Джакомо Леопарди: Итальян ақыны, философы және жазушысы
Giacomo Leopardi
Джакомо Леопарди – 19 ғасыр итальян ақыны, философы және жазушысы. Әлем әдебиетіндегі романтизмнің маңызды тұлғасы, өмір мен адам тағдыры туралы терең ойлар авторы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальян ақыны, философы және жазушысы (1798–1837)
Italian poet, philosopher, and writer (1798–1837)
Граф Джакомо Тальдегардо Франческо ди Салес Саверио Пьетро Леопарди (/US/'/dʒ//ɑː//k//ə//m//oʊ// /,/l//iː//ə/'/p//ɑːr//d//i//, // // /,/l//eɪ//ə//, ˈdʒaːkomo leoˈpardi; 29 маусым 1798 – 14 маусым 1837) – итальян философы, ақыны, эссеші және филолог. Ол 19 ғасырдың ең ұлы итальян ақыны және әлем әдебиетінің ең маңызды тұлғаларының бірі, сондай-ақ әдеби романтизмнің негізін қалаушыларының бірі саналады; оның өмір мен адам жағдайы туралы үздіксіз ойлары – сезімтал және материалистік шабыттан туған – оған терең философ ретінде даңқ әкелді. Ол 19 ғасырдың ең радикалды және күрделі ойшылдарының бірі ретінде танылады, бірақ итальян сыншылары оны "мүлдем қарама-қарсы көзқарастарды" білдіргеніне қарамастан, өзінің замандасы Алессандро Манцонимен жиі салыстырады. Ол консервативті Папалық мемлекеттердің шалғайдағы қаласында өмір сүргенімен, Ағарту дәуірінің басты идеяларымен танысып, өзінің әдеби дамуы арқылы романтизм дәуірімен байланысты ерекше және әйгілі поэзиялық туынды жасады. Оның өлеңдерінің күшті лирикалық сипаты оны еуропалық және халықаралық әдеби және мәдени кеңістікте маңызды тұлғаға айналдырды.
Count Giacomo Taldegardo Francesco di Sales Saverio Pietro Leopardi (/US/'/dʒ//ɑː//k//ə//m//oʊ// /,/l//iː//ə/'/p//ɑːr//d//i//, // // /,/l//eɪ//ə// /, ˈdʒaːkomo leoˈpardi; 29 June 1798 – 14 June 1837) was an Italian philosopher, poet, essayist, and philologist. He is considered the greatest Italian poet of the nineteenth century and one of the most important figures in the literature of the world, as well as one of the principals of literary romanticism; his constant reflection on existence and on the human condition—of sensuous and materialist inspiration—has also earned him a reputation as a deep philosopher. He is widely seen as one of the most radical and challenging thinkers of the 19th century but routinely compared by Italian critics to his older contemporary Alessandro Manzoni despite expressing "diametrically opposite positions." Although he lived in a secluded town in the conservative Papal States, he came into contact with the main ideas of the Enlightenment, and, through his own literary evolution, created a remarkable and renowned poetic work, related to the Romantic era. The strongly lyrical quality of his poetry made him a central figure on the European and international literary and cultural landscape.
Өмірбаян
Леопарди папалық билік жүргізген Марке аймағындағы Реканатидегі жергілікті дворян отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, граф Мональдо Леопарди, әдебиетті жақсы көрген және адал консерватор, дәстүрлі идеалдардың жақтасы болды. Анасы, маркиза Аделаида Античи Маттей, салқын және билігін көрсетуге бейім әйел болды, күйеуінің құмар ойындарынан қираған отбасылық қалпын қалпына келтірумен айналысты. Үйде дін мен экономияға қатаң талаптар қойылды. Бірақ, Джакомоның кіші інісі Карло Орацио және әпкесі Паолинамен өткізген бақытты балалық шағы ақынның бойына терең із қалдырды, ол өзінің естеліктерін Le Ricordanze поэмасында бейнеледі. Отбасылық дәстүрге сәйкес, Леопарди екі дін қызметкерінің жетекшілігімен білім алды, бірақ оның білімге деген құштарлығы көбінесе әкесінің бай кітапханасында қанағаттандырылды. Әуелде әкесі Себастьяно Санчинидің басшылығымен Леопарди кең және терең оқулар жасады. Бұл «ақылсыз және ең бейшара» зерттеулерге классикалық және филологиялық мәдениеттің ерекше білімі кірді – ол латын, ежегі грек және иврит тілдерін еркін оқи және жаза білді, бірақ оған ашық және ынталандыратын формальды білім жетіспеді. Он екі және он тоғыз жасында ол үнемі оқыды, сонымен қатар әкесінің қатаң ортасынан рухани түрде қашу қажеттілігі болды. Оның үздіксіз оқулары әлсіз дене құрылымын нашарлатты, ал оның ауруы, мүмкін Потт ауруы немесе анкилозды спондилит, оған жастық шақтың қарапайым қуаныштарынан айырды. 1817 жылы Леопарди үйіне классик Пьетро Джордани келді. Ол Джакомомен өмір бойы достық қарым-қатынас орнатты, ал Джакомо одан болашаққа деген үміт күтті. Осы арада Реканатидегі өмірі оған барған сайын ауыр тиді, ол 1818 жылы қашып кетуге тырысты, бірақ оны әкесі ұстап алып, үйге қайтарды. Содан кейін әкесі мен ұлының қарым-қатынасы нашарлай берді, ал Джакомо отбасының қалған бөлігінің үнемі бақылауында болды. 1822 жылы ол Римде әкесінің ағасымен бірге қысқа уақытқа тұра алды, бірақ шіркеудегі жемқорлық пен екіжүзділік оны қатты наразылыққа түсірді. Ол өзін бақытсыздық сезімімен байланысты сезінген Торквато Тассоның қабіріне қатты әсер етті. Фосколо оқиғалар, махаббат қарым-қатынастары мен кітаптар арасында дүрбелеңмен өмір сүрген кезде, Леопарди үй ішіндегі қысымнан құтылуға тырысты. Леопарди үшін Рим, ол ойлап тапқан идеалдық бейнемен салыстырғанда, қарапайым және жайпақ көрінді. Ол үйде өзінің туған апасы Гелтруда Кассимен махаббатта көңілі қалды. Сол кезде оның денсаулығы нашарлап кетті. 1824 жылы кітап дүкенінің иесі Стелла оны Миланға шақырып, бірнеше шығарма жазуды өтінді, соның ішінде Crestomazia della prosa e della poesia italiana. Осы кезеңде ол Милан, Болонья, Флоренция және Пиза қалалары арасында сапарлады. 1827 жылы Флоренцияда Леопарди Алессандро Манцонимен кездесті, бірақ олар көзқарастары біртүрлі болды. Ол Джорданиге барып, тарихшы Пьетро Коллеттамен танысты. 1828 жылы Леопарди денесі нашарлағандықтан және жұмыстан шаршағандықтан, Римдегі Пруссия елшісінің Бонн немесе Берлинде профессорлық қызметтен бас тартты. Сол жылы ол Стелламен жұмысынан бас тартып, Реканатиге оралуға мәжбүр болды. 1830 жылы Коллетта оған «Тоскана достарының» қаржылық көмегі арқасында Флоренцияға оралуға мүмкіндік берді. Кейіннен «Канти» басылымы оған 1832 жылға дейін Реканатиден алыста тұруға мүмкіндік берді. Леопарди Италияны Австрияның билігінен азат етуге ұмтылған либералдар мен республикашылдардың арасында жақындық тапты. Өзінің ерекше және пессимистік идеялары оны жеке партияға айналдырғанмен, ол Италияның «бағындырылған жағдайына» қарсы шығып, «конституционализм, республикашылдық және демократия идеалдарына» жақтас болды және итальяндықтарды өз тәуелсіздігі үшін күресуге шақырған қозғалыстарды қолдады. Кейіннен ол денсаулығына көмектесу үшін досы Антонио Раниеридің қасына Неапольге көшіп барды. Ол 1837 жылы холера эпидемиясы кезінде қайтыс болды, тікелей себебі өкпелік ісіну немесе жүрек жетіспеушілігі болуы мүмкін, себебі оның денесі нашар болды. Антонио Раниеридің билік органдарымен келісімі арқасында Леопардинің сүйегі жалпы қабірге (сол кездегі қатаң гигиеналық ережелерге сәйкес) емес, Фуоригроттадағы Сан-Витале шіркеуінің атриумына жерленді. 1898 жылы оның қабірі Парко Виргильяноға (Мергелина) көшіріліп, ұлттық ескерткіш деп жарияланды. Академиялық орталарда Леопардидің гоморомантикалық бейімділіктері болуы мүмкін деген болжамдар бар. Оның басқа адамдармен, әсіресе Раниеримен жақын достығында махаббат пен құштарлықтың әдеттегі романтик ақындарынан асып түсетін білдірістері болды. Тосканадағы уақыты туралы есепте, ол «әдемі әйелдің жас інісіне қатты ғашық болғанда» (Фанни Тарджони Тозетти) «құштарлыққа берілгені» және осындай құштарлық кезінде оның сезімдерін Раниериге бағыттағаны жазылған. 1830 жылы Леопарди Пьетро Коллеттадан, қазіргі кезде масондық бауырластықтың жариялануы ретінде түсіндірілетін хат алды. Леопардидің жақын досы Антонио Раниери Бас Масон болды. Дегенмен, өмірі бойы Леопарди жиырмадан астам сезімтал әйелдермен достық қарым-қатынас жасады, мысалы, Тереза Карниани Мальвецци немесе Шарлотта Наполеоне Бонапартпен. Леопарди отбасының тегі рим императоры Константин Ұлы заманында Томаси отбасынан басталады.
