Кіріспе
Гонконгтың орталық банкі – Гонконгтың ақша-несиелік органы (HKMA) Гонконгтың орталық банктік мекемесі болып табылады. Ол 1993 жылдың 1 сәуірінде Биржалық қор кеңсесі мен Банк комиссарының кеңсесі біріктіріліп құрылған мемлекеттік орган. Бұл ұйым тікелей Қаржы министріне есеп береді.
The Hong Kong Monetary Authority (HKMA) is Hong Kong's central banking institution. It is a government authority founded on 1 April 1993 when the Office of the Exchange Fund and the Office of the Commissioner of Banking merged. The organisation reports directly to the Financial Secretary.
Жауапкершілік
1935 жылы алғашқыда Валюталық жарлық бойынша құрылып, басқарылған, қазір "Айырбастау қоры туралы" жарлық деп аталатын айырбастау қоры. Осы жарлыққа сәйкес, Гонконг валютасының және банк жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету – HKMA-ның басты міндеті. Сонымен қатар, ол қаржы жүйесінің тиімділігін, адалдығын және дамуын ілгерілетуге жауапты. HKMA банкноттарды тек он Гонконг доллары номиналында ғана шығарады. Басқа банкноттарды шығару құқығы Гонконгтағы банкнот шығаруға уәкілеттік алған банктерге, атап айтқанда, Гонконг және Шанхай банктік корпорациясына, Standard Chartered Bank және Қытай банкіне берілген.
Саясат
Гонконгтың ресми резервтері және банк жүйесі – байланысты валюта бағамы жүйесінің маңызды тірегі болып табылады.
Құралдар
1995 жылдан бері Гонконг Монетарлық Авторитеті (HKMA) Малайзия, Таиланд, Индонезия және Австралия орталық банктерімен екітаралы репо операциялары арқылы өтімділік ұсыну үшін тұрақтылық шартын жасасты.
Инфрақұрылым
1990 жылы құрылған Орталық ақша нарығы бөлімі (CMU) валюталық қор вексельдері мен қағаздары үшін компьютерлік тазалау және есеп айырысу мүмкіндіктерін ұсынады. 1993 жылдың соңында бұл қызмет Гонконг долларымен тіркелген басқа да борыштық бағалы қағаздарға да таратылды. Бір ізгілік интерфейс КМУ мен жаңадан іске қосылған нақты уақыт режиміндегі жалпы сомалық есеп айырысу (RTGS) банктер аралық төлем жүйесінің бірге жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Бұл күн соңында төлемге қарсы жеткізу (DVP) қызметтерін ұсынуға мүмкіндік береді, бұл DVP емес қызметтерден өзгеше. 2018 жылы HKMA жылдам төлем жүйесінің инфрақұрылымын әзірледі және сол жылдың қыркүйегінде іске қосты.
Банктік лицензиялар
Банктік тұрақтылық негізінен банктік жүйеге және қадағалауға байланысты. 1980 жылдары үш деңгейлі банк лицензиялау жүйесі енгізілді. Мекемелер лицензияланған банктер, шектеулі лицензиясы бар банктер немесе депозит қабылдайтын мекемелер ретінде жіктелуіне қарай әртүрлі басқарылады. Шетелдік банктер Гонконгта жергілікті өкілдіктер ашуға құқылы. 2019 жылы HKMA Гонконгта виртуалды банк лицензияларының бірінші партиясын шығара бастады; осы банктерге қалада физикалық филиалдары болуы талап етілмеді.
Валюталық кеңес жүйесі
Ол байланыстырылған айырбас бағамы жүйесіне және жиынтық баланс, қарыздылық сертификаттары мен шығарылған монеталар, сондай-ақ қолданыстағы айырбас қоры вексельдері мен облигациялары сияқты ерекше белгілеріне ие. Пайыздық ставканы реттеу механизмі – Гонконг долларының айырбас бағамын тұрақтандыратын автоматты жүйе. Соңғы кезде HKMA валюталық кеңесінің жұмысының ашықтығын арттыру мақсатында жиынтық баланс атрибуттарының күтілетін өзгеруін жариялап келеді. 1995 жылы Нобель сыйлығының лауреаты, экономист Милтон Фридман 1997 жылы Гонконгтың қайтарылуынан кейін екі жыл ішінде Гонконг долларының құлдырауын дұрыс болжамады. Ол сондай-ақ Пекиннің 43 миллиард АҚШ доллары (335,4 миллиард HK доллары) көлеміндегі аумақтың қаржы резервтерін сіңіріп алуын болжады, бұл Гонконгтың ақша-кредит саясатын АҚШ-қа беруге қабілетсіз болар еді. Фиаттық ақшаға негізделмеген кез келген ақша жүйесінде (валюталық кеңестер, валюталық одақтар және дәстүрлі алтын стандарты сияқты) ақша-кредит саясатын бизнес айналымын тұрақтандыру үшін қолдану мүмкін емес: бұл кез келген макроэкономикалық түзетулер активтер мен еңбектің бағаларының өзгеруі арқылы жүзеге асырылуы керек дегенді білдіреді. Гонконгта бұл екі фактормен жеңілдетіледі: біріншісі – экономиканың ашықтығы, жиынтық сұраныс халықаралық сауда серіктестеріне күшті тәуелді; бұл классикалық ликвидтік тұзақтар қаупін азайтады. Екінші фактор – кәсіби одақтардың әлсіз саяси ықпалы, бұл төмендеу кезеңінде номиналды жалақыны қысқартуды жеңілдетеді. Сонымен қатар, жоғары үнемдеу деңгейі және банкроттыққа байланысты моральдық табулар 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысынан және 2002/2003 жылдардағы SARS эпидемиясынан кейінгі терең рецессия кезінде де ипотекалық несиелер бойынша төлемдерді тоқтату деңгейін салыстырмалы түрде төмен ұстады.
