Кіріспе

Fiat 124 седан және универсал модельдері

Fiat 124 – 1966 және 1974 жылдар аралығында итальяндық Fiat компаниясы өндірген және сатқан шағын отбасылық автомобиль. Седан Fiat 1300-ді ығыстырып, бірнеше түрлерінің негізі болды, оның ішінде универсал, төрт орындық купе (124 Sport Coupé) және екі орындық кабриолет (124 Sport Spider) кірді.

Ресейде жасалған VAZ 2101 "Жигули" және оның көптеген түйіндемелері (КСРО-дан тыс елдерде Lada деп белгілі) Fiat 124 негізінде құрылған, және әлем бойынша өндірілген 124-тің лицензиялық түрлерінің ең танымалдары болып табылады. Lada 124 өндірісінің басым бөлігін құрайды, бұл оны тарихтағы ең көп сатылған бесінші автомобиль платформасы етеді. 124 өз ішкі нарығында 1974 жылы ұсынылған Fiat 131 машинасымен алмастырылды.

Тарих

1966 жылы жарнамалық акциямен, Fiat компаниясы ұшақтан парашютпен көлікті түсіріп алған видеосын түсіргеннен кейін, 124 моделі 1967 жылы «Еуропаның жыл көлігі» атағын жеңіп алды. Бас инженер Оскар Монтабоне жасаған жаңа дизайн ретінде 124, Fiat 1500 моделінен алынған толық синхронизацияланған беріліс қорабын ғана пайдаланды. Бірнеше айдан кейін, 1967 жылғы наурыз айында Женева автосалонында 124 Sport Coupé модельдерінің қатары толықты. Екі спорттық модельге жаңа 1.4 литрлік қос білік камералы қозғалтқыш орнатылды, ол 6500 айналымда қуаттылық танытты.

124 арнайы

1968 жылдың қазан айында Fiat 124 Special ұсынды; Fiat-тың басқа да Special модельдері сияқты, ол стандартты седанның жақсартылған, жабдықталған және жоғары өнімділігі бар нұсқасы болды. Бір айдан кейін, қарашада, ол 50-ші Турин автосалонында жаңа 125 Special сияқты, өзінің үлкен бауырымен бірге көрсетілді. 1,4 литрлік жоғары клапанды қозғалтқышқа қосымша, 124 Special бастапқы 3 буынды конструкциясының орнына жаңа 5 буынды (төрт бойлық, бір көлденең) қатты осьті артқы серігін енгізді. 1968 жылдың соңында осы жақсартылған артқы серік екі Sport модельдерінде де қолданылды. Толықтай айтқанда, 124 A2 типіндегі 1438 куб.см қозғалтқыштың диаметрі мен ұзындығы Sport Coupé және Sport Spider қозғалтқыштарымен (80 × 71,5 мм) бірдей болды, бірақ екі спорттық автомобильдің қос жоғарғы камералы құрылымын 124 седанынан дәстүрлі жоғарғы клапанды жүйесімен алмастырды. Төменге бағытталған (1,2 литрлік үлгідегідей бүйірлік емес) екі камералы Weber 32 DHS немесе Solex C32 EIES карбюраторы және 9.0:1 сығылу қатынасымен қозғалтқыш қуаты 5400 айналымда, ал крутящий момент 3300 айналымда болды. Fiat ең жоғары жылдамдығын жариялады. Қозғалтқыш пен артқы серіктен басқа, стандартты 124-тен ерекшеленетін механикалық өзгерістер – генератордың динамоны алмастыруы, жақсартылған әлсіздік, стандартты 155R13 Pirelli Cinturato радиалды шиналары және барлық дискілі тежегіш жүйесіне вакуумдық күштендіргіштің қосылуы болды. Сырттан қарағанда Special стандартты модельден жаңа, төртбұрышты радиатор торы және төрт дөңгелек фараларымен бірден ажыратылды. Аз байқалатын айырмашылықтар: үлкен тік бамперлер, Sport модельдеріндегідей дөңгелектердегі дөңгелек желдеткіш тесіктері, жаңа есік тұтқалары, интеграцияланған шағылыстырғыштары бар түрлі артқы шамдар және қосымша артқы шам. Ішкі жағы жаңадан жасалған, төселген панельде екі дөңгелек аспаптар мен радио консолі бар, мүйіз сақинасы жоқ руль, жаңа есік карталары және жақсы қолдау көрсететін орындықтармен жабдықталған. Berlina және Familiare үлгілерінде де хромдалған және қара көлденең жолақтары бар жаңа радиатор торы және үлкен бамперлер болды. Сонымен қатар, Berlina үлгісінде екі тікбұрышты элементтен тұратын үлкен, төртбұрышты артқы шамдар орнатылған. Жаңа Special алдыңғы бөлігі толыққанды жаңартылды. Қара, төртбұрышты радиатор торы екі фараны біріктіретін көлденең жарық жолағымен кесілді; төрт дөңгелек шамның әрқайсысы жеке төртбұрышты, жарық жиекті корпусына орнатылды. Радиатор торының фаралар жиынтығына бұрылыс көрсеткіштері қосылды. Алдыңғы және артқы бамперлердегі бамперлер толық ені бойынша резеңке жолақтармен алмастырылды. Артқы жағында шамдар да жаңа болды – стандартты седанға қарағанда көлденең және тікбұрышты пішінде, ал бүкіл артқы панель хромдалған жиекпен қоршалған. Ішінде ағаштан жасалған жиектер, резеңке кілемдердің орнына кілемдер және матадан жасалған төсемдер болды. 124 Special T үлгісіндегі "T" әрпі қос камералы, 1438 куб.см екі жоғарғы камералы қозғалтқышты білдіреді, ол Sport Coupé және Spider үлгілерінен алынған, бірақ жұмсақ күйде. 124 AC.300 кодымен белгіленген бұл қозғалтқыш клапан уақытын және жанармай жүйесін қайта қарастырды және 5800 айналымда, ал крутящий момент 4000 айналымда өндірілді. Өндірушінің мәлімдемесіне сәйкес, ең жоғары жылдамдық болды. Сырттан қарағанда Special T үлгісі Special үлгісінен ешқандай айырмашылыққа ие емес, тек артқы жағындағы модельдің атауымен ерекшеленеді.

