Ұлыбритания Корольдік Әуе Күштерінің Бомбалау Командысының тарихы

Кіріспе

Корольдік әуе күштерінің бұрынғы бомбалау командасы

RAF Бомбалау командасы 1936 жылдан 1968 жылға дейін Корольдік әуе күштерінің бомбалаушы күштерін басқарды. АҚШ Әскери-әуе күштерімен бірге, ол Екінші дүниежүзілік соғыста Германияны стратегиялық бомбалауда орталық рөл атқарды. 1942 жылдан бастап Германияға қарсы британдық бомбалау кампаниясы шектеулерсіз болды және негізінен Германияның соғыс өндірісі үшін маңызды өнеркәсіптік нысандар мен азаматтық жұмыс күшіне бағытталды. Барлығы 364 514 операциялық ұшу орындалды, 1 030 500 тонна бомба тасталды және 8 325 ұшақ жойылды. Бомбалау командасының экипаждары да жоғары шығынға ұшырады: 125 000 авиаэкипаждың ішінде 55 573 адам қаза тапты, бұл 44,4% құрады. Тағы 8 403 адам жараланды, ал 9 838 адам тұтқынға түсті. Бомбалау командасы 1960 жылдары соғыстан кейінгі әскери қуатының шарына жетті, V бомбалаушылары Ұлыбританияның ядролық тиыны мен Кенберра жеңіл бомбалаушыларының қосымша күшін ұстады. 1968 жылы ол Ұрыс командасымен біріктіріліп, Соққы командасын құрады. 2006 жылдың тамызында Линкольн соборында ескерткіш ашылды. 2012 жылдың 28 маусымында Лондонның Грин-паркіндегі Елизавета II патшайымы авиаэкипаж арасындағы жоғары шығынға арналған ескерткішті ашты. 2018 жылдың сәуір айында Линкольнде Халықаралық Бомбалау командасы орталығы ашылды.

Өмірбаян

1936 жылы Бомбардировщиктер командасы құрылған кезде Джулио Дуэттің «бомбалаушы әрқашан өтеді» деген ұраны кең таралған еді, тіпті Стэнли Болдуин сияқты саясаткерлер де оны жиі айтатын. 1930 жылдардың соңында радар технологиясы жетілгенге дейін бұл сөздің шындығы мол еді. Шабуылдайтын бомбалаушы ұшақтарды олардың нысаналарына жетпеуі үшін жеткілікті жылдамдықпен іске қосу мүмкін болмады. Бомбалаушыларға қарсы әуе шабуылы жасаушы артиллерия мен базаға қайтып келе жатқанда ұшақтардан да зиян тие берді, бірақ бұл тиімді қорғаныс емес еді. Осының салдарынан Бомбардировщиктер командасының алғашқы түсінігі – жауды толық қырып салу арқылы соғыстың алдын алуға бағытталған ұйым ретінде қалыптасты. 1936 жылы британдық үкімет жоспарлаушылары Германияның әуе күшінің күшейте түсуінен қорқып, оның көлемін, қашықтығын және соққы беру қабілетін жоғары бағалады. Олар бір тонна бомбаға 72 британдық қаза табатыны туралы есептерді пайдаланды, бірақ бұл көрсеткіш тым асыра бағаланған еді. Сонымен қатар, жоспарлаушылар сол кездегі неміс бомбалаушы ұшақтарының (шамамен 300 Junkers Ju 52 орташа бомбалаушысы) бомбамен жүктелген күйінде Ұлыбританияға жетіп, қайта орала алмайтынын білмеді. Британдық әскери шенеуніктер бұл қате түсініктерді түзетуге тырыспады, себебі олар күшті бомбалау күшіне ие болудың пайдалы екенін түсінді.

Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдары

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Бомбалаушылар командасы төрт мәселеге тап болды. Біріншісі – жеткілікті көлемнің болмауы; Бомбалаушылар командасы тәуелсіз стратегиялық күш ретінде тиімді жұмыс істеуге қажетті деңгейде үлкен болмады. Екіншісі – ұрыс ережелері; соғыс басталғанда Бомбалаушылар командасына бөлінген нысаналар көлемі жеткіліксіз болды. Үшінші мәселе – команданың технологиялық жарақтарының жетіспеуі; атап айтқанда, түнде немесе бұлтты ауада нысананы дәл табуға мүмкіндік беретін радио немесе радарға негіделген навигациялық құралдардың болмауы. (1938 жылы Э.Г. "Таффи" Боуэн навигация үшін ASV радарын пайдалануды ұсынған, бірақ Бомбалаушылар командасы секстанты жеткілікті деп, оның қажеттілігін жоққа шығарды.) Төртінші мәселе – бомбалаудың төмен дәлдігі, әсіресе биік қабаттан, тіпті нысананы бомбалаушы көрген жағдайда да. 1939 жылдың 1 қыркүйегінде соғыс басталғанда, бейтарап АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт негізгі соғысушы тараптарға әуе шабуылдарын әскери нысаналарға шектеу туралы үндеу жасады. Француздар мен британдықтар «осы соғыс ережелері барлық қарсыластары тарапынан қатаң сақталса» деген шартпен осы ұсынысқа келісті. Британдық саясат бомбалауды әскери мақсаттар мен инфрақұрылымға, мысалы, әскери маңызы бар порттар мен теміржолдарға шектеуге бағытталды. Британия үкіметі Германияны бомбалау азаматтық құрбандарға әкелетінін мойындағанмен, әскери тактика ретінде азаматтық мүлікті (жауынгерлік аймақтардан тыс) қасақана бомбалаудан бас тартты. Британдықтар бұл саясаттан «Жалған соғыс» немесе 15 мамыр 1940 жылы Роттердамға жасалған шабуылдан бір күн өткен соң бас тартты. Британ үкіметі өзінің келісімін жауынгерлік аймақтардан тыс азаматтық нысаналарға шабуыл жасау арқылы бұзуды қаламады, ал француздар Бомбалаушылар командасының операциялары Германияның Францияға шабуыл жасауына себеп болмасқа тиіс деп одан да көбірек алаңдады. Армэ де л’Аирде жеткілікті түрде заманауи истребительдер болмағандықтан және британдық Chain Home радиолокациялық станцияларымен салыстыруға болатын қорғаныс желісі болмағандықтан, Франция неміс бомбалау шабуылына қарсы әрекетке қабілетсіз қалды. Соңғы мәселе – жеткілікті ұшақтың болмауы. Соғыстың басында Бомбалаушылар командасының негізгі ұшақтары – Vickers Wellington, Armstrong Whitworth Whitley және Handley Page Hampden/Hereford тактикалық қолдауды орташа бомбалаушылар ретінде жобаланған және олардың ешқайсысының жеткілікті қашықтығы немесе қару-жарағы болмады. Соғыс жарияланғаннан кейін Бомбалаушылар командасы одан да кішірейді. 1-топ, өзінің Fairey Battles эскадрильясымен бірге Францияға «Алдыңғы әуе шабуыл күшін» құру үшін кетті. Бұл әрекеттің екі мақсаты болды: британдық экспедициялық күшке әуеден соққы беруге қабілетті күш беру және британдық әуеайлақтарынан соққы беру мүмкіндігі болмағандықтан, Battles неміс нысаналарына қарсы әрекет етуге мүмкіндік беру. 1940 жылдың мамыр айында, Алдыңғы әуе шабуыл күшінің бір бөлігі Францияға басып кірудің бастапқы кезеңіндегі әуе шабуылдарынан әуеайлақтарында ұсталды. Battles қалғандары жаудың отына өте осал екенін көрсетті. Көптеген жағдайларда, Battles шабуылға шығып, осы процесте жаппай жойылды. «Жалған соғыс» кезеңінде неміс ұшақтарынан шабуылға ұшырамас үшін алаңдаған француздықтар Battles күші түнгі уақытта неміс әуе кеңістігінде жаттығулар өткізді. 14 мамыр күні Роттердамға жасалған шабуылдан кейін, RAF Бомбалаушылар командасы 15 мамыр күні Рейннің шығысындағы неміс нысаналарына шабуыл жасауға уәкілеттік алды; Әуе министрлігі авиация маршалы Чарльз Портальға Рурдағы нысаналарға, соның ішінде мұнай зауыттарына және неміс соғыс күш-жігеріне көмектесетін басқа да азаматтық өнеркәсіптік нысаналарға шабуыл жасауға уәкілеттік берді, мысалы, иіс пештері (түнде көрінетін). Бірінші шабуыл 15-16 мамыр түнінде болды, 96 бомбалаушы Рейннің шығысындағы нысаналарға шабуыл жасауға аттанды, оның 78-і мұнай нысаналарына қарсы бағытталды. Олардың ішінде тек 24-і нысананы тапқанын мәлімдеді. Бомбалаушылар командасы көп ұзамай іс-қимылға толыққанды қосылды; Британия шайқасында Бомбалаушылар командасына Ингушетияға шабуыл жасайтын баржалар мен Канал порттарында жиналған флоттарды бомбалау тапсырылды. Бұл RAF Fighter Command-тің Spitfires және Hurricanes ұрыстарымен салыстырғанда аз жарияланған, бірақ маңызды және қауіпті жұмыс болды. 1940 жылдың шілдесінен жыл соңына дейін Бомбалаушылар командасы 330-ға жуық ұшақты жоғалтып, 1400-ден астам ұшақ экипажы қаза тапты, жоғалып кетті немесе тұтқынға алынды. Бомбалаушылар командасы, кем дегенде жартылай, Luftwaffe назарын Fighter Command-тан азаматтық нысаналарды бомбалауға ауыстыруға жауапты болды. Навигацияның нашарлығына байланысты неміс бомбалаушысы шабуыл кезінде жолдан адасып, Лондонды бомбалады. Премьер-министр Уинстон Черчилль осыған жауап ретінде неміс астанасы Берлинге қарсы шабуыл жасауға бұйрық берді. Ұрған зиян аз болды, бірақ шабуыл Гитлерді ашуға толтырды. Ол Luftwaffe-ге британ қалаларын қиратуға бұйрық берді, осылайша Blitz басталды. Соғыс кезіндегідей, АҚШ Әуе күштері сияқты, Бомбалаушылар командасы бастапқыда «дәлдік» бомбалау доктринасына күндізгі уақытта шоғырланды. 1939 жылдың соңында неміс қорғанысы британдық шабуылдарға қымбатты жеңілістер келтірген кезде, команда түнде бомбалауға көшуге мәжбүр болды. Жаудың қорғанысының проблемалары енді түнде навигация және нысана табудың проблемаларымен ауыстырылды. Соғыстың алғашқы жылдарында өлі есептеу навигациясына сүйенген бомбалаушылардың толық қалаларды өткіріп жіберуі жиі кездесетін жағдай болды. 1941 жылдың тамыз айында жарияланған бомбалау фотосуреттері мен басқа да көздерге жасалған зерттеулер көрсетті, мақсатталған нысанадан 5 миль (8 км) шеңберінде он бомбадан кемі біреуі түсетіні анықталды. Команданың ең шұғыл мәселелерінің бірі – навигациялық құралдарды дамыту болды.

At the start of the Second World War in 1939, Bomber Command faced four problems. The first was lack of size; Bomber Command was not large enough effectively to operate as an independent strategic force. The second was rules of engagement; at the start of the war, the targets allocated to Bomber Command were not wide enough in scope. The third problem was the Command's lack of technology; specifically radio or radar derived navigational aids to allow accurate target location at night or through cloud. (In 1938, E. G. "Taffy" Bowen proposed using ASV radar for navigation, only to have Bomber Command disclaim need for it, saying the sextant was sufficient. ) The fourth problem was the limited accuracy of bombing, especially from high level, even when the target could be seen by the bomb aimer. When the war began on 1 September 1939, Franklin D. Roosevelt, President of the neutral United States, issued an appeal to the major belligerents to confine their air raids to military targets. The French and British agreed to abide by the request, provided "that these same rules of warfare will be scrupulously observed by all of their opponents". British policy was to restrict bombing to military targets and infrastructure, such as ports and railways which were of military importance. While acknowledging that bombing Germany would cause civilian casualties, the British government renounced deliberate bombing of civilian property (outside combat zones) as a military tactic. The British abandoned this policy at the end of the "Phoney War", or Sitzkrieg, on 15 May 1940, one day after the Rotterdam Blitz. The British government did not want to violate its agreement by attacking civilian targets outside combat zones and the French were even more concerned lest Bomber Command operations provoke a German bombing attack on France. Since the Armée de l'Air had few modern fighters and no defence network comparable to the British Chain Home radar stations, this left France powerless before the threat of a German bombing attack. The final problem was lack of adequate aircraft. The Bomber Command workhorses at the start of the war, the Vickers Wellington, Armstrong Whitworth Whitley and Handley Page Hampden/Hereford, had been designed as tactical support medium bombers and none of them had enough range or ordnance capacity for anything more than a limited strategic offensive. Bomber Command became even smaller after the declaration of war. No. 1 Group, with its squadrons of Fairey Battles, left for France to form the Advanced Air Striking Force. This action had two aims: to give the British Expeditionary Force some air striking power and to allow the Battles to operate against German targets, since they lacked the range to do so from British airfields. In May 1940, some of the Advanced Air Striking Force was caught on the ground by German air attacks on their airfields at the opening of the invasion of France. The remainder of the Battles proved to be horrendously vulnerable to enemy fire. Many times, Battles would set out to attack and be almost wiped out in the process. Due to French paranoia about being attacked by German aircraft during the Phoney War, the Battle force had actually trained over German airspace at night. Following the Rotterdam Blitz of 14 May, RAF Bomber Command was authorized to attack German targets east of the Rhine on 15 May; the Air Ministry authorized Air Marshal Charles Portal to attack targets in the Ruhr, including oil plants and other civilian industrial targets which aided the German war effort, such as blast furnaces (which were visible at night). The first attack took place on the night of 15/16 May, with 96 bombers setting off to attack targets east of the Rhine, 78 of which were against oil targets. Of these, only 24 claimed to have found their targets. Bomber Command itself soon fully joined in the action; in the Battle of Britain, Bomber Command was assigned to bomb invasion barges and fleets assembling in the Channel ports. This was much less public than the battles of the Spitfires and Hurricanes of RAF Fighter Command but still vital and dangerous work. From July 1940 to the end of the year, Bomber Command lost nearly 330 aircraft and over 1,400 aircrew killed, missing or captured. Bomber Command was also indirectly responsible, in part at least, for the switch of Luftwaffe attention away from Fighter Command to bombing civilian targets. A German bomber on a raid got lost due to poor navigation and bombed London. Prime Minister Winston Churchill consequently ordered a retaliatory raid on the German capital of Berlin. The damage caused was minor but the raid sent Hitler into a rage. He ordered the Luftwaffe to level British cities, thus precipitating the Blitz. Like the United States Army Air Forces later in the war, Bomber Command had first concentrated on a doctrine of "precision" bombing in daylight. When the German defences inflicted costly defeats on British raids in late 1939, a switch to night bombing was forced upon the Command. The problems of enemy defences were then replaced with the problems of night navigation and target finding. It was common in the early years of the war for bombers relying on dead reckoning navigation to miss entire cities. Surveys of bombing photographs and other sources published during August 1941, indicated that fewer than one bomb in ten fell within 5 mile (8 km) of its intended target. One of the most urgent problems of the Command was thus to develop navigational aids.

