Кафеинделген нығайтылған шарап және қоғамдық тәртіп бұзушылықтар

Кіріспе

Кофеинді күшейтілген шарап

Buckfast Tonic Wine – кофеин қосылған күшейтілген шараптан тұратын кофеинді алкогольдік сусын, бастапқыда Англияның Девон аймағындағы Бакфаст аббаттығының монахтары жасаған. Қазір ол аббаттың лицензиясы бойынша өндіріледі және Ұлыбританияда J. Chandler & Company, Солтүстік Ирландияда James E McCabe Ltd және Ирландияда Richmond Marketing Ltd компаниялары тарапынан таратылады. Ол француздық дәстүрлі рецепт негізінде дайындалған. Шарапты тарататын компания 2017 жылдың наурыз айында 43,2 миллион фунт стерлингтік рекордтық сатуды тіркеді. Денсаулыққа пайдалы сусын ретінде сатылғанына қарамастан, Бакфаст Шотландия мен Солтүстік Ирландияның кейбір аймақтарында "нед" мәдениетімен және қоғамға қарсы мінез-құлықпен байланысы үшін жаман танымал. 1927 жылы аббаттық шарап сату лицензиясынан айырылды. Осының салдарынан аббат шарап сатушыларға аббат атынан шарап таратуға рұқсат берді. Сонымен қатар, рецепті дәрілік препаратқа қарағанда дәрілік шарапқа жақындатылды.

Әлеуметтік емес имидж

Шотландияның кейбір аймақтарында "Бакфаст" ішімдігіне мас болған кезде, әсіресе 18 жасқа толмағандар арасында қоғамдық тәртіп бұзушылыққа бейім адамдармен байланыстырылады. Бұл сусынның кофеин мөлшері өте жоғары, әр 750 мл бөтелкесінде сегіз банка колаға тең мөлшерде кофеин бар. Бұл оның стимулятор ретінде әрекет етуіне мүмкіндік береді, сонымен бірге шектеулерді, өзіне бақылауды және ішімдік ішкендігін сезінуді жояды. Осыған ұқсас сусындарды зерттеу кезінде соңғы әсердің нақты дәлелі табылмады. Шотландия сотында күніне төрт бөтелке ішу "ұзақ өмірге кедерілмес" деп сипатталды. Ішімдік танымал тілде "Күбікті шырын", "Қоғамдық лосьон", "Коатбридж үстел шарабы", "Джейки шырыны" сияқты лақаптармен белгілі болды. Шыны бөтелкелердің қоқысқа себеп болуы және маскүнемдерге қару ретінде пайдалануы мүмкін деген айыптар бар. Сусынды елде немесе белгілі бір аймақтардағы дүкендерде тыйым салуға, сатып алудан айнытыру үшін бағасын көтеруге немесе шыны сынықтарын азайту үшін пластик бөтелкелерде сатуға көптеген шақырулар жасалды. Шотландияның бұрынғы мемлекеттік хатшысы Хелен Лидделл осы шарапты тыйым салуды ұсынды. 2005 жылы Шотландияның Әділет министрі Кэти Джеймисон бөлшек саудагерлердің осы шарапты сатуын тоқтатуын ұсынды. Бірақ сайлау округіндегі Аучинлекке барған кезде, оны "Баккиді тыйым салмаймыз!" деп айқайлаған жасөспірімдер қарсы алды. Осы бастамаларға Buckfast дистрибьюторлары J. Chandler & Company-нің адвокаттары қарсылық білдірді. Содан кейін Джеймисоннің сөздерінен кейін бірнеше айда Buckfast сатылымы күрт өсті. Керр J. Chandler & Company өкілдерімен Бакфасттың Батыс Шотландияға тигізетін әсерін азайту жолдарын талқылады, бірақ келіссөздер нәтижесіз аяқталды. Үш айдан кейін Шотландияның бірінші министрі Джек Макконнелл Бакфаст "қоғамдық тәртіп бұзушылыққа қатысы барлар арасында мақтаныш белгісіне" айналды деді. Дистрибьюторлар бұған жауап ретінде Шотландия үкіметін әлеуметтік саясаттың сәтсіздігінің және қоғамдық тәртіп бұзушылыққа қатысы бар адамдардың салдарымен күресуден аулақ болу үшін ішімдік өнеркәсібін кінәлауға тырысып барып жатқанын айтты. Осы құқық бұзушылықтың 10-нан бірі зорлық-зомбылықпен байланысты болды және осы кезеңде 114 рет Buckfast бөтелкесі қару ретінде қолданылды. Шотландиядағы жас қылмыскерлерге арналған мекемеде жүргізілген сауалнамада, қылмыс жасағанға дейін ішімдік ішкен 117 адамның 43 пайызы Buckfast ішкенін айтты. Шотландиядағы әдеттегі тұрғын үйлер маңындағы қоқыстарды зерттеу барысында, қоқыс ретінде танылған заттардың 35 пайызы Buckfast бөтелкелері екені анықталды. 2016 жылы шериф "Buckfast пен зорлық-зомбылық арасында анық байланыс бар" деп, 15 жастағы баланы туған күнінде бөтелкемен ұрып-соққан адамға үкім шығарды. 2018 жылдың қаңтар айында Эдинбургтегі Жоғары сотта бір адамның жұмыстасын қатыгездікпен пышақтап өлтірер алдында пиво мен Buckfast бөтелкесін ішкені туралы мәлімдеме жасалды. 2017 жылдың шілдесінде британдық The Grocer журналы Англияның оңтүстік-шығысында Buckfast сатылымының артуы нәтижесінде сусын Ұлыбританияның ең танымал 100 алкогольдік брендтері тізімінде 91-орынға көтерілгенін хабарлады. Сатудың өсуі сусынның имиджін жақсарту мақсатында жүргізілген маркетингтік кампаниядан кейін болды.

