ойындар үстелінде ұстай алмағанда, Шелли Майкидің оны алдайтынын түсінеді. Шелли Майки мен Шарлотты төменге алып түседі, ал оның тобы Майкиді ұрып-соға бастайды. Берни Майкидің 150 000 долларын төлейтінін уәде етеді, бірақ Шелли Майкидің қолын сындырып, Шарлотты соққылайды, бұл оның жүктілігі қалтаға салынғанын көрсетеді. Сол түні Натали мен Берни бір-біріне деген сүйіспеншілігін мойындайды, ал Берни тағы да сәттілік сыйлығы болады. Шелли Наталиді өзінің кеңсесіне шақырып, оны Бернимен кездесу үшін жалдағанын еске салады, сондықтан ол Вегастан кетпейді, оған ғашық болмау үшін, бұл оны бақытты да бақытты да етті. Ол оны кенеттен қаладан кетуге мәжбүрлейді, бұл Берниге зиян келтіреді және оның бақытын бұзады. Натали Берниді шын сүйеді, бірақ ол қайта оралады, осылайша Бернидің бақытын қалпына келтіреді. Шелли Бернидің қонақ үйіне барып, Наталиге жүктіліктерін жинап, бетін кескілеп, ұрады. Берни Шеллидің досына жақын адам екенін және оның кетуін қаламайтынын мәлімдеген қызбен болған жанжалдан кейін ол оны сол жерде қалдырады. Берни үйге келгенде, ол Шеллидің оны жақсы көретінін көрсету үшін жалдағанын, бірақ ол шынымен оған ғашық болғанын айтады. Наталидің адалдықпен әкелген сәттілігіне арқа сүйеген Берни Шеллиге қарсы шығып, оны өмірінде казинодан басқа ештеңе жоқ қорқақ деп атайды. Шелли оны 150 мың долларды қайтару шартымен жібереді, оны Берни құмар ойындарда жеңуге тырысады. Ларри Шеллидің Бернидің қызу сериясын тоқтатуын қалайды, бірақ Шелли оны ерлер бөлмесіне алып барып, оны ұрып, қолын сындырады. Берни кетіп, Натали екеуі Вегастан кетіп қалады. Ол жақтап, көп ақша ұтып алғанын айтады, бірақ Шелли жіберген полиция қызметкері жақындап, оларды өлтіруге дайын. Шелли өзінің көлігіне отырды да, оның серіктесі өзін күтіп отырғанын көрді. Ларридің атынан ол Шеллиді өлтіреді, олар өз мүдделерін қорғауы керек дейді. Мас жүргізуші полиция қызметкерін қақтығып өлтіреді, ал Берни олардың бақыты бұрылып кеткенін айтады. Олар ақыры еркіндікке қол жеткізеді.

Өндіріс

"Cooler" Лас-Вегастағы Фримонт көшесіне жақын жерде оқиғасы болғанымен, түсірілімнің басым бөлігі үш апта бойы Ринодағы "Golden Phoenix Reno" казиносында өтті. "Cooler" фильмінің түсірілімінде "Golden Phoenix Reno" казино қызметкерлері мен Рино тұрғындары кеңінен пайдаланылды. "Алтын Феникс" қонақ үйі казиносы қазір "Монтаж" деп аталатын пәтерлер үйі жобасына айналды. Фильмнің соңындағы титрлерде қиратылған қонақ үйлер – Аладдин, Сэндс, Лендмарк және Дюнес қонақ үйлері көрсетілген. Sundance Channel арнасының "Anatomy of a Scene" сериалының бір бөлімінде режиссер Уэйн Крамер және актерлер тобы "Cooler" фильмінің әртүрлі жақтарын талқылады. Бернидің жеңілістен жеңіске қадам басуын көрсету үшін костюм дизайнері Кристин М. Берк оған көбірек сай келетін костюмдер мен киімдер таңдады. Фильмнің басында ол әкесінің үлкен киімдерін киген балаға ұқсайды. Ал соңында Берни тек дұрыс өлшемдегі костюм ғана емес, сонымен қатар оның көңіл күйін көрсететін жарқын көйлек және галстукпен де безендіреді. Оператор Джим Уитакер жасаған жарық схемалары да Бернидің өзгеруін көрсетуге көмектесті. Алғашқы сахналарда оның беті көлеңкеде қалады, бірақ кейіннен ол жарыққа шығарылып, фоннан ерекшелену үшін арт жарықтан түсіріледі. Бернидің қайғыдан жеңіске жеткенін білдіретін "Almost Like Being in Love" әнін Фредерик Лоуви мен Алан Джей Лернер "Brigadoon" мюзиклі үшін жазған.