Ұйым

Бомбалаушылар командасы бірнеше топтан тұрды. Ол соғысты 1, 2, 3, 4 және 5-топтармен бастады. 1-топ көп ұзамай Францияға жіберілді, содан кейін Франциядан эвакуацияланғаннан кейін Бомбалаушылар командасының бақылауына қайтарылды. 2-топ жеңіл және орташа бомбардировщиктерден құралды, олар күндіз де, түнде де жұмыс істесе де, 1943 жылға дейін Бомбалаушылар командасының құрамында болды, содан кейін Екінші тактикалық әуе күшінің бақылауына беріліп, осы команданың жеңіл бомбардировщик бөлімшесін құрады. Соғыс барысында Бомбалаушылар командасы екі жаңа топқа ие болды: Корольдік Канада Әуе Күштерінің (RCAF) эскадрильялары 6-топқа біріктірілді, ал "Патфайндер" күштері қолдағы эскадрильялардан 8 (Патфайндер) топты құрады. Бомбалаушылар командасында Ұлтақ Достастығы және басқа да Еуропа елдерінен келген көптеген эскадрильялар мен қызметкерлер болды. 6-топ 1943 жылдың 1 қаңтарында құрылды және Бомбалаушылар командасы топтарының арасында ерекше болды, себебі ол RAF бөлімшесі емес, Бомбалаушылар командасына қосылған канадалық бөлімше болатын. Ең көп күшінде 6-топ 14 операциялық RCAF бомбардировщик эскадрильясынан және 15 эскадрильядан тұрды. 8-топ, сондай-ақ "Патфайндер" күштері деп те аталады, 1942 жылдың 15 тамызында құрылды. Ол навигациялық және нысана алу мәселелерін шешуде маңызды рөл атқарды. Бомбалаушылар командасы навигациялық мәселелерді екі тәсілмен шешті. Бірі – навигацияға көмектесетін электрондық құралдарды пайдалану, екіншісі – арнайы "Патфайндерлерді" пайдалану. Навигацияға көмектесетін техникалық құралдар екі түрге бөлінді. Бірі – Gee және кейінірек жоғары дәлдігі бар Oboe жүйелері сияқты сыртқы радио-навигациялық құралдар. Екіншісі – бомбардировщиктерде орналасқан H2S радары. "Патфайндерлер" – бұл арнайы даярланған және тәжірибелі экипаждар тобы, олар негізгі бомбалау күштері алдында ұшып, нысаналарды жарықшаштармен және арнайы белгілеу бомбаларымен белгіледі. 8-топ "Патфайндер" эскадрильяларын басқарды. Команда құрамына басқа да бірнеше топтар кірді, соның ішінде 1944 жылдың маусым айында 26-топ RAF, үш операциялық оқу тобы – 91-топ RAF (Мортон Холл, Суиндербиде орналасқан, ол 1947 жылдың 1 мамырында RAF Ұшу оқу командасының бөлігі болған 21-топ RAF-қа біріктірілді), 92 және 93-топтар, және 100-топ RAF (соңғысы электрондық соғыс және қарсы шаралар жабдықтарын әзірлеу, сынақтан өткізу және пайдалану үшін жауапты болды).

Bomber Command comprised a number of Groups. It began the war with Nos. 1, 2, 3, 4 and 5 Groups. No. 1 Group was soon sent to France and then returned to Bomber Command control after the evacuation of France. No. 2 Group consisted of light and medium bombers who, although operating both by day and night, remained part of Bomber Command until 1943, when it was removed to the control of Second Tactical Air Force, to form the light bomber component of that command. Bomber Command also gained two new groups during the war: the Royal Canadian Air Force (RCAF) squadrons were organised into No. 6 Group and the Pathfinder Force was expanded to form No. 8 (Pathfinder) Group from existing squadrons. Many squadrons and personnel from Commonwealth and other European countries flew in Bomber Command. No. 6 Group, which was activated on 1 January 1943, was unique among Bomber Command groups, in that it was not an RAF unit; it was a Canadian unit attached to Bomber Command. At its peak strength, 6 Group consisted of 14 operational RCAF bomber squadrons and 15 squadrons served with the group. No. 8 Group, also known as the Pathfinder Force, was activated on 15 August 1942. It was a critical part of solving the navigational and aiming problems experienced. Bomber Command solved its navigational problems using two methods. One was the use of a range of increasingly sophisticated electronic aids to navigation and the other was the use of specialist Pathfinders. The technical aids to navigation took two forms. One was external radio navigation aids, as exemplified by Gee and the later highly accurate Oboe systems. The other was the centimetric navigation equipment H2S radar carried in the bombers. The Pathfinders were a group of elite, specially trained and experienced crews who flew ahead of the main bombing forces and marked the targets with flares and special marker bombs. No. 8 Group controlled the Pathfinder squadrons. A number of other groups were part of the command, including, in June 1944, No. 26 Group RAF, three operational training groups – No. 91 Group RAF at Morton Hall, Swinderby, which was merged into No. 21 Group RAF, part of RAF Flying Training Command, on 1 May 1947; Nos 92 and 93 Groups; and No. 100 Group RAF (of which last was responsible for development, operational trial and use of electronic warfare and countermeasures equipment).