Leopardi was born into a local noble family in Recanati, in the Marche, at the time ruled by the papacy. His father, Count Monaldo Leopardi, who was fond of literature and a committed reactionary, remained an advocate of traditional ideals. His mother, Marchioness Adelaide Antici Mattei, was a cold and authoritarian woman, obsessed with rebuilding the family's financial fortunes, which had been destroyed by her husband's gambling addiction. A rigorous discipline of religion and economy reigned in the home. However, Giacomo's happy childhood, which he spent with his younger brother Carlo Orazio and his sister Paolina, left its mark on the poet, who recorded his experiences in the poem Le Ricordanze. Following a family tradition, Leopardi began his studies under the tutelage of two priests, but his thirst for knowledge was quenched primarily in his father's rich library. Initially guided by Father Sebastiano Sanchini, Leopardi undertook vast and profound reading. These "mad and most desperate" studies included an extraordinary knowledge of classical and philological culture – he could fluently read and write Latin, ancient Greek and Hebrew – but he lacked an open and stimulating formal education. Between the ages of twelve and nineteen, he studied constantly, driven also by a need to escape spiritually from the rigid environment of the paternal palazzo. His continual studies undermined an already fragile physical constitution, and his illness, probably Pott's disease or ankylosing spondylitis, denied him youth's simplest pleasures. In 1817 the classicist Pietro Giordani arrived at the Leopardi estate. He became a lifelong friend of Giacomo, who derived from this a sense of hope for the future. Meanwhile, his life at Recanati weighed on him increasingly, to the point where he attempted to escape in 1818, but he was caught by his father and brought home. Thereafter relations between father and son continued to deteriorate, and Giacomo was constantly monitored by the rest of the family. When in 1822 he was briefly able to stay in Rome with his uncle, he was deeply disappointed by its atmosphere of corruption and decadence and by the hypocrisy of the Church. He was impressed by the tomb of Torquato Tasso, to whom he felt bound by a common sense of unhappiness. While Foscolo lived tumultuously between adventures, amorous relations, and books, Leopardi was barely able to escape from his domestic oppression. To Leopardi, Rome seemed squalid and modest when compared to the idealized image that he had created of it. He had already suffered disillusionment in love at home, with his cousin Geltrude Cassi. Meanwhile, his physical ailments continued to worsen. In 1824, a bookstore owner, Stella, called him to Milan, asking him to write several works, including Crestomazia della prosa e della poesia italiane. He moved during this period between Milan, Bologna, Florence and Pisa. In 1827 in Florence, Leopardi met Alessandro Manzoni, although they did not see things eye to eye. He paid a visit to Giordani and met the historian Pietro Colletta. In 1828, physically infirm and worn out by work, Leopardi refused the offer of a professorship in Bonn or Berlin, made by the Ambassador of Prussia in Rome. In the same year, he had to abandon his work with Stella and return to Recanati. In 1830, Colletta offered him a chance to return to Florence, thanks to a financial contribution from the "Friends of Tuscany". The subsequent printing of the Canti allowed him to live away from Recanati until 1832. Leopardi found kindred company among the liberals and republicans seeking to liberate Italy from its yoke to Austria. Although his idiosyncratic and pessimistic ideas made him a party of one, he railed against Italy's "state of subjection" and was "in sympathy with the ideals of constitutionalism, republicanism and democracy, and supportive of movements urging Italians to fight for their independence." Later he moved to Naples near his friend Antonio Ranieri, hoping to benefit physically from the climate. He died during the cholera epidemic of 1837, the immediate cause probably being pulmonary edema or heart failure, due to his fragile physical condition. Thanks to Antonio Ranieri's intervention with the authorities, Leopardi's remains were not buried in a common grave (as the strict hygiene regulations of the time required), but in the atrium of the Church of San Vitale at Fuorigrotta. In 1898 his tomb was moved to the Parco Virgiliano (Mergellina) and declared a national monument. There has been speculation in academic circles that Leopardi may have had homoromantic tendencies. His intimate friendships with other men, particularly Ranieri, involved expressions of love and desire beyond what was typical even of Romantic poets. In an account of his time in Tuscany, it was written that he "became frenzied about love" whenever in the presence of the handsome younger brother of a woman he and Ranieri both admired (Fanny Targioni Tozzetti), and that when so frenzied he would direct his sentiments towards Ranieri. In 1830, Leopardi received a letter from Pietro Colletta, nowadays interpreted as a declaration of masonic brotherhood. Leopardi's close friend Antonio Ranieri was a Master Mason. Nonetheless, over the course of his life Leopardi had more than twenty five sentimental female friendships, such as the ones with Teresa Carniani Malvezzi or Charlotte Napoléone Bonaparte. The Leopardi family share the origin of Tomasi's family, at the time of the Roman emperor Constantine the Great.
Алғашқы академиялық жазбалары (1813-1816)
Леопарди үшін бұл жылдар қиын болды, өйткені ол Табиғат туралы түсінігін дамыта бастады. Бастапқыда ол оны адамзатқа «мейірімді» деп қарастырды, адамдардың азаптарынан ойын аударуға көмектесетін күш ретінде. Кейін, 1819 жылға қарай, оның Табиғат туралы идеясы құрылымдық механизмдермен басылды. 1815 жылға дейін Леопарди көбінесе филолог болды. Тек содан кейін ол әдебиетке және сұлулықты іздеуге берілді, бұл туралы ол 1817 жылы Джорданиге жазған әйгілі хатында айтқан. Он төрт жасында жазған «Помпей Египетте» («Pompey in Egypt», 1812) – Цезарьға қарсы манифест. Помпей республикалық бостандықтардың қорғаушысы ретінде көрінеді. «Астрономия тарихы» («History of Astronomy», 1813) – Леопарди заманына дейін осы салада жинақталған барлық білімнің жинағы. Сол жылы «Ежелгілердің танымал қателіктері туралы очерк» («Essay on the popular errors of the ancients») жазылды, ол ежелгі мифтерді қайта жандандырды. «Қателіктер» – ежелгі адамдардың қиялға толы, тұманды ойлары. Леопардидің көзқарасы бойынша, ежелгі заман – адамзаттың балалық шағы, ол өз мифтері мен армандарының бейнесін жұлдыздарда көреді. 1815 жылы «Пиценоны азат ету туралы итальяндықтарға арналған сөз» («Oration to the Italians on the liberation of Piceno») жазылды, бұл Италияның Муратқа қарсы араласудан кейін қол жеткізген «бостандығын» білдіреді. Сол жылы ол «Батракомиомахияны» (қақалар мен тышқандар арасындағы соғыс, онда Зевс оларды жою үшін крабтарды жібереді) аударды, бұл Гомердің «Илиадасын» паш етіп көрсететін ирониялық рапсодия, бір кезде бұл эпостық ақынның өзіне жатқызылған. 1816 жылы Леопарди «Фронтоның өмірі мен шығармалары туралы баяндама» («Discourse on the life and works of Fronto») жариялады. Алайда сол жылы оның өмірінде қиындықтар туды. Ол «Өлімнің жақындауы» («L'appressamento della morte») атты өлеңін жазды, онда ақын өлімді, өзі жақын деп санайтын нәрсені, жеңілдік ретінде сезінеді. Осы аралықта оның денесі ауырып, көру қабілеті нашарлай бастады. Ол адамның ішкі әлемі мен оны басқалармен қарым-қатынаста көрсете алмауы арасындағы қарама-қайшылықты жақсы сезінді. Леопарди филологиялық зерттеулерін тастап, 14, 16 және 17 ғасырлардағы итальян авторларын, сондай-ақ кейбір итальяндық және француз замандастарын оқып, поэзияға көбірек ден қойды. Оның әлемге деген көзқарасы өзгерді: ол бала кезінде сіңген дінде жұбаныш іздеуді тоқтатты және Джон Локктың және басқалардың ықпалымен ғаламның эмпириялық және механикалық тұжырымына бейімделді. 1816 жылы «Естеліктер» («Le rimembranze») және «Нептунға гимн» («Inno a Nettuno») идилдары жарық көрді. Екіншісі, ежелгі грек тілінде жазылған, көптеген сыншылар оны грек классикасының нағыз үлгісі деп есептеді. Ол сондай-ақ «Энеиданың» екінші кітабын және «Одиссеяның» бірінші кітабын аударды. Сол жылы Леопарди «Итальяндық кітапханасының» («Biblioteca Italiana») құрастырушыларына (Монти, Ацерби, Джордани) жазған хатында мадам де Стальдің итальяндықтарды өткенге қарай отыруды тоқтатып, оның орнына шетелдіктердің шығармаларын зерттеуге шақырған мақаласына қарсылық білдірді. Леопарди «білу», бұл қабылданады, «еліктеу» бір емес екенін, мадам де Сталь талап еткен нәрсе, және итальян әдебиеті әдебиеттің қазіргі формаларымен ластануға жол бермеуі керек, бірақ грек және латын классикасына қарауы керек деп мәлімдеді. Ақын түпнұсқа болуы керек, зерттеу мен еліктеумен тұншығып қалмауы керек: адамзат тарихындағы алғашқы ақын ғана шынымен түпнұсқа бола алады, өйткені оған ешкім әсер етпеген. Сондықтан, біреуге еліктемей, өз сезімдерінен шабыт алып, түпнұсқаға мүмкіндігінше жақын болу қажет. 1817 жылы ол Джорданимен тығыз қарым-қатынас бастағандықтан, оның әкесінің консервативтілігінен алыстауы одан да айқын болды. Келесі жылы ол «Италияға» («All'Italia») және «Данте ескерткішіне» («Sopra il monumento di Dante») атты екі өте қайратты және классикалық патриоттық гимн жазды, онда Леопарди либералдық және бекем секулярлық идеяларға адалдығын білдірді. Сол кезеңде ол классицистер мен романтиктер арасындағы сол кездегі әдеби Еуропаны қамтыған пікірталасқа қатысып, «Романтикалық поэзия туралы итальяндық сөзінде» («Discorso di un Italiano attorno alla poesia romantica») біріншісінің жағында тұрғанын растады. 1817 жылы ол Гертруда Касси Лазариге ғашық болып, «Бірінші махаббат естеліктері» («Memorie del primo amore») деп жазды. 1818 жылы ол «Бірінші махаббат» («Il primo amore») кітабын жариялады және он бес жыл бойы жалғасатын (1817-1832) «Зибальдоне» деп аталатын күнделікті жаза бастады.
These were rough years for Leopardi, as he started developing his concept of Nature. At first, he saw this as "benevolent" to mankind, helping to distract people from their sufferings. Later, by 1819, his idea of Nature became dominated by a destructive mechanism. Up to 1815, Leopardi was essentially an erudite philologist. Only thereafter he began to dedicate himself to literature and the search for beauty, as he affirms in a famous letter to Giordani of 1817. Pompeo in Egitto ("Pompey in Egypt", 1812), written at the age of fourteen, is an anti Caesar manifesto. Pompey is seen as the defender of republican liberties. Storia dell'Astronomia ("History of Astronomy", 1813) is a compilation of all of the knowledge accumulated in this field up to the time of Leopardi. From the same year is Saggio sopra gli errori popolari degli antichi ("Essay on the popular errors of the ancients"), which brings the ancient myths back to life. The "errors" are the fantastic and vague imaginings of the ancients. Antiquity, in Leopardi's vision, is the infancy of the human species, which sees the personifications of its myths and dreams in the stars. The year 1815 saw the production of Orazione agli Italiani in Occasione della Liberazione del Piceno ("Oration to the Italians on the liberation of Piceno"), a paean to the 'liberation' achieved by Italy after the intervention of the Austrians against Murat. In the same year he translated Batracomiomachia (the war between the frogs and mice in which Zeus eventually sends in the crabs to exterminate them all), an ironic rhapsody which pokes fun at Homer's Iliad, once attributed to the epic poet himself. In 1816 Leopardi published Discorso sopra la vita e le opere di Frontone ("Discourse on the life and works of Fronto"). In the same year, however, he entered a period of crisis. He wrote L'appressamento della morte, a poem in terza rima in which the poet experiences death, which he believes to be imminent, as a comfort. Meanwhile, there began other physical sufferings and a serious degeneration of his eyesight. He was acutely aware of the contrast between the interior life of man and his incapacity to manifest it in his relations with others. Leopardi abandoned his philological studies and moved increasingly toward poetry by reading Italian authors of the 14th, 16th and 17th centuries, as well as some of his Italian and French contemporaries. His vision of the world underwent a change: he ceased to seek comfort in religion, which had permeated his childhood, and became increasingly inclined toward an empirical and mechanistic vision of the universe inspired by John Locke among others. In 1816 the idylls Le rimembranze and Inno a Nettuno ("Hymn to Neptune") were published. The second, written in ancient Greek, was taken by many critics as an authentic Greek classic. He also translated the second book of the Aeneid and the first book of the Odyssey. In the same year, in a letter to the compilers of the Biblioteca Italiana (Monti, Acerbi, Giordani), Leopardi argued against Madame de Staël's article inviting Italians to stop looking to the past, but instead study the works of foreigners, so as to reinvigorate their literature. Leopardi maintained that "knowing", which is acceptable, is not the same thing as "imitating", which is what Madame de Stael demanded, and that Italian literature should not allow itself to be contaminated by modern forms of literature, but look to the Greek and Latin classics. A poet must be original, not suffocated by study and imitation: only the first poet in the history of humanity could have been truly original, since he had had no one to influence him. It was, therefore, necessary to get as close to the originals as possible, by drawing inspiration from one's own feelings, without imitating anyone. Thanks to his friendship with Giordani, with whom, in 1817, he had begun a prolific correspondence, his distancing from the conservatism of his father became even sharper. It was in the following year that he wrote All'Italia ("To Italy") and Sopra il monumento di Dante ("On the Monument of Dante"), two very polemical and classical patriotic hymns in which Leopardi expressed his adherence to liberal and strongly secular ideas. In the same period, he participated in the debate, which engulfed the literary Europe of the time, between the classicists and the romanticists, affirming his position in favour of the first in the Discorso di un Italiano attorno alla poesia romantica ("Discourse of an Italian concerning romantic poetry"). In 1817 he fell in love with Gertrude Cassi Lazzari and wrote Memorie del primo amore ("Memories of first love"). In 1818 he published Il primo amore and began writing a diary which he would continue for fifteen years (1817–1832), the Zibaldone.
