Исаак Азимовтың «Қалған роботтар» жинағы

Кіріспе

1964 жылы Айзек Азимовтың әңгімелер жинағы

"Роботтардың қалған бөлігі" – американдық жазушы Айзек Азимовтың 1964 жылы жарық көрген сегіз әңгіме және екі толық романнан тұратын жинақ. Позитронды роботтар туралы оқиғалар "Роботтар" сериясының бір бөлігі болып табылады, олардың көпшілігі "Қор" ғаламында өтеді. "Мен, робот" атты роботтар туралы әңгімелер жинағы өткен жылы қайта жарық көргендіктен, Азимов осы жинақты "Роботтардың қалған бөлігі" деп атады. Бұл жинақтағы әңгімелердің ешқайсысы "Мен, робот" жинағына кірмеген, бірақ олардың барлығы кейін "Толық робот" жинағына енгізілді, ал Илайджа Бейли туралы екі роман да жеке-жеке жарық көрді. Жинақтағы мәтіндер төрт тарауға бөлініп, олардың негізгі тақырыптары ерекшеленді. "Роботтардың пайда болуы" атты бірінші тарауда Азимовтың роботтар туралы алғашқы әңгімелері жиналған, онда робототехниканың үш заңы әлі нақты айқындалмаған. Келесі тарауда, "Робототехника заңдары", үш заңның нақты формулировкаланғаннан кейін жазылған әңгімелер бар, бірақ екі әңгіме де оларды "Қор" ғаламынан тысқары орналастыратын элементтерді қамтиды. "Бірінші заң" әңгімесінде шетелдіктер мен робототехниканың бірінші заңына тікелей бағынбау жайында айтылады, ал "Бірге жиналайық" әңгімесінде роботтар "Суық соғыс" кезінде қару ретінде қолданылады. Бірінші тараудағы "Кездейсоқ жеңіс" әңгімесі де шетелдіктердің айтылуына байланысты "Қор" канонынан тысқары саналады. Үшінші тарауда, "Сьюзан Кальвин", робопсихолог доктор Сьюзан Кальвиннің қатысатын әңгімелер жиналған. Бұл төрт әңгіме Азимовтың роботтар туралы қысқа әңгімелерінің көрнекті үлгісі болып табылады, олар роботтарға деген жалпы халықтың жек көрушілік және сенімсіздік сезімі, сондай-ақ роботтардың Үш заңды түсіндіруінен туындайтын мәселелер сияқты дәстүрлі тақырыптарды қамтиды. Соңғы тарау, "Лиже Бейли" деп аталады, детектив Илайджа Бейли туралы екі романнан тұрады, Азимов оны Лиже деп лақаптайды. Бұл кітаптың алғашқы қатты мұқабалы басылымында екі роман болса, кейбір жұмсақ мұқабалы басылымдарда тек сегіз әңгіме ғана бар. Кейбір қысқа жұмсақ мұқабалы басылымдар, бірақ барлығы емес, "Роботтардың қалған бөлігінен сегіз әңгіме" деп аталды.

The Rest of the Robots is a collection of eight short stories and two full length novels by American writer Isaac Asimov, published in 1964. The stories, centred on positronic robots, are all part of the Robot series, most of which take place in the Foundation universe. Another collection of short stories about robots, I, Robot, was re published in the previous year, which is why Asimov chose to title the collection as The Rest of the Robots. None of the short stories in this collection were in I, Robot, however all of them were later included in The Complete Robot, and both novels about Elijah Baley were also published separately. The texts in the collection were grouped into four chapters, differentiating their central themes. The first chapter, "The Coming of the Robots", included some of Asimov's earliest robot stories, where the Three Laws of Robotics were not yet explicitly defined. The following chapter, "The Laws of Robotics", included stories that were written after the explicit formulation of the three laws, however both stories include elements that place them outside the Foundation universe. In the story "First Law", aliens and direct disobedience of the First Law of Robotics are described, while in the other story, "Let's Get Together", robots are used as weapons in the Cold War. The story "Victory Unintentional" in the first chapter also falls outside the Foundation canon, due to the mention of aliens. The third chapter, "Susan Calvin" includes stories where robopsychologist Dr. Susan Calvin makes an appearance. These four stories are representative of Asimov's robot short stories, following his traditional themes of aversion and distrust of robots by the general public and issues arising from the robots' interpretation of the Three Laws. The final chapter, titled "Lije Baley", consists of the two novels with detective Elijah Baley, whom Asimov affectionately calls Lije. While the original hardcover edition of this book included the two novels, some paperback editions have included only the eight short stories. Some of these shorter paperback editions, but not all, have been called Eight Stories from the Rest of the Robots.

Қабылдау

Алгис Будрис 1965 жылғы маусымда шыққан Galaxy Science Fiction журналында жинақты "тамаша ойын-сауық кітабы" деп бағалап, бірақ Азимовтың кеңейтілген түсіндірмелерін сынап, олардың "кейбір өте көрнекті жазулардың мәнін кетіріп, ғылыми фантастиканың ең белсенді тұлғасын тоңдырып қойғанын" айтты. 1966 жылғы ақпанда ол бұл кітапты "жылдың ең тиімді баспа идеясы" деп атады.