Стратегиялық бомбалау 1942-1945

1941 жылы Батт есебі бомбалаудың дәлдігінің жеткіліксіздігін көрсетті: Черчилль «бұл өте маңызды құжат және шұғыл назар қажет етеді» деп атап өтті. 1942 жылдың 14 ақпанындағы Аймақтық бомбалау директивасы Бомбалаушылар командасына неміс өнеркәсіптік аймақтарын және «өндіріс жұмысшыларының рухын» нысанаға алуды бұйырды. Директива сондай-ақ өткен жылғы Бомбалаушылар командасына күштерін сақтауды тапсырған бұйрықты кері қайтарды, нәтижесінде Рураймағына қарсы кең ауқымды аймақтық бомбалау науқаны басталды. Профессор Фредерик Линдеманның наурыз айында жарияланған «Тұрғын үйді бұзу» атты мақаласында қалалардың тұрғын және өнеркәсіптік аймақтарына шабуылдың күтілетін тиімділігі бағаланды. Кельн қаласына жасалған «Мыңжылдық операциясы» сияқты қалаларды әуеден бомбалау соғыс аяқталғанға дейін жалғасты, 1945 жылы Дрезденді бомбалаумен аяқталды, ол көп дау тудырды. 1942 жылы соғыстың соңғы кезеңіндегі негізгі жұмыс атқаратын ұшақтар – төрт қозғалтқышты ауыр бомбалаушылар пайдалануға берілді. Галифакс және Ланкастер Команданың негізгі құрамын құрады, олардың ұшу қашықтығы ұзартылып, жылдамдығы артты және бұрынғы ұшақтарға қарағанда әлдеқайда көп бомба тасыды. Ескірген төрт қозғалтқышты Short Stirling және екі қозғалтқышты Vickers Wellington бомбалаушылары қызметтен алынбады, бірақ мина қою сияқты аз талаптарға ие тапсырмаларға ауыстырылды. «Патфайндерлердің» классикалық ұшағы – де Хавилленд Москито да пайда болды. 1943 жылдың 25 шілдесінде Бомбалаушылар командасының штаб-пәтері «Англияның Букингемшир графтығындағы ормандағы төбедегі қызыл кірпіштен салынған үлкен ғимараттар жиынтығын» иеленді. Рейн-Рураймағына қарсы шабуыл 1943 жылдың 5-6 наурызындағы түнінде басталды, Рураймағы шайқасының бірінші рейді Эссен қаласына жасалды. Бомбалаушылар қаланың бір бөлігін қиратты және 53 Krupps ғимаратына соққы берді. 1943 жылдың ортасында Гамбург шайқасы Бомбалаушылар командасының ең сәтті операцияларының бірі болды, бірақ Харрис шабуылды Берлин шайқасына кеңейтуі астананы қиратуға жеткізбеді және 1943-1944 жылдардың қысында оның күштеріне 1000-нан астам экипаж шығынға ұшырады. 1943 жылдың тамызында «Гидра» операциясы, Пеенемюндедегі V-2 зымырандарына жасалған бомбалау шабуылы, ұзақ қашықтықтағы қаруларға қарсы екінші «Кросбоу» операциясын ашты. 1944 жылдың сәуірінде Харрис стратегиялық шабуылдарын азайтуға мәжбүр болды, өйткені бомбалаушы күштері (оның наразылығына қарамастан) Нормандияға шабуыл жасауды қолдау үшін Франциядағы тактикалық және көлік нысандарына бағытталды. Көліктік шабуыл өте тиімді болды. 1944 жылдың соңында «Жұлын» операциясы сияқты бомбалау (британдық және американдық бомбалаушы күштерінің біріктірілген мүмкіндіктерін көрсету үшін) неміс қорғанысына қарсы бәсекелестікке түсті. Бомбалаушылар командасы енді ерекше күш жұмсамай, нысананың үстінен 1000 ұшақ өткізе алатын болды. «Жұлын» операциясы басталғалы 24 сағат өткен соң, RAF Дуйсбург пен Брансвикке шамамен 10 000 тонна бомба тастады, бұл Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бір күні ішінде тасталған ең көп бомба мөлшері болды. Рейнландтағы Весел 16, 17, 18 және 19 ақпанда бомбаға ұшырады, 23 наурызда қайтадан бомбаға ұшырады, нәтижесінде қала «97 пайыз қирады». Берлинге соңғы шабуыл 21-22 сәуір түнінде жасалды, онда 76 Mosquito совет әскерлері қала орталығына кірер алдында алты шабуыл жасады. Осы уақытқа дейін RAF-тің бомбалау операцияларының көпшілігі тактикалық қолдау көрсету мақсатында болды. Соңғы ірі стратегиялық шабуыл – 107 Ланкастердің 25-26 сәуір түнінде Оңтүстік Норвегиядағы Валло (Тонсберг) мұнай өңдеу зауытын қиратуы болды. Германияның капитуляциясынан кейін Жапонияға қарсы Тынық мұхитындағы соғысқа қатысу үшін «Тынық мұхиты күштері» деп аталған «Тым ұзақ қашықтықтағы бомбалаушы күштері» жіберу жоспарланды. Британдық бомбалаушы құрамы Окинаваға орналасуы жоспарланған, ол шамамен 30 британдық одақтас елдердің ауыр бомбалаушы эскадрильясынан тұрады, бұл бастапқы жоспардан шамамен 1000 ұшақтан кем болды. Бомбалаушылар командасының топтары «Төмен құлау» операциясы үшін қайта ұйымдастырылды, бірақ Кеңес Одағының Маньчжурияға басып кіруі және Хиросима мен Нагасакиді бомбалау күш Тынық мұхитына ауыстырылмас бұрын болды. Еуропада Бомбалаушылар командасының соңғы операциясы – «Экзод» операциясы кезінде азат етілген одақтас әскери тұтқындарын Ұлыбританияға қайтару болды.

In 1941, the Butt Report revealed the extent of bombing inaccuracy: Churchill noted that "this is a very serious paper and seems to require urgent attention". The Area Bombing Directive of 14 February 1942 ordered Bomber Command to target German industrial areas and the "morale of the industrial workers". The directive also reversed the order of the previous year instructing Bomber Command to conserve its forces; this resulted in a large campaign of area bombardment against the Ruhr area. Professor Frederick Lindemann's "de housing" paper of March identified the expected effectiveness of attacks on residential and general industrial areas of cities. The aerial bombing of cities such as the Operation Millennium raid on Cologne continued throughout the rest of the war, culminating in the controversial bombing of Dresden in 1945. In 1942, the main workhorse aircraft of the later part of the war came into service: the four engined heavies. The Halifax and Lancaster made up the backbone of the Command; they had a longer range, higher speed and much greater bomb load than earlier aircraft. The older four engined Short Stirling and twin engined Vickers Wellington bombers were not taken out of service, but moved to less demanding tasks such as mine laying. The classic aircraft of the Pathfinders, the de Havilland Mosquito, also made its appearance. By 25 July 1943, the Bomber Command headquarters had come to occupy "a substantial set of red brick buildings, hidden in the middle of a forest on top of a hill in the English county of Buckinghamshire". An offensive against the Rhine Ruhr area ("Happy Valley" to aircrew) began on the night of 5/6 March 1943, with the first raid of the Battle of the Ruhr on Essen. The bombers destroyed of the city and hit 53 Krupps buildings. The Battle of Hamburg in mid 1943 was one of the most successful Bomber Command operations, although Harris' extension of the offensive into the Battle of Berlin failed to destroy the capital and cost his force more than 1,000 crews in the winter of 1943–44. In August 1943, Operation Hydra, the bombing of the Peenemünde V 2 rocket facility opened the secondary Operation Crossbow campaign against long range weapons. By April 1944, Harris was forced to reduce his strategic offensive as the bomber force was directed (much to his annoyance) to tactical and transport targets in France in support of the invasion of Normandy. The transport offensive proved highly effective. By late 1944, bombing such as Operation Hurricane (to demonstrate the capabilities of the combined British and US bomber forces), competed against the German defences. Bomber Command was now capable of putting 1,000 aircraft over a target without extraordinary efforts. Within 24 hours of Operation Hurricane, the RAF dropped about 10,000 tonnes of bombs on Duisburg and Brunswick, the greatest bomb load dropped in a day during the Second World War. Wesel in the Rhineland, bombed on 16, 17, 18 and 19 February, was bombed again on 23 March, leaving the city "97 percent destroyed". The last raid on Berlin took place on the night of 21/22 April, when 76 Mosquitos made six attacks just before Soviet forces entered the city centre. By this point, most RAF bombing operations were for the purpose of providing tactical support. The last major strategic raid was the destruction of the oil refinery at Vallø (Tønsberg) in southern Norway by 107 Lancasters, on the night of 25/26 April. Once the surrender of Germany had occurred, plans were made to send a "Very Long Range Bomber Force" known as Tiger Force to participate in the Pacific war against Japan. Made up of about 30 British Commonwealth heavy bomber squadrons, a reduction of the original plan of about 1,000 aircraft, the British bombing component was intended to be based on Okinawa. Bomber Command groups were re organised for Operation Downfall but the Soviet invasion of Manchuria and the Bombing of Hiroshima and Nagasaki occurred before the force had been transferred to the Pacific. In Europe Bomber Command's final operation was to fly released Allied prisoners of war home to Britain in Operation Exodus.