Бірінші канти (1818)
All'Italia және Данте ескерткіші үлкен шығармалар сериясының бастауын берді. Екі кантада өмір мен сұлулыққа зиян келтіретін "шамадан тыс" немесе "асыра өркениет" тұжырымы алғаш рет пайда болады. All'Italia поэмасында Леопарди Термопиль шайқасында (б.з.д. 480 ж., Леонид басқарған гректер мен Ксеркс басқарған парсылар арасында болған шайқас) қаза тапқандарды еске алып, өткеннің ұлылығын ойға келтіреді. Екінші кантада ол Дантеге жүгініп, отанының қайғылы халiне аяныш сұрайды. Соңынан жазылған үлкен канталарда (фрагменттерiн қоса алғанда қырық бiр), естелiктерден, әдеби сілтемелерден және қалыпты нәрселерден біртіндеп бас тарту байқалады. 1819 жылы ақын өзінің қиын үй жағдайынан қашуға тырысып, Римге сапар шегеді. Бірақ оны әкесі тоқтатты. Осы кезеңде оның жеке пессимизмi Леопардидің ерекше философиялық пессимизмiне айналады. Леопардидің "Le Rimembranze" және "L'appressamento della morte" шығармалары да осы ерте кезеңге жатады.
All'Italia and Sopra il monumento di Dante marked the beginning of the series of major works. In the two canti, the concept of "excessive" or "over civilization" which is deleterious for life and beauty first makes its appearance. In the poem All'Italia, Leopardi laments the fallen at the Battle of Thermopylae (480 BC, fought between the Greeks under Leonidas and the Persians under Xerxes), and evokes the greatness of the past. In the second canto, he turns to Dante and asks him for pity for the pathetic state of his fatherland. In the great canti which follow (forty one, including fragments), there is a gradual abandonment of the reminiscences, of literary allusions and of conventionalisms. In 1819, the poet attempted to escape from his oppressive domestic situation, by travelling to Rome. But he was caught by his father. In this period, his personal pessimism evolves into the peculiar philosophical pessimism of Leopardi. Le Rimembranze and L'appressamento della morte also belong to this early period of the art of Leopardi.
Иддлилер (18191821)
Алты Идиллия ("Идилиялар"), атап айтқанда Il sogno ("Түс"), L'Infinito ("Шексіздік"), La sera del dì di festa ("Мейрам күнінің кеші"), Alla Luna ("Айға"), La vita solitaria ("Жалғыз өмір") және Lo spavento notturno ("Түнгі үрей"), алғашқы шығармалардан кейін жазылды. Il sogno әлі де Петраркалық стильде, ал одан кейінгілері жаңа және тәуелсіз өнердің жемісі. Леопарди табиғатпен бір түрлі келісімге келіп, азабы мен мазасыздығын басады. Барлық идиллияларда естелік немесе табиғаттың әдемілігі сыйлаған алғашқы ойлар, жалпы адамзаттың қайғысына, нәрселердің уақытшалығына, мәңгіліктің салмағына, уақыттың өте қаталдығына және табиғаттың күшіне айналады.
The six Idilli ("Idylls"), namely Il sogno ("The dream"), L'Infinito ("The Infinite"), La sera del dì di festa ("The evening of the feast day"), Alla Luna ("To the Moon"), La vita solitaria ("The solitary life") and Lo spavento notturno ("Night time terror"), followed hard upon the first canti. Il sogno is still Petrarchesque, while the others which followed are the fruit of a more mature and independent art. Leopardi establishes with nature a sort of accord which attenuates the pain and discomfort. In all of the idylls, the initial sparks, offered by memory or by the sweetness of nature, transmute their colours into the intuition of universal pain, of the transience of things, of the oppressive weight of eternity, of the inexorable passing of time, of the blind power of nature.
Канцони (1820-1823)
Леопарди ежелгі дәуірлерді қайта жаңғыртады және өзімен замандас адамдарды классиктердің еңбектерінен құнды ежелгі мінез-құлықтарды табуға шақырады.
Leopardi returns to the evocation of ancient eras and exhorts his contemporaries to seek in the writings of the classics the noble ancient virtues.
Ад Анджело Май
Майдың Цицеронның "Республика" еңбегін тауып алғандығына орай, Леопарди "Анджело Майға" ("To Angelo Mai") атты өлеңін жазды, онда Данте мен Петраркадан бастап, өзіне жақын санаған Торквато Тассоға және замандасы Витторио Альфиериге дейін, көптеген итальян ақындарының бейнелерін шақырып, тілек тіледі.
On the occasion of the discovery of the De Republica of Cicero on the part of Mai, Leopardi wrote the poem Ad Angelo Mai ("To Angelo Mai") in which he invokes the figures of many Italian poets, from Dante and Petrarch to Torquato Tasso whom he felt so near to himself, to his contemporary Vittorio Alfieri.
Паолинаның туған қарындасының тойы
Лирикалық "Nelle nozze" ("Менің қарындасым Паолинаның үйлену тойы туралы") – болмаған оқиға, қарындасына бақыт тілеу арқылы ақын ежелгі заман әйелдерінің күшін және қасиеттерін жұртқа жариялап, өз заманының кемшіліктерін айыптайды. Себебі, сол кезде ізгілік пен бақытқа жете алмайсың, тек өлген соң ғана адал өмір сүргендер мақталады.
In the lyrical Nelle nozze ("On the marriage of my sister Paolina"), an event that failed to happen, in the course of wishing happiness for his sister, the poet uses the opportunity to exalt the strength and the virtue of the women of antiquity and to denigrate his own time because it did not allow one to be virtuous and happy, since only after death are those who have lived a morally good life praised.
" Адилон ди паллоне " жеңімпазы
Ad un vincitor di pallone ("Бала жеңушіге") әні адам өмірінің мағынасыз, біртекті қайталануына және оған тек қана қауіп-қатер ғана құндылық сыйлай алатынына наразылық білдіреді: өлім қақпасына келген адам ғана өмірдің әдемілігін сезіне алады.
The canto Ad un vincitor di pallone ("To the winner of a ballgame") expresses disdain for the tedium of a life that is nothing but a monotonous repetition of human affairs and to which only danger can restore value: only he who has been near the gates of death is able to find sweetness in life.
Кіші ұсақ
Бруто миноре ("Кіші Брут") романында Цезарьді өлтірген Брут әрқашан ар-намысқа, ізгілікке және бостандыққа сенген, сондай-ақ осы идеалдар үшін барлығынан айныған адам ретінде бейнеленеді. Ол өкінішке орай, жағдайды өзгерте алмайтынын түсінеді, барлық әрекеттері бекер болғанын, тіпті ізгі ниетпен жасағандары үшін де ар-ұяты жоқ күйде, қараланған болып өлетінін мойындайды. Оның терең ойлары оны моральдің мәні жоқ деген қорытындыға жеткізеді; Юпитер тек қана өзімшілдерді марапаттайды және әлсіз адамзатпен әділсіз ойын ойнайды. Адам баласы жануарлар әлемінен гөрі бақытсыз, себебі жануарлар өздерінің бақытсыз екенін білмейді, сондықтан олар өзіне-өзі қол жұмсау туралы ойланбайды, ал егер ойланса да, ешнәрсе оларды шешімді күдіксіз қабылдаудан тоқтатпайды.
In Bruto minore ("Brutus the Younger"), Brutus the assassin of Caesar is depicted as a man who has always believed in honour, virtue and liberty and who has ultimately sacrificed everything for these ideals. He has come to the realization, too late to change things, that everything was done in vain, that everything has been pointless, and that he will even die dishonoured and disgraced for his well intentioned actions. His meditations bring him to the conclusion that morality is meaningless; Jove rewards only the selfish and plays arbitrary games with hapless mankind. Man is more unhappy than the rest of the animal kingdom because the latter do not know that they are unhappy and therefore do not meditate on the question of suicide and, even if they could, nothing would prevent them from carrying out the act without hesitation.
Саффоның соңғы әні
Сафо – трагедиялық кейіпкер де. Шын мәнінде, ол – ұлы және жомарт жан, ерекше ой-қиялы мен асқақ мінезі бар, бірақ бақытсыз денеде тұтқынға түскен. Сапфо жарықты жақсы көрді (аңыз бойынша, оның сүйіктісінің аты Фаон, грекше Φάων, φῶς – жарық сөзінен), бірақ өмірі көлеңкеге толы болды; ол табиғат пен сұлулықты жақсы көрді, бірақ табиғат оған қатал ана сияқты болды, ал ол – сезімтал, мәдениетті және талғампаз жан, деформацияланған дененің түрмесіне қамалған. Оның генийінің ұлылығы да оны осы қорқыныштан босата алмайды. Сапфода Леопарди өзін кемтар деп көреді, бірақ шындығында Лесбостың ақыны Леопарди бейнелегендей деформацияланған да, бақытсыз да емес еді, ол бейнесін жалған дәстүрлі сенімге негіздеді. Сапфо Леопардиден гөрі сұлулық пен махаббатты жақсы білді, оның дәмін татып, оны жырлады. Бірақ бақытсыздыққа, қайғыға, жалғыздыққа мойынсұну, өмірдің қуанышынан бас тарту Леопардидің өлеңдерінде әйел жанының шын пейілінен туған сыбыс сияқты естіледі. Ұран бастапқыда тыныш түндерге арналған, бір кезде ақынға жақын болған, бірақ сөздер тез арада оның ішкі дүниесіндегі дауылды бейнелейтін табиғаттың күшті шақыруына айналады. Леопардидің бақытсыз Сапфоға сұлулықтан айырылған тағдырға қойған азапты және айыптау сұрақтары өлім туралы оймен тоқтатылады. Ол бекер сүйген адамына осы дүниеде қол жеткізе алатын шамалы бақытты тілегеннен кейін, Сапфо барлық үміттердің қуанышы, барлық иллюзиялардың оны тек Тартар күтіп тұр деп мәлімдеп, қорытындылайды.
Sappho is also a tragic figure. In fact, she is a great and generous spirit, an exceptional mind and a sublime character trapped in a miserable body. Sappho loved the light (the loved one, according to the legend, was named Phaon, in Greek Φάων, from φῶς, light) but her life was made of shadow; she loved nature and beauty, but nature has been like an evil stepmother to her and she, who is sensitive, cultured and refined, is closed in the prison of a deformed body. Nor can the greatness of her genius help to release her from this horror. In Sappho, Leopardi sees himself retarded, but in reality, the poet of Lesbos was neither deformed nor unhappy as she is depicted by Leopardi, who based his depiction on a false traditional belief. Sappho knew, tasted, and sang of beauty and love more than was possible for Leopardi. But the resignation to unhappiness, to pain and to solitude, and the renunciation of the joys of life, sounds in the verses of Leopardi like the sincere sigh of a feminine soul. The canto begins as a sweet apostrophe to the placid nights, once dear to the serene poet, but the words turn rapidly to a violent evocation of nature in tempest which echoes her inner turmoil. The anguishing and accusative questions which Leopardi poses to a destiny which has denied beauty to the miserable Sappho are cut short by the thought of death. After having wished to the man she has loved in vain that little bit of happiness which is possible to attain on this earth, Sappho concludes by affirming that of all the hopes for joy, of all the illusions, there remains to await her only Tartarus.
