Кіріспе

аңыздағы батыр Бодвар Бьярки ( ), "Соғысшыл кішкентай аю" деген мағынаны білдіреді, Хрольф Краки туралы әңгімелерде, "Хрольф сагасы Кракада", жоғалған "Скьёлдунга сагасының" латынша қысқаша нұсқасында және Саксо Грамматикустың "Gesta Danorum" еңбегінде Биарко ретінде кездеседі. Ол көбінесе аюға айнала алатын қабілетімен бейнеленеді.

Аңыз

Бьяркидің әкесі Бьёрн ("аю" деген мағынада), Норвегия патшасы Хрингтің ұлы болған. Бьёрннің анасы қайтыс болған соң, Хринг өте жас саам әйелі Хвитке үйленді. Бьёрн бойжетіп, күшті жігіт болып өсті. Хринг сапарда болғанда, Хвит Бьёрнді баурап алуға тырысты, бірақ ол одан бас тартты. Ол оған сиқыр салғаннан кейін, ол күндіз аюға, ал түні ғана адамға айналды. Бьярки Бераның әкесінің шаруашылығына жақын жерге қашып, мал өріп, содан көрінді. Хвиттің ықпалымен патша аңшыларын жіберіп, аюды өлтірді. Бьёрн өлімін сезіп, Бераға жүкті екенін айтты және одан кейін не істеу керектігін түсіндірді. Аңшылар оны өлтірді, ал Бера тойға барды, онда оның денесі пісірілді. Ол ет жемеуді бұйырғанмен, Хвит оны бір тілім жеуге мәжбүрледі. Бера үш ұл тауып алды. Ең үлкені, Эльгфроди (Бұғы Фроди), белден төмені Еуразиялық бұғы сияқты болды. Екіншісі, Торир, иттің аяқтарына ие болды. Үшіншісі – Бодвар Бьярки, қалыпты адам еді. Үшеуі де өте үлкен және күшті болып өсті. Он екі жасында Фроди адамдарды жарақаттап, патшаның бірін өлтірген ұрыстарға қатысқандықтан қиын жағдайға түсті, содан кейін ол қарақшы болды. Торир Гатландия (Геатланд) патшасы болды. Бьярки, анасынан соңғы болып кеткен, Хвитті әкесінің өлімі үшін кек алу үшін өлтірді. Хринг қайтыс болғанда, оның орнын Бьярки басты. Бір кезде ол сарайды тастап, жеке басын жасыра отырып, Елк Фродиге барды. Фроди оны күреске шақырды. Бьярки Фроди күткеннен жақсы өнер көрсетті, бірақ Фроди оны танығаннан кейін, ол Бьярки әлі де жеткілікті күшті емес деп ойлады, сондықтан оған өзінің қанын ішіп берді, бұл оның күшін арттырды. Фродидің кеңесімен Бьярки Гатландтағы Торирге, содан кейін Даниядағы Лейредегі Хрольф Краки патшасының сарайына барды. Жаңа келген ол Хотт есімді әлсіз құлды зорлық-зомбылықтан құтқарды. Сол түні ол патшаның көптеген жауынгерлерін өлтірген жынмен соғысып, оны өлтірді. Ол Хотты өлікке алып барып, оны монстрдың қанын ішуге мәжбүрледі, бұл оны күшті және батыл етті. Олар өлікті тірідей етіп орнатты, ал таңертең Хотт оны өлтіргендей болды. Сыйлық ретінде патша оған алтын сапталған қылышын сыйлап, атын Хьялти ("сапты ұстаушы" деген мағынада) деп өзгертті. Хрольфтың бір ержүрек жауынгері Бьяркиге қарсы шықты. Бьярки оны өлтіріп, оның серіктерін қуды. Содан бері ол Данияның ең ұлы батыры саналды. Ол патшаның сенімді кеңесшісі болды, сондай-ақ шайқаста жетекшілік етті және патшаның қызы Дрифаға үйленді. Ол Хрольфке Уппсалаға барып, Хрольфтің әкесі Адилден қазынаны қайтарып алуға кеңес берді, бұл Хрольф пен оның адамдары қудалаушыларды баяулату үшін қазынаны шашыратып жіберген және Хрольф Адилді масқаралаған оқиғаға әкелді. Қайтып келе жатқанда Хрольф кейінірек Одиннің кейпінде келген адамды ашуландырды. Бьярки Хрольфке жеңіс құдайының ықыласынан айырылғандықтан, енді соғысқа бармауға кеңес берді. Хрольфтың жарты әпкесі күйеуімен бірге көтеріліп, Лейреге шабуыл жасағанда, Бьярки залда маусыр болды. Сол кезде бір алып аю көтерілісшілердің әскеріне көп зиян келтірді. Хьяльти Бьяркинің ұрыспағанына ренжігендіктен, залға барып, оны оятты. Бірақ аю – Бьяркидің рухы, немесе hugr, және жоғалып кетті. Бьярки күресуге шықты, бірақ аю сияқты тиімді емес. Көтерілісшілер қорғанысты басып, Хрольфты, Бьяркиді және Хрольфтың барлық жауынгерлерін өлтірді.

Бжаркамал

Ежелгі норвегиялық "Бьяркамаль" поэмасы (оның тек бірнеше шумағы сақталған, бірақ Саксо Грамматик оны әсем латын тіліндегі қайта айту түрінде ұсынады) – Бодвар Бьярки мен Хьяльти арасындағы әңгіме ретінде қарастырылады. Бұл әңгіме Хьяльтидің Бодварды тағы да, тағы да оянып, король Хрольф үшін соңғы шайқаста күресуге шақыруымен басталады, онда олар жеңіліске ұшырауға тиіс. Жоғарыда айтылғандай, осының салдарынан Бьяркинің рух аюы жоғалып кетті. Бьярки оянғанда былай дейді: "Сен патшаға осы ісіңмен ойлағандай пайда келтірмедің".

Беовульф, халық аңыздары және "Хоббит"

Кейбіреулер Бьярки мен ежелгі ағылшын тіліндегі "Беовульф" поэмасындағы батыр Беовульф бастапқыда бір адам болған деп санайды, ал басқалары екеуінің арасында туыстық байланыс бар екенін қабылдайды, мүмкін, олардың бір-ақ қайнар тегінен шыққандығын көрсетеді. Беовульфтен айырмашылығы, Бьярки пішін өзгерте алады, сонымен қатар ол норвегиялық болған деседі, бұл оның тарихын негізінен норвегиялық текті исланд жазушылары жазғандығымен түсіндірілуі мүмкін. Дегенмен, оның ағасы Геатландтың королі болды және Беовульф сияқты, Бёдварр Бьярки Геатландтан Данияға келді. Сонымен қатар, оның екі жыл бойы Юль сарайын қорқытып келген монстрді өлтіруі Беовульфтің Гренделді өлтіруімен салыстырылады. "Беовульф" есімі бастапқыда "арыстан қасқыр" дегенді білдірген болуы мүмкін, ол "аю" үшін қолданылатын метафора, бірақ басқа да этимологиялық түсіндірмелер бар. Беовульф сияқты, Бёдвар Бьярки де "Аюдың ұлы туралы ертегілер" деп аталатын халық ертегілерімен байланысты. Том Шиппи Дж. Р. Р. Толкиннің "Хоббит" кітабындағы Беорн кейіпкерінің Бёдвар Бьяркиде "өте жақын аналогы" бар екенін айтты.