Шетелдік өндіріс

1960 және 1970 жылдары Fiat әлемдік ауқымын кеңейту мақсатында, негізінен дамушы елдердегі кіші өндірушілермен әртүрлі ынтымақтастық келісімдеріне түсті және 124 моделінің дизайнын лицензиялады, одан кейін ол Батыс Еуропаның негізгі нарықтарында өндірілмей қалды. 124 моделінің барлық вариацияларының ең танымал (және ең көп өндірілгені) – Ресейде жасалған Lada, ол бүгінгі күнге дейін 15 миллионнан астам дана сатты.

Кеңес Одағы/Ресей

1966 жылы Fiat Ресейдің Самара облысында автомобиль өндірісін құру үшін Кеңес үкіметімен ынтымақтастық туралы келісімге келді. Fiat итальяндық коммунистік көшбасшының есімімен аталған, жаңа құрылған Тольятти қаласындағы ірі ВАЗ зауытын салуға міндеттелді. Зауыт 1982 жылға дейін 124R үлгісінің бейімделген нұсқасын, ВАЗ 2101 "Жигули" (экспорттық нарықтарда Lada 1200/1300 ретінде сатылды) және 1987 жылға дейін 1200 үлгісін шығарды. 124 үлгісіне негізделген автомобильдер 800-нен астам түйінде өзгертілді, ең маңызды өзгерістерге мүлдем жаңа OHC қозғалтқышы, гидравликалық кездесу, артқы доңғалақты тежегіштер, өзгертілген шасси және т.б. жатты. Алғашқы модификацияларға ВАЗ 2102 (универсал), 2103 (Лада 1500), 2106 (Лада 1600) және 21011 (Лада 1300) кірді. 124 үлгісіне негізделген жаңартылған және қайта стильденген нұсқалар 2012 жылдың қыркүйегіне дейін ВАЗ 2104, 2105 және 2107 үлгілері түрінде шығарылды, бұл автомобильдер Ұлыбритания нарығында Lada Riva деп сатылды. Бұл модельдердің жалпы саны 17 332 954 данаға жетті, бұл автомобиль тарихында екінші орындағы ең көп сатылған автомобиль көрсеткіші.