Биржалық қор
Қосымша ақпарат алу үшін Exchange Fund (Гонконг) бетіне қараңыз. Колониялық үкімділік кезінде HKMA Moody's Investors Service немесе Standard & Poor's бағаламаған жергілікті банктерге қаражат салған жоқ. Тек үш банкнот шығару банкі ғана депозит қабылдай алды, себебі олар "беделді халықаралық стандарттар" бойынша бағаланған. 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысы кезінде валюталық спекулянттар Гонконг долларын ауыр салмақта сатты және жергілікті акциялар мен Ханг Сенг индексі фьючерстерін қысқадан сауда жасады. Үкімет айырбастау қорын 120 миллиард HK$ (15 миллиард АҚШ доллары) сомасындағы көк шип акцияларын сатып алу үшін екі апталық нарыққа араласу кезінде, 1998 жылдың 12 тамызынан бастап, валюталық спекулянттарды жазалау және оларды тоқтату мақсатымен пайдаланды. Бұл араласу кеңінен сынға түсіп, әлемдік қаржы орталықтарының бірі ретіндегі беделін құлдыратуы мүмкін екендігі айтылды. Реттеуші орган болғаннан гөрі, үкімет "ойына кіріп, өте маңызды ойыншыға" айналды. Кейіннен бір спекулянт: "Үкіметтің араласуы нарық толық құлдырауға жақын тұрғанда, оған деген сенімді арттырды. Бұл үлкен дағдарыстың алдын алып, нарықты құтқарып қалды" деді. Осы операция кезінде сатып алынған акциялардың көп бөлігі TraHK деп аталатын индекске бағынған қор құру арқылы сатылды. Бұл 2003 жылы Гонконг акцияларының портфелін резервтердің 5,3%-ына дейін азайтты. Алайда, көрсеткіш қайта өсті және 2006 жылға қарай 10%-дан асып түсті. 1998 жылдың тамызында, валютаны қорғау жөніндегі кең ауқымды өкілеттігінің бір бөлігі ретінде, билік Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) ұйымдастырған 17 миллиард долларлық құтқару операциясының бөлігі ретінде Таиланд үкіметіне қордан 1 миллиард АҚШ долларын қарыз берді. 2001 жылы 55-ші, 56-шы және 77-ден 88-ге дейінгі қабаттар 480 миллион АҚШ долларына сатып алынды. 55-ші қабатта қазіргі уақытта Гонконгтың ақша тарихына арналған көрме және Гонконгтың ақша-кредиттік органының ақпараттық орталығының кітапханасы орналасқан. Мұнараның 88-ші қабатында HKMA бас директорының кеңсесі орналасқан және ол жеке лифтпен қызмет көрсетеді.
Бас атқарушы
Бас атқарушы бес жылға Қаржы министрі тағайындайды, және оның қызмет мерзімі шектеусіз, үздіріссіз жаңаруға жатады.
Бас директорлар тізімі
Жоқ. Атауы (туған-өлген жылдары) Лауазым мерзімі Жоғары білімі Алдыңғы лауазымы Қаржы хатшыларының қызмет еткен кезеңі Қызметке кірген күні Қызметтен шыққан күні Мерзімі1 Джозеф Ям Чи Квонг, GBM, GBS, JP 任志剛 (1948–) 1 сәуір 1993 30 қыркүйек 2009 16 жыл, 182 күн Гонконг университеті (BSocSc) Биржалық қордың кеңсесінің директоры Сэр Хамиш Маклеод Дональд Цанг Антони Леунг Генри Тан Джон Цанг2 Норман Чан Так Лам, GBS, JP 陳德霖 (1954–) 1 қазан 2009 30 қыркүйек 2019 9 жыл, 1 күн Гонконгтың Қытай университеті (B. S.) Гонконгтың Бас атқарушы директоры кеңсесінің директоры Джон Цанг Пол Чан3 Эдди Юэй Вай Ман, JP 余偉文 (1965–) 1 қазан 2019 Қазіргі қызметкер Гонконгтың Қытай университеті (B. B. A.) Лондон университеті (LL. B, M. S.) Гарвард университеті (M. B. A.) Гонконгтың ақша-кредиттік органының бас директорының орынбасары Пол Чан
Оқиғалар
1997 жылы Гонконгтың ақша-несие басқармасы Дүниежүзілік банк пен Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) мәжілісін өткізді, оның шамамен құны 485 миллион гонконг долларына бағаланды. Ям бұл іс-шараны өткізу Гонконгтың халықаралық қаржы орталығы ретіндегі беделін нығайтады деп үміттенді. Ол былай деді: "Егемендік өзгергеннен кейін көп ұзамай Гонконгқа әлемнің жетекші қаржы министрлерінің, орталық банктердің президенттерінің және ірі коммерциялық банктердің басшыларының келуі халықаралық және жергілікті деңгейде Гонконгқа деген сенімді арттыруға көмектеседі". HKMA сондай-ақ 2022 жылғы Global Financial Leaders' Investment Summit-тің ұйымдастырушысы болып табылады.