Alla primavera және Al conte Карло Пеполи
"Көктемге" ("Alla primavera") және "Карло Пеполи графына" ("Al conte Carlo Pepoli") шығармалары бірдей рухани жағдайдан туындайды. Біріншісі адамның қиялын әсемдеп, байытқан үлкен иллюзиялардың ("gli ameni inganni") және өткендегі мифологиялық әлемдердің құлдырауына ағынады. Екіншісі бақыттың жоғалуына зарланады. "Көктемге" шығармасында Леопарди бұрынғы заманды мақтайды, сол кезде нимфалар далаларды, орманды, бұлақтарды, гүлдерді және ағаштарды мекендеген. Лирикалық стиль сырттай классикалық болғанымен, романтизмге тән наразылық сезімімен де толы. Леопарди мұнда гректердің таза ниеттерін романтикалық тұрғыдан көрсетеді, себебі ол сезімдерімен романтик, ал қиялы мен ақылымен классик болған. "Карло Пеполиға хаттар" еңбегінде Леопарди досына өмірдің бақыттан басқа мақсаты жоқ екенін және бақытқа қол жеткізу мүмкін емес екенін, сондықтан өмірдің бәрі – үздіксіз күрес екенін (буддизмді еске түсіретін) тезисті дәлелдеуге тырысады. Ал еңбек етуден бас тартқандар өмірдің көңілсіздігіне ұшырап, бос уақытын пайдасыз істерге жұмсайды. Сонымен қатар, поэзияға берілгендер, егер отан болмаса, азаттықтан айырылғандарға қарағанда көбірек мазасыздық сезінеді, себебі олар ұлттық идеяның құндылығын толық түсінеді. Осы тұста, көңілсіз Леопарди поэзияны философияға алмастыруды ойлайды, бірақ атаққа үмітсіз. Ол адамзаттың азап пен көңілсіздікке тағдырланғанына мойын бұрғандықтан, ғаламның заңдарын және тағдырын зерттеу үшін иллюзиялардан және поэзиядан бас тарту қажет деп санайды.
The canti Alla primavera ("To Spring") and Al conte Carlo Pepoli ("To Count Carlo Pepoli") emerge from the same spiritual situation. The first laments the fall of the great illusions ("gli ameni inganni") and the imaginary mythological worlds of the past, which embellished and enriched the fantasy of man. The second decries the loss of happiness that has resulted. In Alla primavera, Leopardi praises the ancient times when the nymphs populated the fields, the woods, the springs, the flowers and the trees. Although the lyrical style is apparently classical, it is also pervaded by the characteristic dissatisfaction with the presence of the romantics. Leopardi, here, romanticizes the pure intentions of the Greeks, since he was actually romantic in his sentiments and classical in his imagination and intellect. In the Epistolario a Carlo Pepoli, Leopardi attempts to prove to his friend the thesis (reminiscent of Buddhism) according to which, since life has no other aim but happiness and since happiness is unattainable, all of life is nothing but an interminable struggle. But he who refuses to work is oppressed by the tedium of life and must seek distraction in useless pastimes. Moreover, those who dedicate themselves to poetry, if they have no fatherland, are tormented more than those who do by a lack of freedom because they fully appreciate the value of the idea of nationhood. At this point, a disillusioned Leopardi considers abandoning poetry for philosophy, but without any hope of glory. He has resigned himself to the certainty of pain and of boredom to which mankind is condemned and he therefore believes it necessary to abandon the illusions and poetry in order to speculate on the laws and destiny of the universe.
Моральдық оперетта (1824)
1823 және 1828 жылдар аралығында Леопарди лирикалық поэзияны тоқтатып, өзінің прозалық шедеврiн – «Operette morali» («Кіші моральдық жұмыстар») құрастыруға көшті. Ол (соңғы нұсқасында) түрлi тақырыптарды қамтитын 24 жаңашыл диалогтан және көркем әңгімелерден тұрады, бұл тақырыптар оның бұрынғы туындыларында да жиі кездесетін. Оның ең әйгілі диалогтарының бірі – автор өзінің басты философиялық ойларын жеткізетін «Табиғат пен Исландиялықтың әңгімесі».
Between the years 1823 and 1828, Leopardi set aside lyric poetry in order to compose his prose magnum opus, Operette morali ("Small Moral Works"), which consists (in its final form) of a series of 24 innovative dialogues and fictional essays treating a variety of themes that had already become familiar to his work by then. One of the most famous dialogues is: Dialogo della Natura e di un Islandese, in which the author expresses his main philosophical ideas.
Канти Пизано-Реканатеси (1823-1832)
1823 жылдан кейін Леопарди бұрынғы мифтерді және танымал тұлғаларды тастап, оларды мағынасыз символдарға айналған деп санады және азап туралы жазуға көбірек "космикалық" көзқараспен жүгінді.
After 1823, Leopardi abandoned the myths and illustrious figures of the past, which he now considered to be transformed into meaningless symbols and turned to writing about suffering in a more "cosmic" sense.
" Қайта өрлеу "
1828 жылы Леопарди «Қайта өрлеу» ("Il Risorgimento") шығармасымен лирикалық поэзияға қайта оралды. Бұл өлең ақынның жан дүниесіндегі әрбір өмірлік толқынның тоқтағанын сезінген сәтінен бастап, лирикалық сезімдер мен романтизм қайта жанданғанға дейінгі рухани даму тарихын баяндайды. Ақынды қызықсыздыққа, азапқа, махаббатқа, құштарлыққа және үмітке бейжай қалдырған ерекше бір жағдай туды. Өмір оған шөл дала сияқты бос көрінді, бірақ мұз еріп, жан қайта оянды, соңында ежелгі армандардың қайта тірілгенін сезінді. Сезім қабілетін қайта иемденген ақын өмірді сол қалпында қабылдайды, себебі оны жүрегін ауыртып, мазалайтын азап сезімі қайта жандандырады, ал ол тірі болғанша, оны өмір сүруге үкімдегендерге қарсы шықпайды. Осы қайта келген тыныштық – өзінің жан дүниесін, өзінің сезімдерін зерделеуден тұрады, тіпті жанды қанағатсыздық пен үмітсіздік орап алғанда да. Леопарди ұзақ уақыт бойы сезімсіздік пен жалықтырудан кейін, өзінде қозғалысқа келу және ауырсынуды сезіну қабілетін қайта тапқанына қуанады. «Қайта өрлеу» шығармасымен ақынның лирикалық қабілеті қайта жанданады, ол көбінесе қысқа, бір шырағы немесе бір көріністің мәңгілікке дейін кеңейтіліп, өмірдің толық көрінісіне айналатын әндер жазады. Ол өткен бақыттың бейнелерін, естеліктерін және сәттерін қайта жасайды.
In 1828, Leopardi returned to lyric poetry with Il Risorgimento ("Resurgence"). The poem is essentially a history of the spiritual development of the poet from the day in which he came to believe that every pulse of life had died out in his soul to the moment in which the lyrical and the sentimental were reawakened in him. A strange torpor had rendered him apathetic, indifferent to suffering, to love, to desire, and to hope. Life had seemed desolate to him until the ice began to melt and the soul, reawakening, finally felt the revivification of the ancient illusions. Having reconquered the gift of sentiment, the poet accepts life as it is because it is revived by the feeling of suffering which torments his heart and, so long as he lives, he will not rebel against those who condemn him to live. This recovered serenity consists in the contemplation of one's own conscience of one's own sentiments, even when desolation and despair envelop the soul. Leopardi rejoices to have rediscovered in himself the capacity to be moved and to experience pain, after a long period of impassibility and boredom. With Risorgimento, lyricism is reawakened in the poet, who composes canti, generally brief, in which a small spark or a scene is expanded, extending itself into an eternal vision of existence. He revokes images, memories and moments of past happiness.
Сильвия
1828 жылы Леопарди өзінің ең танымал өлеңі "А Сильвияға" ("Силвияға") жазды. Өлең атауындағы жас келіншек – Леопарди отбасындағы қызметшінің қызы болуы мүмкін – жас ақынның үміттері мен армандарының символы, олар шындықпен күресте тым ерте жеңіліске ұшырауға тағдырланған. Сильвияның жастығы туберкулез, "чиузо морбо" салдарынан құрып кетеді. Көптеген адамдар Леопардидің осы жас әйелге шынымен ғашық болған-болмағанын сұрайды, бірақ өлеңнің мәнін түсіну үшін, оның өмірінен дәлелдер іздеудің қажеті жоқ. "А Сильвияға" – өмірдің өзіне деген терең және қайғылы махаббаттың көрінісі. Леопарди барлық қиындықтарға, психологиялық азаптарға және пессимистік философияға қарамастан, оны рухынан мүлдем жоя алмады. Бұл өлең Леопардидің "нигилизм" деп аталатын көзқарасының поэзиясының бастау көзіне – адамға, табиғатқа және сұлулыққа деген сүйіспеншілігіне жете алмайтынын көрсетеді. Дегенмен, Леопарди Табиғатты жастардың тәтті армандары мен одан кейінгі азаптардың себепкері деп айыптайды, себебі "ақиқаттың ашылуы" (l'apparir del vero, 60-шы шумақ) оларды қиратып жіберген.
In 1828, Leopardi composed perhaps his most famous poem, A Silvia ("To Silvia"). The young lady of the title—possibly the daughter of a servant in the Leopardi household—is the image of the hopes and illusions of the young poet, destined to succumb far too early in the struggle against reality, just as the youth of Silvia is destroyed by tuberculosis, the "chiuso morbo". It is often asked whether Leopardi was actually in love with this young woman, but to seek confirmation in biographical evidence is to miss the point of the poem. A Silvia is the expression of a profound and tragic love of life itself, which Leopardi, despite all the suffering, the psychological torments and the negative philosophizing, could not suppress in his spirit. This poem demonstrates why Leopardi's so called "nihilism" does not run deep enough to touch the well spring of his poetry: his love of man, of nature, and of beauty. However, the accusation Leopardi makes against Nature is very strong, as being responsible for the sweet dreams of youth and for the subsequent suffering, after "the appearance of truth" (l'apparir del vero, v.60) has shattered them.
Жалғыздыққа ұшыраған құс
Il passero solitario ("Жалғыз тараншы") өлеңі өлең құрылымының және бейнелердің айқындығы тұғынан классикалық кемелділікке ие. Леопарди табиғаттың кеңдігі мен оған шақырып күлімсіреген әлемді ойшалап, бірақ ақын денсаулығы мен жастығының сарқылуынан, барлық қуаныштан айырылғандықтан, адамдардан безген және қапаланған. Ол табиғаттың оған ұсынған мерекесін сезінеді, бірақ оған қатыса алмайды және болашақта жастық шағында өткізбеген өміріне өкініп, келетін өкінішті болжайды. Осы тұрғыдан алғанда, ол жалғыз, тіпті тараншыдан да нашар, себебі соңғысы инстинкт бойынша жалғыз өмір сүреді, ал ақын ақыл-ес пен еркін таңдау құқығына ие.