Шығару

Фильмнің премьерасы Санденс кинофестивалінде өтті. "The Cooler" Канн кинофестивалінде, Карловы Вари халықаралық кинофестивалінде, Торонто халықаралық кинофестивалінде және Довиль кинофестивалісінде, сондай-ақ тағы да басқа фестивальдерде көрсетілді, содан кейін АҚШ-та шектеулі прокатқа шықты. Фильм 2003 жылдың 19 желтоқсанында бүкіл ел бойынша кеңейтілді. Шамамен 4 миллион долларлық бюджетпен, "The Cooler" АҚШ-та 8 291 572 доллар, ал шетелде 2 173 216 доллар табыс етіп, жалпы әлемдік кассада 10 464 788 доллар жинады. Фильмнің R рейтингісін алуы үшін бір сахна монтаждалды, осылайша оны кинотеатрларда көрсетуге болады. Режиссерлік нұсқасы Independent Film Channel және Cinemax телеарналарында көрсетілді.

Сыни қабылдау

Фильм сыншылардан көбінесе оң пікірлер алды, әсіресе Алек Болдуиннің ойынына жоғары баға берілді. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 174 сынға негізделген 77% мақұлдау көрсеткіші тіркелді, орташа бағасы 6.8/10. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Тамаша актерлік өнермен көтерілген шағын фильм". Metacritic сайтында фильм 36 сыншының бағасына негізделген 100 балдық шкала бойынша 69 бал алды, бұл "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді. The New York Times газетінде А.О. Скотт былай деп жазды: "Оқиға орны сәл көне, ал идеясы өте қарапайым. Мистер Крамер жаңа нәрсе табудың орнына, таныс кейіпкерлер мен сюжеттік желілерді қайта өңдеуге қанағаттанды. Сценарий және режиссура шеберлікпен жасалған, бірақ кейде әуесқойлыққа шамы бар. Бақытымызға орай, актерлік шеберліктің жоғары деңгейі фильмді клишеден құтқарады, және мистер Крамер актерлерге жұмыс істеуге кең мүмкіндік берді". Chicago Sun-Times газетінен Роджер Эберт фильм "бір уақытта кең және бұрылып, оқиғаның бетімен жүзгенде, күтпеген оқиғалар астында қозғалады. Бұл әдемі әсер қалдырмайтын, қызықтырарлық тұсқа немесе жарқыраған эффектілерге толы емес фильм. Актерлік өте жақсы, сценарий мазмұнды, режиссура фильмді қараңғы нуар стилінде көрсетуді және қашан сәнді болу керектігін біледі" деді. Rolling Stone журналында Питер Траверс фильмге төрт жұлдыздың үш жарымын берді және былай деп қосты: "Фрэнк Ханнамен бірге сценарий жазған Уэйн Крамер керемет режиссерлік дебют жасады және актерлік құраммен керемет нәтижеге қол жеткізді. Болдуин – бұл фильмнің жұлдызы, ол Вегастың өткен шабытына құмар болған тәжірибелі қартқа керемет бейне берді, осы рөл үшін Оскарға ие болуға лайық. Джеймс Уитакердің тартымды операторлық жұмысынан бастап Марк Ишамның керемет музыкасына дейін, "Сыңайтқыш" барлық дұрыс ставкаларды жасайды және джекпотты ұтып алады". The Village Voice газетінен Марк Холкомб: "Sin City киносының қайта қарау нұсқаулығынан бір бет алып, "Сыңайтқыш" фильмі Казино фильміндегі Вегас инсайдерінің көзқарасын (Скорсезеге тән егжей-тегжейлі назарсыз), FX телеарнасының Lucky фильміндегі (күркілі шапшаңдықтан) сезімталдық пен тәттілік және NBC телеарнасының Las Vegas фильміндегі диван картоптарының жарқырауынан көшіреді. Қалғаны фантастика, драма немесе романтикалық комедия ретінде толыққанды ашылмайды, фильм покерлік чиптей жұқа идеядан аспайды".