Үндістан

Fiat 124 автомобилі Үндістанда Premier Automobiles Limited компаниясымен ұсынылды. 1981 жылы Premier компаниясы Fiat-тан рұқсат алғаннан кейін SEAT 124 D-нің жаңартылған үлгісін өндіруге қажетті құрал-жабдықтарды сатып алу процесін бастады. Модель 1985 жылдың күзінде Premier 118NE ретінде таныстырылды. Автомобиль 1966 жылғы нұсқаға өте ұқсас болды, тек алдыңғы және артқы бөліктерінде бірнеше сыртқы өзгерістер болды. Дегенмен, Premier бастапқы Fiat қозғалтқышының орнына Nissan A12 (1,171 см³ және 52 л.с.) қуат агрегатын және Nissan механикалық беріліс қорабын қолданды. 1996 жылы Италияның Fratelli Negri Macchine Diesel Sud компаниясының лицензиясы бойынша жасалған дизельді қозғалтқышпен жабдықталған 1.38D нұсқасы да қосылды. Өндіріс соңына жақын Peugeot компаниясымен бірлесіп, жақсартылған Viceroy моделі шығарылды. Өндіріс 2001 жылы аяқталды.

Малайзия

124 моделі 1967 жылдың екінші жартысынан бастап Джохор штатының Тампои қаласындағы Киланг Пембена Керета Керета (KPKK) зауытында құрастырылды.

Испания

SEAT пен Fiat арасындағы лицензиялық келісім аясында, ол 1968 жылдан 1975 жылға дейін Испанияда SEAT 124 деген атпен өндіріліп сатылды. Сонымен қатар, 124 Special-дің кейбір элементтерімен және Fiat 125-тің ұқсас үлгісі 1969 жылдан 1975 жылға дейін 1438 куб.см қозғалтқышпен, сондай-ақ "FUs" деп аталған қос біліктермен бірге 1600 куб.см (1970–72) және 1800 куб.см (1972–75) көлемді SEAT 1430 ретінде шығарылды. 1975 жылы Fiat Fiat 124 өндірісін тоқтатқанда, SEAT 124 Giorgetto Giugiaro жасаған шағын өзгертулерге ұшырады, нәтижесінде дөңгелек фаралар тікбұрышты дизайнға ауыстырылып, артқы шамдар кузовқа енгізілді. Автомобиль SEAT 124D деп аталды және 1980 жылға дейін өндірісте болды, ал "FLs" деп белгіленген Sport нұсқалары FL 40/45 1,600 куб.см 90 а.к., FL 80/82 1,800 куб.см 114 а.к. және FL 90 1,919 куб.см 114 а.к. болып жаңартылды.

Автомобиль Испанияда өте сәтті болды және төрт есікті және универсал нұсқаларында сатылды.

Болгария

Fiat 124 1967 және 1971 жылдар аралығында Болгарияның Ловеч қаласында толық разборкалы (CKD) жиынтықтары негізінде Pirin Fiat деген атпен өндірілді.

Түркия

Fiat 124 1971-1977 жылдар аралығында «Murat 124» және 1984-1994 жылдар аралығында «Serçe» («құс» түрік тілінде) деген аттармен Түркияның Бурса қаласында Tofaş компаниясы тарапынан да өндірілді. 1971 және 1994 жылдар аралығында 134 867 «Murat 124» машинасы жасалды. Tofaş компаниясы 1976-2002 жылдар аралығында Fiat 131 сериясын «Murat 131» деген атпен бірге өндірді. Бүгінде компания нағыз Fiat модельдерін шығаруда.

Корея

Fiat 124 сонымен қатар 1970 мен 1975 жылдар аралығында Оңтүстік Кореяда Asia Motors компаниясымен Fiat KIA 124 деген атпен де өндірілді. Барлығы 6775 дана құрастырылды.

Мысыр

2002 жылдан 2007 жылға дейін Lada Egypt компаниясы ВАЗ 2107 (Рива) модельдік корпусында кем дегенде 9000 автомобиль (2006 жылы 2200 дана) құрастырды, және 2012 жылы да жалғастырды.

124 Кэбриолеті

1966 жылы Турин автокөлік салонында Carrozzeria Touring Fiat 124 седанының ашық нұсқасын ұсынды. Бұл Touring компаниясы салған соңғы автомобиль болды. Тек бір данасы ғана жасалды. Пікірлер жағымды болды, бірақ Fiat компаниясының бас директоры Pininfarina стиліндегі 124 Sport Spider көлігінің пайдасына бұл жобаны тоқтатты.

Fiat ESV 2500 (қазақша)

ESV 2500 – Fiat компаниясы 1972 жылы 124 моделі негізінде жасаған эксперименталды қауіпсіздік көлігі. Ол толығымен жаңа 5 есікті үш бөлімді дизайнға, күшейтілген жолаушылар салонына ие болды, бірақ стандартты 124 моделінің 1438 см³ көлемді қозғалтқышы мен механизмдерін пайдаланды. ESV 2500 көлігінің салмағы бастапқы 124 модельінен 43%-ға ауыр болды.