The canto Il passero solitario ("The Lonely Sparrow") is of a classical perfection for the structure of the verses and for the sharpness of the images. Leopardi contemplates the bounty of nature and the world which smiles at him invitingly, but the poet has become misanthropic and disconsolate with the decline of his health and youth and the deprivation of all joy. He senses the feast which nature puts forth to him, but is unable to take part in it and foresees the remorse which will assail him in the years to come when he will regret the youthful life that he never lived. In this sense, he is alone just like, or worse than, the sparrow, since the latter lives alone by instinct, while the poet is endowed with reason and free will.
Еске алу
1829 жылы Реканатиде, денсаулығы нашарлап, қаржылық қиындықтар күшейгендіктен, тілегіне қарсы қайта оралуға мәжбүр болған ақын Le Ricordanze ("Естеліктер") атты өлеңін жазды. Бұл, автобиографиялық элементтері ең анық көрінетін туынды болуы мүмкін. Онда балалық шағы мен жасөспірімдік шағының естеліктеріне толы жерлерді қайта көріп, сезімдері оянатын адамның азапты қуанышы туралы айтылады. Бұл сезімдер енді қорқынышты және кешірімсіз шындыққа, сондай-ақ өткен жастық шаққа деген терең өкінішке тап болады. Ұшқыр бақыт Нерина (бәлкім, Сильвия мен Тереза Фатторини сияқты шабыттанған кейіпкер) бейнесінде көрініс береді. Нерина мен Сильвия екеуі де арман, құбылмалы ойлар; Леопарди үшін өмір – иллюзия, жалғыз шындық – өлім. Әйел, Сильвия, Нерина немесе "la sua donna" әрқашан ақынның өзінің көрінісі ғана, себебі өмірдің өзі оның үшін ұшқынсыз және алдаушы ойдан ғана тұрады.
In 1829, at Recanati, where he was constrained to return, against his wishes, because of increasing infirmity and financial difficulties, the poet wrote Le Ricordanze ("Memories"), perhaps the poem where autobiographical elements are the most evident. It narrates the story of the painful joy of the man who feels his sentiments to be stirred by seeing again places full of childhood and adolescence memories. These sentiments now confront a horrible and merciless reality and deep regret for lost youth. The ephemeral happiness is embodied in Nerina (a character perhaps based on the same inspiration as Silvia, Teresa Fattorini). Nerina and Silvia are both dreams, evanescent phantasms; life for Leopardi is an illusion, the only reality being death. The woman, Silvia, Nerina, or "la sua donna" is always only the reflection of the poet himself, since life itself is, for him, an elusive and deceptive phantasm.
Дауылдан кейінгі тыныштық
1829 жылы Леопарди «Дауылдан кейінгі тыныштық» ("La quiete dopo la tempesta") атты туындысын жазды, онда бастапқыдағы нұрлы және көңіл көтеріңкі өлең жолдары соңғы строфаның қараңғылыққа толы бейшаралыққа айналады, онда қуаныш пен ләззат – тек қана азаптың уақытша басылуы деп есептеледі, ал ең жоғары ләззатты тек өлім ғана сыйлайды. Ол өз қадір-қасиетін халыққа жүктейді, өзінің қайғысына қайғырып, мазасыздыққа берілмейді, содан кейін оның батырлығы үстемдік табады.
In 1829, Leopardi wrote La quiete dopo la tempesta ("The Calm After the Storm"), in which the light and reassuring verses at the beginning evolve into the dark desperation of the concluding strophe, where pleasure and joy are conceived of as only momentary cessations of suffering and the highest pleasure is provided only by death. It also delegates his dignity onto the crowd nor grieving himself on the sorrows he is obsessed and afterwards, his prowess dominates.
Ауылдық демалыс күні
Сол жылы жарық көрген "Il sabato del villaggio" ("Ауылдағы сенбі"), "La quiete dopo la tempesta" сияқты, Реканати ауылының халқының жексенбілік демалысқа және тойға дайындалуының тыныш және көңілді суретімен басталады. Кейін, басқа өлеңдегідей, ол өмірдің мәнсіздігі туралы терең, бірақ қысқа және ұстамды, поэтикалық-философиялық ойларға ұласады: күтімнің қуанышы мен иллюзиясы жексенбілік тойда қанағаттандырмайтын аяқталуға тиіс; осылайша, жастық шақтың барлық тәтті армандары мен үміттері ащы көңіл көшіне айналады.
The same year's Il sabato del villaggio ("Saturday in the village"), like La quiete dopo la tempesta, opens with the depiction of the calm and reassuring scene of the people of the village (Recanati) preparing for Sunday's rest and feast. Later, just as in the other poem, it expands into deep, though brief and restrained, poetic philosophical considerations on the emptiness of life: the joy and illusion of expectation must come to an unsatisfactory end in the Sunday feast; likewise, all the sweet dreams and expectations of youth will turn into bitter disillusion.
Азияның адасқан бағушысының әнін әндеген
1829 жылдың соңында немесе 1830 жылдың басында Леопарди "Азиялық саяхатшы қойшының түнгі әні" ("Canto notturno di un pastore errante dell'Asia") атты шығармасын жазды. Бұл шығарманы жазуда Леопарди орыс бароны Мейендорфтың 1820 жылы жарық көрген "Оренбургтен Бухараға саяхат" ("Voyage d'Orenbourg à Boukhara fait en 1820") еңбегінен шабыттанды. Кітапта барон қырғыз халқына жататын Орталық Азияның қойшыларының толық айға арналған, ұзақ әрі әдемі жолдардан тұратын ырымдық әндерді қалай орындағанын айтады. Ән бес тең ұзындықтағы строфадан тұрады және қойшы мен ай арасындағы диалог түрінде жазылған. Әннің басында: "Che fai tu Luna in cielo? Дими, ше фаи, / үнсіз Луна?" ("Аспандағы Ай, не істейсің? Айтшы, не істейсің, / үнсіз Ай?"). Шынында, поэма бойында ай үндемейді, сондықтан диалог қойшының өмірдің мәнсіздігіне түсінік іздеп, жасаған ұзақ және шұғыл экзистенциалдық монологына айналады. Екі кейіпкер белгісіз кеңістік пен уақытта суға батып, олардың кездесуінің әмбебап және символдық мәнін көрсетеді: қойшы – адамзаттың өкілі, ал оның күмәндары кездейсоқ емес, яғни қазіргі уақытқа ғана байланысты емес, адамның әрқашан сезінетін сезімі; ал ай, керісінше, табиғатты білдіреді – "әдемі және қорқынышты" күш, ол ақынды қызықтырады және бір мезгілде қорқытады. Кемтар қойшы айға сыпайы, бірақ талмай сұрақ қояды, қайғыдан толы. Аспан денесінен жауап алмауы оны айдың және, демек, адамзаттың өмір мен әлемге қатысты рөлін одан әрі терең зерттеуге итермелейді, Леопарди поэзиясына жақын "құрғақ шындықты" анықтап көрсетеді. Бірінші строфада қойшы айды үндемейтін деп атаса да, одан жауап күтеді және өзінің жағдайы мен айдың арасындағы көптеген ұқсастықтарды байқайды: екеуі де таңертең тұрып, әрдайым бірдей жолмен жүреді және соңында демалады. Айдың өмірі, қойшының өмірі сияқты, мүлдем мағынасыз болып көрінеді. Алайда, осы строфаның ортасында маңызды айырмашылық пайда болады: адам өмірі шекті, ал оның аяқталуы "vecchierel bianco" (Петрарка, Canzoniere, XVI) сияқты трагикалық түрде "қорқынышты тұңғиықта" – өлімде бітеді. Екінші строфада терең азапқа толы жағдай ретінде сипатталатын осындай жағдай ("se la vita è sventura, perché da noi si dura?") айдың мәңгілік, "таза" және "зақымсыз" болуынан өзгеше. Үшінші строфада қойшы айға қайтадан жаңа күшпен және үмітпен жүгінеді, себебі айдың осы ерекше жағдайын ескере отырып, одан өмірдің мәні, оның шектілігі және барлық нәрсенің бастапқы себебі сияқты ең маңызды сұрақтарына жауап ала алады деп сенді. Бірақ ай, қойшы тез түсінгендей, осы сұрақтардың жауабын білсе де бере алмайды, себебі табиғат осындай: алыс, түсініксіз, адамның уайымдарына бейжай немесе үнсіз. Қойшының өмірдің мәні мен бақытын іздеуі соңғы екі строфаға дейін жалғасады. Төртінші строфада қойшы өзінің қойларын қарап, әр қойдың өзін-өзі тануға қабілетсіздігінің оларды қысқа ғұмырларын азапсыз және шаршамай, тыныш өмір сүруге мүмкіндік беретінін байқайды. Бірақ бұл идея соңғы строфада қойшы тарапынан жоққа шығарылады, онда ол өмір ай, қой немесе адам болсын, қандай түрде туылса да, қандай түрде көрінсе де, не істей алатын болса да, сондай-ақ қараңғы және қайғылы екенін мойындайды. Осы кезеңде Леопардидің отбасымен қарым-қатынасы ең төменгі деңгейге жетеді және ол өзін қаржылай қамтамасыз етуге мәжбүр болады. 1830 жылы он алты айлық "қорқынышты түннен" ("notte orribile") кейін, ол тосканалық достарының жомарт ұсынысын қабылдады, бұл оған Реканатиден кетуге мүмкіндік берді.
Around the end of 1829 or the first months of 1830, Leopardi composed the Canto notturno di un pastore errante dell'Asia ("Night time chant of a wandering Asian sheep herder"). In writing this piece, Leopardi drew inspiration from the reading of Voyage d'Orenbourg à Boukhara fait en 1820, by the Russian baron Meyendorff, in which the baron tells of how certain sheep herders of central Asia belonging to the Kirghiz population practised a sort of ritual chant consisting of long and sweet strophes directed at the full moon. The canto, which is divided into five strophes of equal length, takes the form of a dialogue between a sheepherder and the moon. The canto begins with the words "Che fai tu Luna in ciel? Dimmi, che fai, / silenziosa Luna?" ("What do you do Moon in the sky? Tell me, what do you do, / silent Moon?"). Throughout the entire poem, in fact, the moon remains silent, and the dialogue is transformed therefore into a long and urgent existential monologue of the sheep herder, in desperate search of explanations to provide a sense to the pointlessness of existence. The two characters are immersed in an indeterminate space and time, accentuating the universal and symbolic nature of their encounter: the sheep herder represents the human species as a whole and his doubts are not contingent—that is, anchored to a here and now—but are rather characteristic of man at all times; the moon, on the other hand, represents Nature, the "beautiful and terrible" force that fascinates and, at the same time, terrifies the poet. The sheepherder, a man of humble condition, directs his words to the moon in a polite but insistent tone, seething with melancholy. It is precisely the absence of response on the part of the celestial orb which provokes him to continue to investigate, ever more profoundly, into the role of the moon, and therefore into that of humanity, with respect to life and the world, defining ever more sharply the "arid truth" so dear to the poetry of Leopardi. In the first strophe, in fact, the sheep herder, even while defining the moon as silent, actually expects a response from it and discovers many analogies between his own condition and that of the moon: both of them arise in the morning, follow their always self identical paths and finally stop to rest. The life of the moon, as much as that of the sheep herder, seems completely senseless. There appears, however, in the middle of this strophe, a very important distinction: the course of human life is finite and its passage, similar to that of a "vecchierel bianco" (Petrarch, Canzoniere, XVI), terminates tragically in the "horrid abyss" of death. Such a condition, which is defined in the second strophe as a condition of profound suffering ("se la vita è sventura, perché da noi si dura?") is extremely different from that of the Moon, which seems instead to be eternal, "virgin", and "intact". In the third strophe, the sheep herder turns again to the moon with renewed vigour and hope, believing that the orb, precisely because of this privileged extra worldly condition, can provide him with the answers to his most urgent questions: what is life? What could possibly be its purpose since it is necessarily finite? What is the first cause of all being? But the moon, as the sheep herder learns quickly, cannot provide the answers to these questions even if it knew them, since such is nature: distant, incomprehensible, mute if not indifferent to the concerns of man. The sheepherder's search for sense and happiness continues all the way to the final two strophes. In the fourth, the sheep herder turns to his flock, observing how the lack of self awareness that each sheep has allows it to live out, in apparent tranquillity, its brief existence, without suffering or boredom. But this idea is ultimately rejected by the sheep herder himself in the final strophe, in which he admits that, probably, in whatever form life is born and manifests itself, whether moon, sheep or man, whatever it is capable of doing, life is equally bleak and tragic. In this period, Leopardi's relations with his family are reduced to a minimum and he is constrained to maintain himself on his own financially. In 1830, after sixteen months of "notte orribile" (awful night), he accepted a generous offer from his Tuscan friends, which enabled him to leave Recanati.
