Кіріспе

USS Jamaica (CVE 43) (алғашқыда AVG 43, кейін ACV 43) – Екінші дүниежүзілік соғыста британдық Корольдік теңіз флотында HMS Shah (D21) ретінде қызмет еткен эскорт-тасымалдаушы кеме. Соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ-қа қайтарылған ол сауда кемесіне түрлендірілді және 1946 жылы Сальта атымен азаматтық қолданысқа сатылды. 1966 жылы бұзылып жіберілді.

Дизайн және сипаттама

"Шах" кемесі Корольдік теңіз флотында қызмет етті. Осы кластағы кемелер бұрынғы американдық эскорттық кемелерге қарағанда ірілеу және ұшақтарды тасымалдау сыйымдылығы жоғары болды. Олардың корпустары сауда кемелері ретінде жобаланған, бірақ эскорттық кемелер ретінде салынды және кейіннен қайта жабдықталған жоқ. Барлық кемелерде 646 офицер мен сарбаз қызмет етті, жалпы ұзындығы 492 фут (150 м), ені 69 фут (21 м) және сусымасы 25 фут (8 м) болды. Жылдамдық бергіш бу турбинасы, бір оське қосылған екі қазандық қозғалтатын күшті қамтамасыз етті, бұл кеменің жылдамдығын арттырды. Ұшақтарды пайдалану құралдары: оң жақтағы кішкентай бірлескен көпір-ұшуды басқару пункты, екі ұшақ көтергіші, бір ұшақ катапульты және тоғыз тоқтату сымы болды. Ұшақтарды ұшу палубасының астындағы ангарда сақтауға болады.

Шаһ ретінде әскери қызмет

MC Hull 254 кемесі 13 қараша 1942 жылы суға түсіріліп, 21 сәуір 1943 жылы Вашингтон штатындағы Такома қаласындағы Seattle Tacoma Shipbuilding компаниясы арқылы, Кеме қатынасы комиссиясымен келісімшарт бойынша «Ямайка» деген атпен іске қосылды, демеушісі – С.Т. Симард. 15 шілде 1943 жылы CVE 43 ретінде қайта жіктеліп, АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданды. 27 қыркүйек 1943 жылы Ұлыбританияға ленд-лиз бағдарламасы бойынша берілді, Тынық мұхитындағы Корольдік теңіз күштеріне су астына қарсы күреске жарамды эскорт тасымалдаушыларының бірі ретінде қосылды. «Ямайка» кемесі «Шах» деп аталды, RN белгішесі D21 болды. Уильям Джон Йенделл басқаруымен, алғашқы әуе құрамында 851 теңіз әуе эскадрильясының 12 Grumman Avenger II торпедалық бомбалаушысы және Grumman Wildcat истребительдерінің тобы болды. Теңіз сынақтарынан кейін, жыл соңында Канадада конвойді қорғау үшін модификацияланды. 12 Grumman Avengers және Grumman Wildcats ұшақтарын алу үшін Ванкуверден Сан-Францискоға жүзіп кетті. Алайда, палубалары Curtiss P 40 ұшақтарымен Кочинге жеткізілуіне байланысты ұшу мүмкін болмады. Сан-Францискодан Австралияның Мельбурн қаласындағы Уильямстаунға жүзіп барды. Жаңадан жабдықталғаннан кейін Кочин мен Коломбоға қарай сапарды жалғастырды. Оның негізгі міндеттері – конвойді қорғау және Үнді мұхитындағы неміс су асты қайықтарына қарсы сауданы қорғау болды, жағалаудағы базасы Трикомаледе орналасқан. Ол соғысқа белсенді қатысып, 12 тамыз 1944 жылы Үнді мұхитында U 198 су асты қайығын бағындырған аңшы-жойғыш тобын басқарды. Су асты қайықтың аймақта екенін білген 851 эскадрильясының «Авангерлері» оны тауып, шабуылға тырысты және топтағы басқа кемелерді, сондай-ақ эсминецтерді су асты қайықтың орналасқан жеріне бағыттап, оны тереңдеуге мәжбүр етті, нәтижесінде ол батып кетті. «Шах» Шығыс Үнді флотына ауыстырылды, содан кейін 1945 жылы Бирма жорығына қатысудан бұрын Дурбанда қайта жабдықталды. Патрульдеу және қону кезіндегі апаттарда бірнеше ұшақ жоғалғаннан кейін, оның құрамына Grumman Hellcats ұшақтары қосылды. 1945 жылдың сәуір және мамыр айларында «Бишоп» операциясына қатысып, Рангунға шабуыл жасауға дайындық ретінде Никобарға қарсы патрульдеу және шабуылдар жасады. Жапондық крейсер «Хагуроны» іздеу міндеті де берілді. Катапульттың техникалық бұзылысы салдарынан 851 эскадрильясының көптеген «Авангерлері» 800 және 804 эскадрильяларынан алынған «Хеллкеттерге» айырбасталды. 11 мамырда «Хеллкеттердің» бірінің апатқа ұшырауы «Шахты» операциядан шығарып тастады. Дегенмен, «Императордан» ұшқан 851 эскадрильясының «Авангерлері» «Хагуроны» тауып, оған зақым келтірді, ал ол «Дүкедік» операциясында 26-шы эсминецтер флотилиясымен батырылды. Апаттан аман қалған «Хеллкеттер» «Шахтан» ұшырылды, ол қысқа уақытқа Сейлон мен Бомбейге қайта жөндеу және оқу үшін қайтып келді. 851 және 845 эскадрильяларынан аман қалған «Авангерлерді», сондай-ақ қолдау және қону операциялары кезінде көмек көрсету үшін «Хеллкеттерді» және «Воррус» ұшағын жинап, тамыз айында Малай жағалауындағы «Зиппер» операциясына қосылу үшін сапарға шықты, бірақ Жапония капитуляциялағаннан кейін жол ортасында тоқтатылды. 26 тамызда Тринкомалиде ұшақтарын түсіріп, Аден және Суэц каналы арқылы Клайд теңіз базасына жүзіп кетті, онда ол АҚШ-қа қайтаруға дайындалды. 16 қазан күні Норфолкке келді, 26 қараша 1945 жылы АҚШ-қа ресми түрде тапсырылды.

Сауда қызметі ретінде Salta

1947 жылғы 20 маусымда Аргентинаға сауда флотына сатылды және аргентиналық қаланың атымен Сальта деп аталды. Айналдыру жұмысын Newport News кеме құрылыс орны жүзеге асырды. 1963 жылы Атлантика мұхитында өрт шыққан грек лайнері TSMS Lakonia кемесінің жолаушыларын және экипажын құтқаруға бірінші болып келді. Ол кезде капитан Хосе Баррере басқаруымен Италияның Генуя қаласынан Буэнос-Айреске бағыт алған еді. Сальта 475 адамды құтқарып, Лаконияның көптеген құтқару шөлмектерін кемеге көтерді. Сальта 1966 жылы Буэнос-Айресте сүзіліп кетті.