In certain parts of Scotland, Buckfast is associated with drinkers who are prone to committing anti social behaviour when drunk, especially drinkers under 18 years old. The drink has a very high caffeine content, with each 750 ml bottle containing the equivalent of eight cans of cola. It has been suggested that this may cause it to act as a stimulant, while removing inhibitions, self control and a feeling of having drunk enough. Research into similar drinks have failed to find clear evidence for the latter effect. A diet of four bottles a day has been described in a Scottish court as 'not conducive to a long life'. The beverage has entered the popular lexicon with nicknames such as "Wreck the Hoose Juice", "Commotion Lotion", "Coatbridge Table Wine", "Jakey Juice" , The glass bottle has been blamed for allegedly contributing to litter and providing drunkards with a weapon. There have been numerous calls for the drink to be banned, either throughout the country or in certain areas or shops, made more expensive to dissuade people from buying the product, or sold in plastic bottles to reduce glassing incidents. Helen Liddell, former Secretary of State for Scotland, called for the wine to be banned. In 2005, Scottish Justice Minister Cathy Jamieson suggested that retailers should stop selling the wine. On a subsequent visit to Auchinleck within her constituency, she was greeted by teenagers chanting, "Don't ban Buckie". All of these initiatives have been countered by lawyers acting for Buckfast distributors, J. Chandler & Company, in Andover. A further consequence was that Buckfast sales increased substantially in the months following Jamieson's comments. Kerr met with J. Chandler & Company to discuss ways of lessening Buckfast's impact on west Scotland but the talks broke up without agreement. Three months later, Jack McConnell, First Minister of Scotland, stated that Buckfast had become "a badge of pride amongst those who are involved in antisocial behaviour." In response the distributors accused the Scottish Executive of trying to avoid having to deal with the consequences of failed social policy and the actual individuals involved in antisocial behaviour by blaming it on the drinks industry." One in 10 of those offences had been violent and 114 times in that period a Buckfast bottle was used as a weapon. A survey at a Scottish young offenders' institution showed that of the 117 people who drank alcohol before committing their crimes, 43 per cent said they had drunk Buckfast. In another study of litter around a typical council estate in Scotland, 35 per cent of the items identified as rubbish were Buckfast bottles. In 2016, a sheriff said there was a "very definite association between Buckfast and violence" while sentencing a man for hitting a 15 year old boy over the head with a bottle at a birthday party. In January 2018, a trial at the High Court in Edinburgh heard that a man had consumed lager and a whole bottle of Buckfast before ferociously stabbing a workmate. In July 2017, the British trade magazine The Grocer reported that increased sales of Buckfast in southeast England had pushed the drink up to 91 on the UK's top 100 alcoholic brands. The increased sales followed a marketing campaign to improve the drink's image.