Соңғы Канти (1832-1837)
Соңғы кантиде философиялық зерттеу басым, бірақ "Айдың батуы" ("Tramonto della Luna") идилликалық лиризмге қайта оралудың шешуші мысалы болып табылады.
In the last canti, philosophical investigation predominates, with the exception of Tramonto della Luna ("Decline of the Moon") which is a decisive return to idyllic lyricism.
Басым зейнетақы
1831 жылы Леопарди «Үстемдік ететін ой» ("Il pensiero dominante") атты туындысын жазды, онда махаббатты тіпті жауапсыз болған жағдайда да өмірлік немесе қуаттандыратын күш ретінде дәріптейді. Алайда, өлеңде тек махаббатқа деген құштарлық бейнеленген, қуаныш пен жандану рухы жоқ, сондықтан ол – ойдың, иллюзияның жалғасы болып қалады. Леопарди бәрін жояды, бәрін кінәлайды, бірақ махаббатты жалпыға тараған зияндылықтан сақтап қалып, оны өзінің жанының тереңдігінде қорғауға тырысады. Оны қоршаған оқшаулық неғұрлым терең болса, ол махаббатты идеалданған, елестетілген, мәңгілік әйеліне ("sua donna") деген сенім ретінде нығайырақ ұстайды, ол азапты, көңіл көшіруді және ащылықты басады. Әлемдік қайғы-қасіреттің жыршысы өмірдің барлық қиындықтарынан асып түсетін жақсылық туралы айтады және бір сәтте мүмкін бақыттың жыршысына айналады. Бірақ адамзаттың жалғыз үміті – өлім деген ой қайта оралады, себебі әлем тек екі нәрсені ұсынады: махаббат пен өлім. «Үстемдік ететін ой» махаббаттың алғашқы шабыттандыратын сәтін көрсетеді, ол адамның бақытсыздығына қатысты сананы дерлік жояды. Мұндай сұлулықтың қуанышын сезіну үшін ұзақ өмірдің азабына төзудің құны жоғары. «Үстемдік ететін ой» және «Жаңару» ("Il risorgimento") – Леопардидің қуаныш туралы жазған жалғыз өлеңдері, бірақ тіпті осы екі туындысында да қуаныш көзінің қиялмен жасалған бос бейне екенін көретін пессимизм қайта-қайта пайда болады.
In 1831, Leopardi wrote Il pensiero dominante ("The Dominating Thought"), which exalts love as a living or vitalizing force in itself, even when it is unrequited. The poem, however, features only the desire for love without the joy and the vitalizing spirit and, therefore, remaining thought, illusion. Leopardi destroys everything, condemns everything, but wishes to save love from the universal miasma and protect it at least within the profundity of his own soul. The more desolate the solitude which surrounds him, the more tightly he grasps onto love as the faith in his idealized, illusory, eternal woman ("sua donna") who placates suffering, disillusion and bitterness. The poet of universal suffering sings of a good which surpasses the ills of life and, for an instant, seems to become the singer of possible happiness. But the idea of death as the only hope for man returns, since the world offers only two beautiful things: love and death. Il pensiero dominante represents the first ecstatic moment of love, which almost nullifies the awareness of human unhappiness. It is worth the price of tolerating the suffering of a long life in order to experience the joy of such beauty. Il pensiero dominante and Il risorgimento are the only poems of joy written by Leopardi, though even in those two poems there always reappears, inextinguishable, the pessimism which sees in the object of joy a vain image created by the imagination.
Аморе е Морте
Махаббат пен өлімнің екіұштылығы туралы идея 1832 жылғы "Amore e Morte" ("Махаббат және өлім") поэмасында қайта қарастырылады. Бұл – махаббатпен байланысты азап пен құлдырау туралы терең ой. Шындығында, махаббат пен өлім – егіздер: біреуі барлық нәрсенің сұлулығын жаратады, ал екіншісі барлық ауру-сырқапты тоқтатады. Махаббат күшті етеді және өлімнен қорқуды жояды, ал ол жанды билегенде, өлімді тілейді. Шынайы құмарлыққа берілгендер оның үшін қуана өледі. Ал кейбіреулер махаббаттың жараларынан өзіне-өзі қол жұмсайды. Бірақ бақыт – құмарлықтың сарысынан өлуде. Осы екі егіздің ішінде Леопарди тек өлімді шақыруға батылады, ол енді Саффоның қорқынышты Адесімен емес, мәңгілік тыныштық сыйлайтын жас бойжеткенмен бейнеленеді. Өлім – махаббаттың қарындасы және ол – ұлы жұбаныш, ол ағасымен бірге әлем сыйлай алатын ең құнды нәрсе.
The concept of the love death duality is taken up again in the 1832 canto Amore e Morte ("Love and Death"). It is a meditation on the torment and annihilation which accompanies love. Love and death, in fact, are twins: one is the generator of all things beautiful and the other puts an end to all ills. Love makes strong and cancels the fear of death and when it dominates the soul, it makes it desire death. Some, who are won over by passion, will die for it happily. Others kill themselves because of the wounds of love. But happiness consists in dying in the drunkenness of passion. Of the two twins, Leopardi dares to invoke only death, which is no longer symbolized by the horrid Ade of Saffo, but by a young virgin who grants peace for eternity. Death is the sister of love and is the great consoler who, along with her brother, is the best that the world can offer.
Консалво
Сондай-ақ 1832 жылы Леопарди 17 ғасырдағы Жироламо Грацианидің "Гранаданы басып алу" ("Il Conquisto di Granata") атты поэмасынан шабыт алып, "Консалво" туындысын жазды. Консалво ұзақ жылдар бойы махаббатына жауап алмаған әйелден, өлімге қатерлі жарақат алған сәтте ғана құшақтап сүйіс алады. "Консалво" өзге шығармалардан өзгешелігі – оның поэмалық повесть немесе драмалық сахна форматында болуы. Бұл Италиядан тыс романтизмнің көп бөлігіне тән болған сезімтал және әлсіз әдебиеттің нәтижесі.
Also in 1832, inspired by a 17th century poem by Girolamo Graziani titled Il Conquisto di Granata ("The Capture of Granada"), Leopardi wrote Consalvo. Consalvo obtains a kiss from the woman he has long loved unrequitedly only when, gravely injured, he is at the point of death. Consalvo is different from the other canti in that it has the form of a novella in verse or of a dramatic scene. It is the fruit of the sentimental and languid literature which characterized much of the romanticism outside of Italy.
Аспазия
1834 жылы жазылған «Аспасия», Консалво сияқты, Фанни Тарджони Тоццеттиге деген үмітсіз және жауапсыз махаббаттың қиналыс тәжірибесінен туындайды. «Аспасия Фанни» – Леопарди поэзиясындағы жалғыз нақты әйел бейнесі. Аспасия – өте шебер манипулятор, мұнысы әсем денесінің астында бұзылған, қарапайым жанды жасырады. Ол сұлулықтың шындықтан алыс екенін көрсетеді. Махаббатты іздеп шаршаған ақын тағдырынан, өзін қабылдамаған әйелдерден, әсіресе Тарджониден кек алады, оның естелігі одан бір жылдан астам уақыт өткен соң да мазалай береді. Сүйіп, бірақ махаббатына жете алмаған әйелдің естелігі үнемі оралып келеді, бірақ әйелдің тартымды әрі бірден қашықтық сезім тудыратын мінез-құлқына наразылық білдіріп, шабыттанған канто, сонымен қатар, өз тағдырына мойынсынуды және тәуелсіздігін қайта тапқаны үшін мақтаныш сезімін көрсетеді. Аспасия, әйел ретіндегі шектеулілігіне байланысты, еркек ой-санасының тереңдігін ұғып түсіне алмайды.
Written in 1834, Aspasia emerges, like Consalvo, from the painful experience of desperate and unrequited love for Fanny Targioni Tozzetti. Aspasia Fanny is the only real woman represented in the poetry of Leopardi. Aspasia is an able manipulator whose perfect body hides a corrupt and prosaic soul. She is the demonstration that beauty is dishonest. The poet, vainly searching for love, takes his revenge on destiny and the women who have rejected him, above all Targioni, whose memory continues to disturb the poet after more than a year away from her. The memory of the woman loved in vain constantly returns, but the canto, inspired by disdain for the provocative and, simultaneously, distancing behaviour of the woman also expresses resignation to one's fate and the pride of having been able to recover one's own independence. Aspasia, in her limitedness as a woman, cannot grasp the profundity of masculine thought.
Өзін-өзі
"A se stesso" (Өз-өзіне) – Леопардидің 1833 жылғы өзіне арналған әні, онда ақын жүрегімен сөйлеседі. Соңғы алдамшылық, махаббат та жойылды. Бұрын өмірді тұрарлық ететін аз нәрселердің бірі – махаббат деп ойлаған, бірақ сүйікті Фанидің бас тартуынан кейін пікірі өзгерді. Оның үстіне, Фани Леопардидің өмірінің соңына дейін бірге болған ең жақын досы Антонио Раниериге ғашық еді. Оның құштарлығы, үміті және "әдемі алдамшылықтары" аяқталды. Жүрегі өмір бойы соғып келді, бірақ енді тоқтатып, тыныш болу уақыты келді. Енді үміт орны қалмады. Ол тек өлімді қалайды, себебі өлім – табиғаттың адамзатқа сыйлаған жалғыз жақсы нәрсесі. "Махаббат пен өлім" шығармасында махаббат әлі де жақсы нәрсе деп есептелген, себебі махаббатта күшті сезімдер туындайды, өмірді жаңаша сезінуге мүмкіндік береді. Енді ол махаббатқа да күмәндана бастады, өйткені егер Фаниді иеленбесе, өмірде ештеңе қалмайды. Ол тек өлімді қалайды, барлық азапты тоқтатуды. Өлім – барлық адамдық қайғы-қасіреттің соңы, ол адамның табиғатында, табиғаттың қатыгез жоспарында жатқандықтан, сөзсіз болады. Соңғы шумақ – "e l'infinita vanità del tutto", яғни "барлық нәрсенің шексіз бекерлігі", ол адам өмірінің және әлемнің мәнсіздігін көрсетеді.