Операциялардың тиімділігі

Альберт Шпеер, Гитлердің қару-жарақ министрі, британдықтардың үлкен бомбаларының өте құрылыс бұзушы екенін атап өтті. Соғыс аяқталғанына 15 жыл өткен соң, Шпеер оның әсеріне қатысты нақты пікір білдірді.

Albert Speer, Hitler's Minister of Armaments, noted that the larger British bombs were highly destructive. 15 years after the war's end, Speer was unequivocal about the effect,

In terms of production decrease resulting from the RAF area attacks, the US survey, based upon limited research, found that in 1943 it amounted to 9 per cent and in 1944 to 17 per cent. Relying on US gathered statistics, the British survey found that actual arms production decreases were a mere 3 per cent for 1943, and 1 per cent for 1944. However they did find decreases of 46.5 per cent and 39 per cent in the second half of 1943 and 1944 respectively in the metal processing industries. These losses resulted from the devastating series of raids the Command launched on the Ruhr Valley. A contrasting view was offered by Adam Tooze that by referring to contemporary sources rather than post war accounts:

and that in the first quarter of 1943 steel production fell by 200,000 tons, leading to cuts in the German ammunition production programme and a Zulieferungskrise (sub components crisis). German aircraft output did not increase between July 1943 and March 1944:

The greatest contribution to winning the war made by Bomber Command was in the huge diversion of German resources into defending the homeland. By January 1943 some 1,000 Luftwaffe night fighters were committed to the defence of the Reich; mostly twin engined Messerschmitt Bf 110 and Junkers Ju 88. Most critically, by September 1943, 8,876 of the deadly, dual purpose 88 mm guns were also defending the homeland with a further 25,000 light flak guns, 20/37 mm. Though the 88mm gun was an effective AA weapon, it was also a deadly destroyer of tanks, and lethal against advancing infantry. These weapons would have done much to augment German anti tank defences on the Russian front. Mine laying operations were a major contribution to the disruption of German naval activities. Aerial minelaying was used on the iron ore routes from Scandinavia and U boat training areas in the Baltic; in North West Europe aerial mines sank seven times more ships than naval mines laid from ships. In operations Bomber Command laid 47,278 mines while losing 468 aircraft; Coastal Command contribution was 936 mines. Bomber Command and Coastal Command minelaying is credited with the loss of 759 vessels totalling 721,977 tons. German production was diverted into construction and manning of minesweepers and the deployment of flak batteries to protect ports and estuaries. Around 100 vessels, mostly cargo types and around 5,000 tons, were converted to Sperrbrecher mine barrage breakers to sail ahead of ships leaving harbour and of these about half of were lost to mines.

RAF-тың аудандық шабуылдарынан туындаған өндірістің төмендеуі тұрғысынан, АҚШ жүргізген зерттеу, шектеулі зерттеулерге негізделген, 1943 жылы 9 пайызды, ал 1944 жылы 17 пайызды құрады. АҚШ жинаған статистикаға сүйене отырып, британдық зерттеу 1943 жылы қару-жарақ өндірісінің нақты төмендеуі 3 пайызды, ал 1944 жылы 1 пайызды көрсетті. Дегенмен, олар металл өңдеу өнеркәсібінде 1943 жылдың екінші жартысында 46,5 пайыз, ал 1944 жылдың екінші жартысында 39 пайыз төмендеуді анықтады. Бұл шығындар команданың Рураймағында жүргізген шабуылдарының нәтижесінде болды. Адам Тузе басқаша пікір білдірді: соғыстан кейінгі есептерге қарағанда, заманауи дереккөздерге сүйену арқылы: және 1943 жылдың бірінші тоқсанында болат өндірісі 200 000 тоннаға төмендеді, бұл неміс оқ-дәрі өндірісі бағдарламасын қысқартуға және Zulieferungskrise (қосалқы бөлшектер дағдарысына) әкелді. Неміс авиациясының өндірісі 1943 жылдың шілдесінен 1944 жылдың наурызына дейін өспеді: Бомбалаушылар командасының соғысты жеңуге қосқан ең үлкен үлесі – неміс ресурстарын отанды қорғауға жұмылдыру болды. 1943 жылдың қаңтарына қарай 1000-ға жуық Люфтваффе түнгі истребителі Рейхті қорғауға жіберілді; көбінесе екі қозғалтқышты Мессершмитт Bf 110 және Юнкерс Ju 88. Ең маңыздысы, 1943 жылдың қыркүйегінде 8876 қауіпті, екі мақсатты 88 мм-лік зениттік қарулары, сондай-ақ 25 000 жеңіл 20/37 мм-лік зениттік қарулары отанды қорғады. 88 мм-лік зениттік қару тиімді қару болғанымен, ол танктерді де жоя алатын және жаяу әскерге қарсы күшті құрал болды. Бұл қарулар Ресей майданындағы неміс танкке қарсы қорғанысын нығайтуға көмектесер еді. Мина орнату операциялары неміс теңіз күштерінің қызметін бұзуға үлкен үлес қосты. Әуе миналары Скандинавиядан темір кен тасымалдау маршруттарында және Балтық теңізіндегі U- қайықтардың оқу аймақтарында қолданылды; Солтүстік-Батыс Еуропада әуе миналары кемелерден орнатылған теңіз миналарына қарағанда жеті есе көп кемені батырды. Операциялар барысында Бомбалаушылар командасы 47 278 мина орнатты, 468 ұшақ жоғалды; Жағалау командасының үлесі 936 минаны құрады. Бомбалаушылар мен жағалау командасының мина орнатуы 759 кеменің жоғалуына себеп болды, олардың жалпы салмағы 721 977 тоннаны құрады. Неміс өндірісі мина сырғытқыштарын (minesweepers) салуға және оларды экипажбен жабдықтауға, сондай-ақ порттар мен теңіз жағалауларын қорғау үшін зениттік батареяларды орналастыруға бағытталды. Шамамен 100 кеме, көбінесе жүк тасымалдайтын және шамамен 5000 тонна салмақты, Sperrbrecher миналық тосқауылдарға (mine barrage breakers) айналдырылды, олар порттан шығып келе жатқан кемелердің алдында жүзу үшін, және олардың шамамен жартысы миналарға ұшырады.