Өндірушінің жауабы

Бакфаст аббаттығының монахтары және олардың дистрибьютор серіктесі Дж. Чандлер және компаниясы өнімдерінің зиянды екенін жоққа шығарып, сатып алушылардың басым көпшілігі оны жауапкершілікпен және заңды түрде пайдаланады дейді. Олар оның зиянды қолданылуымен байланысты анықталған аймақтар ондаған жылдар бойы экономикалық қиындықтарды бастан өткергенін және Buckfast Шотландиядағы алкоголь сатылымының жалпы көлемінің бір пайызынан да аз бөлігін құрайтынын атап өтеді. Бакфаст аббаттығының абысы Дэвид Чарльзворт монастырында өндірілетін тоник шарабының "зиянын тигізу үшін жасалмағанын" айтты. 2013 жылдың ақпан айында Дж. Чандлер және компаниясы Эдинбургтағы сотқа (Court of Session) жүгініп, Стратклайд полициясын Buckfast бөтелкелерін таңбалаудан тоқтатуды сұрады, осылайша жасы жетпеген сатып алушыларды анықтауға болады. Компания өкілі: "Бұл ең жоғары деңгейдегі кемсітушілік. Buckfast қылмысқа басқа алкоголь брендтерінен кем қатысы бар". Шотландия полициясы федерациясының бұрынғы басшысы былай деді: "Buckfast, дистрибьюторлар және монахтар атынан әрекет ететін адвокаттар Buckfast таратқанда және тұтынылғанда туындайтын қоғамдық тәртіпсіздіктерге жауапкершілікті мойындаудан түбірлі бас тартады. Олар тіпті, ойын алаңдары мен Шотландияның кейбір аймақтарында осы жасыл шынымен көптеп ластанғандығы туралы айқын дәлелдер болса да, шыны бөтелкелерді пластикке ауыстырудан бас тартады". 2014 жылдың ақпан айында сот істі сот шешімісіз аяқтады. Полиция бас комиссары Уэйн Моусон (Police Scotland) Дж. Чандлер және компаниясына дүкен иесінен Buckfast сатуын тоқтатуды сұрағаны үшін кешірім сұрады және өнімге "нақты негіздер" болмаса, оны бөтелкелерді таңбалау схемасына қоспауға және "Шотландияның кез келген жерінде орналасқан лицензияланған сатушылардан Buckfast Tonic Wine сатуды тоқтатуды талап етпеуге" жазбаша міндеттеме берді. 2016 жылы Buckfast Tonic Wine сатудан 8,8 миллион фунт стерлингтік рекордтық жылдық пайдаға қол жеткізді. Хэмпширде орналасқан шарап дистрибьюторы және сатушысы Дж. Чандлер компаниясының акционері болып табылатын аббаттық трасты әр сатылған бөтелке үшін роялти алады. Траст нақты сату көрсеткіштерін жариялаудан бас тартса да, ол "J. Chandler and Co компаниясымен бірге тоник шарабының жауапкершілікпен сатылуын және таратылуын қамтамасыз етуге тырысады" деді.

The monks of Buckfast Abbey and their distribution partner, J. Chandler & Company, deny that their product is harmful, saying that it is responsibly and legally enjoyed by the great majority of purchasers. They point out that the areas identified with its acute misuse have been economically deprived for decades and Buckfast represents less than one per cent of the total alcohol sales across Scotland. Abbot of Buckfast Abbey, David Charlesworth, has said that the tonic wine his monastery produces "is not made to be abused". In February 2013, J. Chandler & Company applied to the Court of Session in Edinburgh to stop Strathclyde Police from marking bottles of Buckfast so they could trace where under age drinkers bought them. A company spokesman complained, "This is discrimination at the highest level. Buckfast is no more involved in crime than any other brand of alcohol". A former head of the Scottish Police Federation said: "Buckfast, the distributors and the lawyers who act on behalf of the monks refuse, point blank, to take any responsibility for the antisocial behaviour that's caused by the distribution and the consumption of Buckfast. They even refuse to change the glass bottles to plastic bottles despite overwhelming evidence that large areas in play parks and certain areas in Scotland are littered with this green glass". In February 2014, the case was settled without any judgment being made by the court. Assistant Chief Constable Wayne Mawson of Police Scotland apologised to J. Chandler & Co for asking a shopkeeper to stop selling Buckfast and gave written undertakings not to include the product in any bottle marking scheme, unless it has "reasonable grounds" for doing so, and "not to request licensed retailers, situated anywhere in Scotland, to cease stocking for sale Buckfast Tonic Wine". In 2016 sales of Buckfast Tonic Wine reached record yearly profits of £8.8 million. The abbey trust, which is a shareholder of the Hampshire based wine's distributor and seller, J. Chandler, gets a royalty fee for every bottle sold. Although the trust declined to release specific sales figures, it said it "strives to work with J. Chandler and Co to ensure that the tonic wine is marketed and distributed responsibly".

Бақбасты күні

2015 жылы жанкүйерлер тоник шарабын құрметтеу үшін "Ұлттық Buckfast күнін" ұйымдастырды. Ұйымдастырушылар әр мамырдың екінші сенбісін Ұлттық Buckfast күні деп белгіледі. 2016 жылы ұйымдастырушылар күнді Дүниежүзілік Buckfast күні деп өзгертуге шешім қабылдады. Үшінші жылы әлемнің әртүрлі құрлықтарында бірнеше мерекелік шаралар өтті.