"A se stesso" (To himself) is an 1833 canto in which Leopardi talks to his heart. The last deceit, love, is dead too. He thought that love was one of the few things that makes life worth living but he changed his mind after his beloved Fanny's refusal. She, moreover, was in love with Antonio Ranieri, Leopardi's best friend, who remained with the poet until the end. His desire, his hope, and his "sweet deceits" are ended. His heart has beaten all his life but it's time for it to stop beating and stay still. There is no place for hope anymore. All he wants is dying, because death is the only good gift nature has given to human beings. In "Love and Death", love was still considered a good thing because when you are in love you have stronger feelings, you feel alive in an always new way. Now he has become sceptical also about love, because if he can't have Fanny, nothing remains for him in life. He just wants to die, to make all the suffering end. Death is a gift as it is the end of all human pain, which is inevitable because it's in the essence of men, it's in the cruel project of nature. The last verse is "e l'infinita vanità del tutto" which means "and the infinite vanity of the whole" and it indicates the inanity of human life and the human world.
Антикалық қабірлердің бассейндері
Sopra un bassorilievo antico sepolcrale ("Ежелгі қабірдің үстіндегі бас рельефі") әнінде жас әйел қайтыс болып, жақындарымен қоштасып жатқан сәтте бейнеленген. Ақын өлімнің артықшылықтары мен кемшіліктерін таразылап, осы жас әйелдің тағдыры жақсы ма, әлде жаман ба екендігіне күмәнданады. Леопарди, табиғаттың бейтараптығын жақсы білсе де, оны сүюді тоқтатқан емес. Осы өлеңдерінде ақын табиғатқа қиын және өткір сұрақтар қойып, өлімнің адамзатқа келтірген ауыртпалықтары мен азаптарын тізбектейді. Махаббаттың ықпалымен ақын кем дегенде өлімде ғана бақытқа жететіндей болған (Il pensiero dominante, Amore e morte). Бірақ қазір, тіпті соңғы үміті де сынығып, ол әр жерде тек бақытсыздық пен қайғыны ғана көреді.
In the canto Sopra un bassorilievo antico sepolcrale ("Over an Ancient Sepulchre Bas relief"), a young woman has died and is represented in the act of saying goodbye to her loved ones. The poet weighs the pros and cons of death, remaining in doubt about whether the young woman's destiny is good or bad. Leopardi, even while being highly conscious of the indifference of nature, never ceased entirely to love it. In these verses, the poet poses challenging and pointed questions to nature, enumerating the ills and sufferings which, because of death, are inflicted on humanity. Under the influence of love, the poet had apparently found happiness at least in death (Il pensiero dominante, Amore e morte). Now, instead, even this last illusion has fallen and he sees nothing but unhappiness everywhere.
" Сұлу әйелдің суреті "
"Оның қабірлік монументіне оюланған әдемі әйелдің портреті туралы" ("Sopra il ritratto di una bella donna scolpito nel monumento sepolcrale della medesima") бұл жоғарыда айтылғанның тікелей жалғасы. Ақын, қабір тасындағы мүсінді шабыт көзіне айналдырып, әдемі әйелдің бейнесін жасайды және оның тыныс алатын сұлулығын, енді тек тозаң, шаң және сүйек қалдығынан тұратын қайғылы жағдаймен салыстырады. Өлең ғана емес, сұлулықтың және адамның жалқылығын көрсетеді, сонымен қатар адамның армандары мен табиғи шындық арасындағы қарама-қайшылықты айшықтайды. Леопарди адамзаттың сұлулығын жоққа шығармайды, керісінше, оны баса көрсетеді, тіпті өлеңнің соңында бұл тұжырымды барлық мүмкін сұлулық түрлеріне – зиялық және эстетикалық – дейін кеңейтеді. Дегенмен, осы әмбебап сұлулық "тозаң мен көлеңке" ("polvere e ombra") ғана болатын адам табиғаты үшін қол жетімсіз болып қалады, ол қабылдаған армандарына тиесілі болмайды, туған табиғи дүниесіне және оның талаптарына берік байланып өмір сүреді.
Sopra il ritratto di una bella donna scolpito nel monumento sepolcrale della medesima ("On the portrait of a beautiful woman sculpted in her sepulchral monument") is basically an extension of the above. The poet, drawing his inspiration from a funerary sculpture, evokes the image of a beautiful woman and compares her breathtaking beauty to the heart rendingly sad image that she has become; one that is no more than mud, dust and skeleton. As well as being centred on the transience of beauty and of human things, the poem points to the specular antinomy between human ideals and natural truth. Leopardi does not deny—if anything, he emphasizes—the beauty of the human species in general, and by the end of the poem extends his point to all possible forms of beauty, intellectual as well as aesthetic. However, this universal beauty remains unattainable to a human nature that is nothing but "polvere e ombra" ("dust and shadow"), and that may touch—but never possess—the ideals that it perceives, remain rooted in the natural world in which it was born, as well as to its demands.
Жігітхана
1836 жылы Леопарди Торре-дель-Греконың жанында, Везувий тауының беткейіндегі виллада тұрып, ақын ретіндегі моральдық өсиетін – «Ла Гинэстра» («Шапан») поэмасын жазды, ол «Иль-Фьоре-дель-Дезерто» («Шөл гүлі») деген атпен де белгілі. Поэма 317 тармақтан тұрады және ондағы метр ретінде он бір буынды және жеті буынды тармақтардан құралған еркін строфалар қолданылған. Бұл – «Канти» өлеңдерінің ең ұзыны, оның басталуы ерекше. Шындығында, Леопардидің барлық «канти» өлеңдерінің ішінде тек осысы ғана құрдым-құлақ, шөл даланың суретімен басталады, одан кейін панорама мен жұлдызды түннің көркемдігінің кезектесіп келуі жалғасады. Әдеби тұрғыдан алғанда, бұл Леопардидің 1830-шы жылдардан бері тәжірибе жасап келе жатқан анти-идиллиялық «жаңа поэзиясының» ең толыққанды көрінісі. Леопарди әлемнің және адамның ғаламға қарағанда ешнәрсе еместігін сипаттағаннан кейін; табиғаттың өршілдігімен қауіп төндіретін адамның осалдығын айтқаннан кейін, бұл осалдықтың ерекше жағдай емес, үздіксіз және тұрақты екенін мойындағаннан кейін; және адамның өзін мәңгілікке айналдыруға үміттеніп, прогресс идеяларын таратуымен, бірақ өлімге ұшырар екенін білсе де, мақтандығы мен сенімсіздігін сынағаннан кейін, ол өзара ынтымақтастықтың табиғат – ортақ жауға қарсы қорғанудың жалғыз жолы екеніне тоқталады (қараңыз, «Оператте морали», «Плотин және Порфирийдің әңгімесі»). Бұл «кантиде», онда Леопарди адамзат, тарих және табиғат туралы ойларын кеңінен жеткізеді, автобиографиялық элементтер кездеседі: тікелей (суреттелген жерлер – ақынның өмірінің соңғы жылдарында оны қоршаған орындар) және жанама, кедей, әлсіз, бірақ өзінің нақты жағдайын түсінуге батыл адамның бейнесінде. Табиғаттың күшіне мойын бұрмай, шөл далада өсетін қарапайым «гинэстра» гүлі, өзі туралы кез келген иллюзиялардан бас тартып, көктен (немесе табиғаттан) мүмкін емес көмек сұрамайтын осы идеалды адамға ұқсайды. Поэмадағы өтеусіз құйреліске ұшырататын Везувий тауы басымдыққа ие. Адам баласы өлімге қадам басу үшін барлық иллюзияларын тастап, өзінің қайғылы жағдайын мойындауы керек. Мұндай түсінік өзара жек көрушілікті басаңдатады. Бұл – симфониялық құрылыммен жасалған, керемет тоналды ауысулары бар кең поэма: жанартаудың құрылысқа қарсы тұрып, құнарсыз лаваның таралуының ұлы және трагикалық бейнесінен бастап, өткір идеологиялық аргументацияға, ғаламның кеңістігінде жер мен адамның мәнсіздігін көрсететін ғарыштық жарқындықтарға, табиғаттың өзгермейтін қатері әрқашан ауырлаған адамзат тарихының ғасырлар бойғы шексіз ағынына, «шөл гүліне» арналған жұмсақ ноталарға дейін. «Гинэстрада» маңызды өзгеріс орын алады, ол Леопардидің поэзиялық мансабын «Il tramonto della Luna» («Айдың батуы») поэмасымен бірге аяқтайды, ол жастық шақтағы иллюзиялардың құлдырауы туралы ескі тақырыптарды қайталайды. Поэма оптимизмге және дінге қарсы өткір айтысты қайталайды және растайды, бірақ жаңа және демократиялық тілде. Бұл жерде Леопарди азаматтық прогрестің мүмкіндігін жоққа шығармайды: ол өзінің пессимизміне негізделген прогресс идеясын құруға тырысады.
In 1836, while staying near Torre del Greco in a villa on the hillside of Vesuvius, Leopardi wrote his moral testament as a poet, La Ginestra ("The Broom"), also known as Il Fiore del Deserto ("The flower of the desert"). The poem consists of 317 verses and uses free strophes of hendecasyllables and septuplets as its meter. It is the longest of all the Canti and has an unusual beginning. In fact, among all the Leopardian canti only this one begins with a scene of desolation, to be followed by an alternation between the enchantment of the panorama and of the starry night sky. On the literary level, it is the maximum realization of that anti idyllic "new poetic" with which Leopardi had already experimented from the 1830s. Leopardi, after having described the nothingness of the world and of man with respect to the universe; after having lamented the precariousness of the human condition threatened by the capriciousness of nature, not as exceptional evils but as continuous and constant; and after having satirized the arrogance and the credulity of man, who propounds ideas of progress and hopes, even while knowing he is mortal, to render himself eternal, concludes with the observation that reciprocal solidarity is the only defence against the common enemy which is nature (see Operette morali, "Dialogo di Plotino e Porfirio"). In this canto, in which Leopardi expresses his vast thought about mankind, history, and nature, autobiographical elements can be found: both direct (the places described are those which surround the poet in his late years) and indirect, in the image of a man who is poor, weak, but courageous enough to be aware of his real condition. The humble plant of ginestra, living in desolate places without surrendering to the force of Nature, resembles this ideal man, who rejects any illusions about himself and does not invoke from Heaven (or Nature) an impossible help. Vesuvius, the great mountain which brings destruction, dominates the entire poem. The only attainable truth is death, toward which man must inexorably advance, abandoning every illusion and becoming conscious of his own miserable condition. Such awareness will placate mutual hatred. It is a vast poem, symphonically constructed with brilliant alternations of tone, from the grandiose and tragic painting of the volcano threatening destruction and of extensions of infertile lava, to the sharp ideological argumentation, to the cosmic sparks which project the nothingness of the earth and of man in the immensity of the universe, to the vision of the infinite passage of centuries of human history on which the immutable threat of nature has always weighed, to the gentle notes dedicated to the "flower in the desert", in which are compressed complex symbolic meanings: pity toward the sufferings of man and the dignity which should be characteristic of man when confronted with the invincible force of a nature which crushes him. An essential change occurs with the Ginestra, which closes the poetic career of Leopardi along with Il tramonto della Luna, which takes up the old themes of the fall of youthful illusions. The poem reiterates and reaffirms the sharp anti optimistic and anti religious polemic, but in a new and democratic register. Here, Leopardi no longer denies the possibility of civic progress: he seeks to construct an idea of progress founded precisely on his pessimism.
Айдың көкжұлдызы
Il tramonto della Luna ("Айдың кемуі"), соңғы кантосы, Леопарди Неапольде өліміне дейін аз уақыт қалғанда жазған. Ай кемиді, табиғатты толығымен қараңғылыққа қалдырады, дәл сол сияқты жастық өтіп бара жатыр, өмірді қараңғы және қираған күйде қалдырады. Ақын өзінің өлімінің жақындап келе жатқанын сезгендей. 1845 жылы Раниери автордың өсиетімен "Кантидің" түпкілікті басылымын жариялады.