1946-1968 жылдар

Бомбалаушылар командасы B-29 Superfortress ұшақтарын сатып алды, RAF-та олар Boeing Washington деп аталды, бұл Lancaster ұшағының жетілдірілген түрі Avro Lincoln-ді толықтырды. 1951 жылы алғашқы реактивтік бомбалаушы, English Electric Canberra жеңіл бомбалаушы қолданысқа енгізілді. Кейбір Canberra ұшақтары 2006 жылға дейін фотобарлау ұшағы ретінде RAF қызметінде болды. Бұл модель өте табысты ұшақ болып шықты; Ұлыбритания оны көптеген елдерге экспорттады және Австралия мен АҚШ-та оны құрастыруға лицензия берді. АҚШ пен Ұлыбританияның бірлескен "E" жобасы ядролық қаруды шұғыл жағдайда Бомбалаушылар командасына беруді көздеді, ал Canberra ұшақтары алғашқы болып осы мүмкіндікті пайдаланды. Келесі реактивтік бомбалаушы 1955 жылы Vickers Valiant болды, ол V бомбалаушыларының біріншісі еді. Әуе министрлігі V бомбалаушыларын соғыс жылдары қолданылған Lancaster және Halifax ұшақтарының орнын алмастыру мақсатында жасады. 1946 жылдан бастап Short Sperrin резервтік жобасымен бірге үш жетілдірілген ұшақ әзірленді. Көптеген жобалар сынақтан өтті, себебі сол кезде қайсысының табысқа жететінін болжау мүмкін болмады. V бомбалаушылары британдық ядролық күштердің негізгі құралы болды, оларға Valiant, Handley Page Victor (1958 жылы қолданысқа енгізілді) және Avro Vulcan (1956) кірді. 1956 жылы Бомбалаушылар командасы Екінші дүниежүзілік соғыстан бері алғашқы операциялық сынағына тап болды. Египет үкіметі 1956 жылдың шілдесінде Суэц каналын мемлекеттік меншікке алды, ал британдық әскерлер француз және израильдік күштермен бірге басып алуға қатысты. Суэц дағдарысы кезінде Ұлыбритания Бомбалаушылар командасының Canberra ұшақтарын Кипр мен Мальтаға, ал Valiant ұшақтарын Мальтаға орналастырды. Canberra жақсы өзін көрсетті, бірақ Valiant проблемаларға тап болды, себебі ол жаңа ғана қолданысқа енгізілген еді. Canberra ұшақтары Египет әуе күштерінің шабуылына ұшырады, бірақ олар Кипрдің (RAF Akrotiri және RAF Nicosia RAF шабуыл күшінің көп бөлігін ұстап тұрған, жақында жандандырылған және нашар сапалы әуежай француз күшінің көп бөлігін қабылдаған) көп адам тұратын әуежайларына шабуыл жасаудан бас тартты. Египетке қарсы операцияға 100-ден астам Бомбалаушылар командасының ұшағы қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс стандарттарымен салыстырғанда, шабуылдың масштабы шағын болды. 1959 және 1963 жылдар аралығында, ұшақпен басқарылатын ұшақтардан басқа, Бомбалаушылар командасы 60 Thor ядролық орташа қашықтықтағы баллистикалық зымырандарын да алды, олар Ұлыбританияның 20 RAF станциясына таратылды. Келесі он екі жыл ішінде Бомбалаушылар командасының ұшақтары жиі алыс және Таяу Шығысқа жіберілді. Олар Конфронтаси кезінде Сукарноның Индонезиясына қарсы тиімді тежеуші күш ретінде қызмет етті. Canberra жасағы CENTO міндеттемелерін орындау үшін Кипрдегі Акротириде тұрақты базаға ие болды. Ұлыбритания 1952 жылы алғашқы атом бомбасын сынақтан өткізді және 1957 жылы алғашқы сутек бомбасын сынады. "Grapple" операциясы кезінде Valiant бомбалаушылары Рождество аралына сутек бомбаларын тастауды сынады. Сол кезеңде V бомбалаушыларына да электрондық қарсы шаралар қолданылды және қалған V бомбалаушылары 1950 жылдардың соңында қолданысқа енгізілді. 1962 жылдың қазан айындағы Куба зымыран дағдарысы кезінде Бомбалаушылар командасының ұшақтары үнемі жедел түрде ұшуға дайын күйде болды, ал Thor зымырандары жоғары дайындық деңгейінде ұсталып тұрды. Премьер-министр Бомбалаушылар командасының ұшақтарын спутниктік әуежайларға таратудан бас тартты, себебі бұл агрессивті қадам ретінде қарастырылуы мүмкін еді. 1960 жылдардың басында Бомбалаушылар командасының Кеңес Одағының қорғанысын бұзу қабілетіне күмән туды. 1960 жылы U-2 тыңдаушы ұшағының атып түсірілуі Кеңес Одағының бомбалаушы ұшақтардың биіктігіне жете алатын жер-әуе зымырандары бар екенін растады. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері бомбалау философиясы жоғары және жылдам ұшуға қатысты. Жоғары және жылдам тактиканы алмастыру арқылы, өте төмен деңгейдегі шабуылға көшті. Бомбалаушылар командасының ұшақтары осындай шабуылға арналған емес, сондықтан ұшақтардың құрылымына салдарлы зақым келді. 1964 жылдың қазан айында барлық Valiant ұшақтары жерге тұрып, 1965 жылдың қаңтарында қызметтен шығарылды. Төменгі деңгейдегі операциялар да Victor және Vulcan ұшақтарының қызмет ету мерзімін қысқартты. Бомбалаушылар командасының басқа маңызды функциясы RAF-ке жанармай құюға арналған ұшақтарды беру болды. Valiant жанармай құю операциясында қолданылған алғашқы бомбалаушы болды. Жоғары деңгейдегі енудің шабуылдық техникасының төмендеуімен, Valiant 1965 жылы металл шаршауын жою құнына байланысты зейнетке шыққанға дейін жанармай құю үшін көбірек пайдаланылды. Сонымен қатар, Victor да төменгі деңгейдегі рөлге жарамсыз болғандықтан, алты ұшақ Valiant ұшақтарын ауыстыру үшін жанармай құюға түрлендірілді, содан кейін көптеген Victor ұшақтары жанармай құюға түрлендірілді. Vulcan да 1982 жылғы Фолкленд соғысында импровизацияланған түрлендіру арқылы жанармай құюға қолданылды. Айырықша жағдай, жанармай құю рөлінде Victor Бомбалаушылар командасынан гөрі барлық V бомбалаушыларынан тоғыз жылға артық өмір сүрді. Бомбалаушы күшін пайдалануды қауіпсіздендіру үшін, ұшақтардың кеңес әуе кеңістігіне енбестен шабуылдай алатын қару-жарақтарды әзірлеуге тырысты. Алайда, бұл бағыттағы күш-жігер шектеулі табысқа жетті. Алғашқы әрекет Blue Steel зымыранымен жасалды (қолданысқа енгізілді: 1963–1970). Ол жұмыс істеді, бірақ оның қашықтығы бомбалаушылардың кеңес әуе кеңістігіне енуін қажет етті. Ұзақ қашықтықтағы жүйелер әзірленді, бірақ сәтсіз аяқталды және/немесе тоқтатылды. Бұл тағдыр Blue Steel-дің екінші нұсқасына, оның орнына келген американдық Skybolt ALBM және жерге орналасқан Blue Streak бағдарламасына бұйырды. Алайда, қашықтықтағы ядролық тежеу құралын әзірлеу әрекеттері ақыры сәтті аяқталды. Ұлыбритания американдық Polaris зымырандарын сатып алды және оларды тасымалдау үшін Royal Navy кемелерін салғызды. Британдық ядролық күшінің қазіргі түрі осылай қалыптасты. Royal Navy кемелері 1969 жылы RAF-ты ядролық тежеу міндетінен босатты, бірақ сол кезде Бомбалаушылар командасы бұрыннан жойылған еді. RAF Fighter Command және Бомбалаушылар командасы 1968 жылы бірігіп Strike Command құрды. RAF Coastal Command 1969 жылдың қарашасында оларға қосылды. Бомбалаушылар командасы Екінші дүниежүзілік соғыста толық тиімділікке жету үшін уақыт кетті, бірақ жақсы навигация және ұшақтардың дамуы оны өте құрылымды етуге мүмкіндік берді. Бомбалаушылар командасының және АҚШ-тың 8-ші әуе армиясының бірлескен шабуылдары Германияны әуе қорғанысына айтарлықтай ресурстар жұмсауға мәжбүр етті, соның салдарынан олардың негізгі соғыс мақсаттарына қол жеткізе алмады. Соғыстан кейін ол Ұлыбританияның ядролық тежеуін қиын кезеңде сақтап қалды.

Bomber Command acquired B 29 Superfortresses, known to the RAF as Boeing Washingtons, to supplement the Avro Lincoln, a development of the Lancaster. The first jet bomber, the English Electric Canberra light bomber, became operational in 1951. Some Canberras remained in RAF service up to 2006 as photo reconnaissance aircraft. The model proved an extremely successful aircraft; Britain exported it to many countries and licensed it for construction in Australia and the United States. The joint US UK Project E was intended to make nuclear weapons available to Bomber Command in an emergency, with the Canberras the first aircraft to benefit. The next jet bomber to enter service was the Vickers Valiant in 1955, the first of the V bombers. The Air Ministry conceived of the V bombers as the replacement for the wartime Lancasters and Halifaxes. Three advanced aircraft were developed from 1946, along with the Short Sperrin fall back design. Multiple designs were tried out because no one could predict which designs would be successful at the time. The V bombers became the backbone of the British nuclear forces and comprised the Valiant, Handley Page Victor (in service in 1958) and Avro Vulcan (1956). In 1956 Bomber Command faced its first operational test since the Second World War. The Egyptian Government nationalised the Suez Canal in July 1956, and British troops took part in an invasion along with French and Israeli forces. During the Suez Crisis, Britain deployed Bomber Command Canberras to Cyprus and Malta and Valiants to Malta. The Canberra performed well but the Valiant had problems, since it had only just been introduced into service. The Canberras proved vulnerable to attack by the Egyptian Air Force, which fortunately did not choose to attack the crowded airfields of Cyprus (RAF Akrotiri and RAF Nicosia holding nearly the whole RAF strike force, with a recently reactivated and poor quality airfield taking much of the French force). Over 100 Bomber Command aircraft took part in operations against Egypt. By Second World War standards, the scale of attack was light. Between 1959 and 1963, in addition to manned aircraft, Bomber Command also gained 60 Thor nuclear intermediate range ballistic missiles dispersed to 20 RAF stations around Britain in a joint UK US operation known as Project Emily. During the following twelve years, Bomber Command aircraft frequently deployed overseas to the Far East and Middle East. They served particularly as a deterrent to Sukarno's Indonesia during the Konfrontasi. A detachment of Canberras had a permanent base at Akrotiri in Cyprus in support of CENTO obligations. Britain tested its first atomic bomb in 1952 and exploded its first hydrogen bomb in 1957. Operation Grapple saw Valiant bombers testing the dropping of hydrogen bombs over Christmas Island. Advances in electronic countermeasures were also applied to the V bombers over the same period and the remaining V bombers came into service in the late 1950s. During the Cuban Missile Crisis of October 1962, Bomber Command aircraft maintained continuous strip alerts, ready to take off at a moment's notice, and the Thor missiles were maintained at advanced readiness. The Prime Minister did not disperse Bomber Command aircraft to satellite airfields, lest that be viewed as an aggressive step. By the early 1960s doubts emerged about the ability of Bomber Command to pierce the defences of the Soviet Union. The shooting down of a U 2 spyplane in 1960 confirmed that the Soviet Union did have surface to air missiles capable of reaching the heights at which bombers operated. Since the Second World War the philosophy of bombing had involved going higher and faster. With the supersession of high and fast tactics, ultra low level attack was substituted. Bomber Command aircraft had not been designed for that kind of attack, and airframe fatigue increased. All Valiants were grounded in October 1964 and permanently withdrawn from service in January 1965. Low level operations also reduced the lifespan of the Victors and Vulcans. Bomber Command's other main function was to provide tanker aircraft to the RAF. The Valiant was the first bomber used as a tanker operationally. As high level penetration declined as an attack technique, the Valiant saw more and more use as a tanker until the retirement of the type in 1965 due to the costs of remediating metal fatigue. With the Victor also unsuited to the low level role six were converted to tankers to replace the Valiants, before the later conversion of the majority of Victors to tankers. The Vulcan also saw service as a tanker, but only in an improvised conversion during the Falklands War of 1982. Ironically, in the tanker role, the Victor not only outlived Bomber Command, but also all the other V bombers by nine years. In a further attempt to make the operation of the bomber force safer, attempts were made to develop stand off weapons, with which capability the bombers would not have to penetrate Soviet airspace. However, efforts to do so had only limited success. The first attempt involved the Blue Steel missile (in service: 1963–1970). It worked, but its range meant that bombers still had to enter Soviet airspace. Longer range systems were developed, but failed and/or were cancelled. This fate befell the Mark 2 of the Blue Steel, its replacement, the American Skybolt ALBM and the ground based Blue Streak programme. However, attempts to develop a stand off nuclear deterrent eventually succeeded. Britain procured American Polaris missiles and built Royal Navy submarines to carry them. The modern form of the British nuclear force was thus essentially reached. Royal Navy submarines relieved the RAF of the nuclear deterrent mission in 1969, but by that point, Bomber Command no longer existed. RAF Fighter Command and Bomber Command merged in 1968 to form Strike Command. RAF Coastal Command followed in November 1969. Bomber Command took time to attain full effectiveness in the Second World War, but with the development of better navigation and aircraft it proved highly destructive. The massed attacks of Bomber Command and the US Eighth Air Force compelled Germany to devote considerable resources to air defence instead of pursuing its primary war aims. Postwar, it carried Britain's nuclear deterrent through a difficult period.