Il tramonto della Luna ("The Waning of the Moon"), the last canto, was composed by Leopardi in Naples shortly before his death. The moon wanes, leaving nature in total darkness, just as youth passes away leaving life dark and derelict. The poet seems to presage the imminence of his own death. In 1845, Ranieri published the definitive edition of the Canti according to the will of the author.
Палинодия марксейсі Джино Каппони
Палинодия аль марксезе Джинно Каппони ("Маркиз Джинно Каппониге Палинодия") шығармасында Леопарди өзінің пессимизмін қайтарып алуға ("Палинодия") әдейі талпынады. 1835 жылы жазылған бұл шығарма сатирикалық сипатта (бастапқыда адам бақытсыз және қайғылы екенін ойласа, енді прогресс оны өз пікірін қайта қарастыруға итермелейді), бірақ табиғаттың баршасын құртуға бейімділігі туралы ой оны өзінің қалауына қарамастан ащы қорытындыларға жетелейді. Бұл туындыға байланысты маркиз Каппони Леопардиге жолдаған хатында оның көптеген идеяларын, кем дегенде, жартылай бөлісетінін және "дәулесті өлеңдері" үшін ризашылығын білдірді. Дегенмен, Виессоға жазған хатында ол мүлдем басқаша пікір білдірді: "Енді мен сол мені мазақ етуді ойлаған, сол кемпір шалға жауап хат жазуым керек".
In the Palinodia al marchese Gino Capponi ("Palinody to Marquis Gino Capponi"), Leopardi fakes a retraction ("Palinodia") of his pessimism. The work, written in 1835, was intended to be satirical (he first believes that man is unhappy and miserable, but now progress has made him reconsider his position), but the thought of the inevitable destruction to which nature condemns everything leads him to express bitter conclusions in spite of himself. Regarding this work, Marquis Capponi wrote in a letter to Leopardi that he shared, at least in part, many of his ideas and thanked him for the "noble verses". However, in a letter addressed to Viesseux, he expressed himself in rather different terms: "Now it behoves that I write [back] to that damned hunchback who has put it into his head to mock me."
Батракомиомахияның паралипомендері
Леопардинің «Operette morali» еңбегінде қолданған сатирикалық үлгі оның кейбір кешкі поэзиялық мәтіндерінде де көрінеді, мысалы, «Palinodia» және «I nuovi credenti». Бірақ оның осы өнер түрін меңгергенін ең нақты көрсететіні, әдетте, «Паралипомени делла Батракомиомахия» – әрқайсысы сегіз жолдан тұратын сегіз шумақтан құралған қысқа комикалық батырлық поэмасы. Леопарди оны 1831 және 1835 жылдар аралығында жазды, Флоренциядағы соңғы сапарында бастап, Неапольде аяқтады. Бұл туынды 1842 жылы Париж қаласында, автор қайтыс болғаннан кейін жарық көрді, бұл Ризорджименто оқиғаларының өткір және антигероялық бейнесі үшін, сондай-ақ көптеген материалистік философиялық терең ойлар үшін жалпы қарсылық пен айыптауға ұшырады. «Паралипомени» грек тілінде «істелмеген немесе айтылмаған нәрселер» деген мағынаны білдіреді. «Батракомиомахия» – «қақалар мен тышқандар арасындағы соғыс». «Батракомиомахия» – б.з.д. 4-немесе 5-ғасырларда жазылған және Леопарди 1815-1826 жылдар аралығында аударған Гомерге еліктеуші поэманың атауы. Сондықтан, атау түпнұсқа туындыны интеграциялауға сілтеме жасайды, ол тоқтаған жерден қайта басталып, оқиға жалғасады. Бұл – Топая мемлекетін мекендейтін тышқандар мен шабуыл жасаған шабақтар арасындағы қақтығыс туралы жыр. Бірақ сюжеттің артында күшті саркастик және poleмикалық ниет жатыр. Жануарлар мен олардың іс-қимылдарының символдық мәні бар. Шабақтарда, жағымсыз бейнеленген және құбыжық сипаттарымен, австриялықтарды тануға болады; ал тышқандарда, кейде жомарт, бірақ көбінесе наив және қорқақ либералды итальяндықтарды. Поэма 1815-1821 жылдар аралығында болған тарихи оқиғаларды бейнелейді: қасиетті одақ тілеген Реставрация атмосферасы және 1820-1821 жылдардағы көтерілістің сәтсіз әрекеттері. Леопарди тіпті 1831 жылғы революциялық қозғалыстарды да қамтиды, ол оларды жиі кездесетін тоскандық айналымдар арқылы қадағалап, олар оған туындыға шабыттандырған болуы мүмкін. Поэзиялық жанрды қабылдау лирикалық стильден бас тартуды және қазіргі мәдениеттің идеологиялық және философиялық сенімдеріне қатысты тұрақты сыншыл сатирикалық шиеленісті білдіретін повестеу қарқынын қабылдауды талап етеді: христиандық рухшылдық, прогреске сенім және антропоцентризм. Либералдардың саяси күресінің ұрандары да, олардың шетелдік араласуды күтуі мен конституциялық монархия үлгісіне сенуі де келемезделеді. Осылайша, «Паралипомени» Леопардидің қазіргі заманмен poleмикалық соғысының тағы бір бөлігін және ең бастысы, Леопарди тікелей түрде бетпе-бет келмейтін тарихи-саяси түсініктеме саласына ерекше енуін көрсетеді. Италиялық Ризорджиментоның негізгі шектерін ерекше өткірлікпен көрсетеді: ежелгі мүдделермен және құрылған биліктермен келісімге келуге бейімділік, мақтанқорлық, пайдакүнемдік, идеологиялық наивтік, тиімді прагматикалық сананың болмауы. Стиль әдетте лирикалық мәтіндердің экспрессивті шоғырлануынан бас тартып, кең және ашық повестеу қарқынымен, оқиғалы сәттер мен қатал карикатуралық және poleмикалық тұжырымдар, сипаттамалар мен философиялық терең ойлар арасында ауытқып жатады.
The satiric tone adopted by Leopardi through much of the Operette morali is also evinced in some of his late poetic texts, such as the Palinodia and I nuovi credenti. But the clearest demonstration of his mastery of this art form is probably the Paralipomeni della Batracomiomachia, a brief comic heroic poem of eight stanzas of eight lines each. Leopardi wrote it between 1831 and 1835, beginning it during his last stay in Florence and finishing it in Naples. The publication took place, posthumously, in Paris in 1842, provoking a universal reaction of outrage and condemnation, as much for the cutting and anti heroic representation of the events of the Risorgimento as for the numerous materialistic philosophical digressions. The term Paralipòmeni is Greek for "things left undone or unsaid". Batracomiomachìa means "war between the frogs and the mice". Batracomiomachia was also the title of a pseudo Homeric poem which was actually written in the 4th or 5th century BC and translated by Leopardi between 1815 and 1826. The title, therefore, alludes to an integration of the original work, which is taken up again where it left off and the narrative progresses. The subject is a fable regarding the conflict between the mice that inhabit the nation of Topaia and the invading crabs. But behind the plot, there is hidden a robust sarcastic and polemical motivation. The animals and their doings have an allegorical value. In the crabs, portrayed unsympathetically and with monstrous characteristics, are to be recognized as the Austrians; in the mice, sometimes generous but mostly ingenuous and cowardly, the liberal Italians. The poem represents the historical events that took place between 1815 and 1821: the climate of the Restoration desired by the Holy Alliance and the fruitless attempts at the insurrection of 1820–21. Even the revolutionary movements of 1831 are included by Leopardi, who was able to follow them by way of the moderate Tuscan circles which he frequented and who perhaps provided him with the inspiration for the work. The adoption of the poetic genre required the abandonment of the lyric style and the adoption of a narrative pace marked by a constant critical satirical tension toward the ideological and philosophical beliefs of contemporary culture: Christian spiritualism, faith in progress, and anthropocentrism. Even the slogans of the political struggle of the liberals are derided, both in their expression of expectation of foreign intervention and in their faith in the model of a constitutional monarchy. In this fashion, the Paralipomeni represent another part of Leopardi's polemical war with the present, and above all an exceptional sally into the territory of historical/political commentary, generally not confronted by Leopardi in a direct form. Of the Italian Risorgimento, he delineates the fundamental limits here with an extraordinary tempestivity: the tendency to compromise with ancient interests and constituted powers, the vanity, the opportunism, the ideological ingenuousness, the lack of an opportune pragmatic awareness. The style generally renounces the expressive concentration of the lyric texts and extends itself in a wide and relaxed discursive pace, with alterations between adventurous moments and ferociously caricatural and polemical points, of description and philosophical digressions.
Пенсионерлер (1837)
1837 жылдың наурыз айында, өліміне аз уақыт қалғанда Леопарди адам және қоғам туралы бірнеше "ойларын" ("pensieri") бір томға жинақтайтынын хабарлады. Мұндай жинақ Леопардидің толық шығармаларының француз тіліндегі басылымының бір бөлігі болуы тиіс еді. Бірнеше айдан кейін (14 маусымда) ақын қайтыс болды, жұмысты аяқтай алмады, ал оның досы Раниери осы шала жазылған жазбаларды жариялады және оларға ат қойды. "Pensieri" мазмұнының көп бөлігі "Zibaldone" еңбегінен алынған. Адамзатты жамандық деп бағалайтын Леопардидің пікірі өте қайшылықты, тіпті ақын әлемге соңғы кек алуды қалайтын секілді.
In March 1837, shortly before his death, Leopardi announced that he would gather into one volume some "thoughts" ("pensieri") on man and society. Such a collection was supposed to be part of a French edition of the complete works of Leopardi. A few months later (on 14 June) the poet died, leaving the work incomplete and the fragments were published by his friend Ranieri, who also provided the title. The bulk of the contents of Pensieri are derived from the Zibaldone. The tone is sharply argumentative with respect to humanity, which Leopardi judges to be malevolent and it almost seems as if the poet wants to take his final revenge on the world.
Танымал мәдениетте
Сэмюэл Беккет өзінің "Пруст" сын зерттеуінде Леопардидің шығармаларына бірнеше рет сілтеме жасайды және 1951 жылғы "Моллой" романының ағылшын тіліндегі нұсқасында "A Se Stesso" ("Өзіне") шығармасынан "non che la speme il desiderio" ("күміс үміт емес, тілек") деген үзіндіні келтіреді. Роберто Боланьоның "2666" романының төртінші бөлімі "Қылмыстар туралы" бөлімінде Флорида Альмада есімді теледидарлық экстрасенс "Canto notturno di un pastore errante dell'Asia" өлеңін кеңінен цитаталайды, бірақ оны Бенито Хуарестің ерте өмірі туралы баяндама деп жаңылыстырады. Карло Форливезидің "Silenziosa Luna" альбомының атауы осы өлеңнен алынған цитата. 2014 жылғы итальяндық "Леопарди" фильмі оның өмірбаянына арналған.
Samuel Beckett refers to Leopardi's work several times in his critical study Proust and quotes a passage from "A Se Stesso", "non che la speme il desiderio", in the English version of his 1951 novel Molloy. In "The Part about the Crimes", the fourth part of Roberto Bolaño's novel 2666, Canto notturno di un pastore errante dell'Asia is extensively quoted by a television psychic named Florita Almada who somewhat confuses it for an account of the early life of Benito Juárez. The title of Carlo Forlivesi's album, Silenziosa Luna, is a quotation from the same poem. The 2014 Italian film Leopardi is a biography of his life.