Әуе офицері Бас қолбасшы

Кез келген уақытта бірнеше әуе офицерлері Бомбалау командасы штабында қызмет еткендіктен, бас командир Бас әуе офицері деп аталды, ең танымал болғаны – әуе маршалы сэр Артур Харрис. Бас әуе офицерлері төменде олардың лауазымда болған кезеңдегі шенімен бірге тізілген.

Жауынгерлік марапаттар

"Берлин 1940–1945": Берлин қаласын бомбалаушылар командасының ұшақтарымен бомбалауға арналған. "Fortress Europe 1940–1944": Францияның құлауынан Нормандияға шабуылға дейін, Ұлыбритания аралдарындағы ұшақтармен Германия, Италия және жаугершілікпен басылып алынған Еуропадағы нысандарға жасалған операциялар үшін.

Ескерткіштер

Әнші Робин Гибб Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарды еске алуға бастама көтерді және 2011 жылдың сәуірінде мемориал құрылысына қажетті 5,6 миллион фунт стерлинг жиналғандығы жарияланды. Бомбалаушылар командасының экипаждарына арналған Бомбалаушылар командасының мемориалдық ескерткішінің негізгі тасы 2011 жылдың 4 мамырында Лондонның Грин-паркінде қаланды. Мемориалды архитектор Лиам О'Коннор жобалаған, ол бұрын Букингем сарайының жанындағы Конституция төбесіндегі Ұлттар Достастығының мемориалдық қақпаларының дизайны мен құрылысына да жауапты болған. Мүсінші Филипп Джексон мемориалдың ішінде орналасқан үлкен қола мүсінін жасады. Ол 3 метр биіктіктегі жеті тұлғадан тұрады және Бомбалаушылар командасының ауыр бомба тасушы ұшағының экипажын бейнелейді. Джексон мүсінді "ұшақтан түсіп, барлық ауыр жабдықтарын жерге тастаған сәтте" бейнелейтінін айтты. Мемориал 2012 жылдың 28 маусымында Елизавета II патшайыммен ашылды.

Медальдің ілгіші және ұсынылған медаль

Бомбалау командасының жоспарланған науқаны ешқашан жасалмады. Бомбардировщик командасының барлық мүшелеріне медаль беру туралы шешім соғыс кезіндегі коалиция мен Атлидің Еңбек үкіметі арасындағы қысқа кезеңде, Черчилль әлі де премьер-министр болған кезде қабылданды. Бұл Харристің Атлидің кейіннен ұсынған теңдестік ұсынысынан наразылық ретінде бас тартуына себеп болды; Харрис қабылдаған және сол кезде мәлімдеген принциптік ұстаным, жеке науқан медалі бермеу туралы шешім қабылданған сәтте. Команданың шабуылдары Германияның қорғаныс ресурстарының үлкен бөлігін шығыс және батыс майдандарға, сондай-ақ басқа да аймақтарға жұмсауға мүмкіндік берді, ал соғыс материалдарын физикалық жою да маңызды болды. Дегенмен, Черчилль, Харрис үшін қынжылғандай, жеңіс күніндегі сөзінде Бомбардировщик командасының науқаны туралы дерлік ештеңе айтпады. 1946 жылы Еңбек үкіметі тарапынан RAF маршалына дейін көтерілген Харрис, 1951 жылы Уинстон Черчилль премьер-министр болған кезде барондыққа келісуге көндірілді, Атлидің Еңбек үкіметі сайлауда жеңіліске ұшырағаннан кейін. 2018 жылғы деректер бойынша, науқан медалі үшін күрес жалғасуда. Әскери медальдарды қарауды сэр Джон Холмс жүргізіп, 2012 жылдың шілдесінде жариялады. 2012 жылдың желтоқсанында британ үкіметі 1939–1945 жылғы жұлдыздарға тағылатын «Бомбардировщик командасы» атқазымын енгізу туралы хабарлады. Бұл 1945 жылы орнатылған «Англия шайқасы» атқазымынан кейінгі екінші атқазым болды. Жеке медальдың орнына атқазымға басымдық берілді, себебі иеленушілер бұрыннан Air Crew Europe Star немесе France and Germany Star медальдарын алған болатын, ал жеке медаль «қос медаль» жағдайына әкеп соғар еді. Британдық награда жүйесінің ұзақ жылдар бойы қалыптасқан қағидасы – «бір адам әскери қызметтің бір түрі үшін екі науқандық медаль ала алмайды», яғни «қос медаль». «Бомбардировщик командасы» атқазымына ие болу үшін талаптар: 1939–1945 жылғы жұлдызға ие болған адам кемінде алпыс күн немесе бір толық операциялық циклды Бомбардировщик командасының бөлімінде өтеуі керек, сондай-ақ 1939 жылдың 3 қыркүйегінен 1945 жылдың 8 мамырына дейін Бомбардировщик командасының операциялық бөлімінде кемінде бір операциялық ұшу жасауы тиіс.

The planned campaign medal for Bomber Command was never struck. The decision not to award a medal for all members of Bomber Command occurred during the short gap between the wartime coalition and Attlee's Labour Government, whilst Churchill was still P. M. This caused Harris to turn down Attlee's subsequent offer of a peerage in protest at this snub; a principled stand which Harris had taken, and declared, at the time the decision not to award a separate campaign medal was made. The Command's raids had tied up huge amounts of Germany's defensive resources which might have been diverted to the Eastern and Western Fronts and elsewhere and the physical destruction of war material was considerable. Nevertheless, Churchill, much to Harris's chagrin, made virtually no mention of Bomber Command's campaign in his victory speech on V. E. day. Harris, who was promoted to Marshal of the RAF by the Labour Government in 1946, was persuaded to accept a baronetcy when Winston Churchill became Prime Minister again in 1951, after Attlee's Labour Government was voted out of office. As of 2018, the battle for a campaign medal continues. The Military Medals Review was undertaken by Sir John Holmes and published in July 2012. In December 2012, following the review, the British government announced the introduction of a "Bomber Command" clasp to be worn on the 1939–1945 Star. The second such clasp after the "Battle of Britain" which had been instituted in 1945. A clasp rather than a separate medal was preferred because recipients would have already received either the Air Crew Europe Star or the France and Germany Star, and a specific medal would have resulted in “double medalling”. It is a long standing principle of the British honours system that "same individual should not be able to receive two campaign medals for the same element of military service"; i. e. double medalling. The eligibility for the "Bomber Command" clasp is as follows: having already qualified for the 1939–1945 Star, the individual must have served for at least sixty days or one complete tour of operations on a Bomber Command unit and flew at least one operational sortie on a Bomber Command operational unit from the 3 September 1939 to the 8 May 1945 inclusive.