Кіріспе

17-ші (Солтүстік) дивизия – Ұлы соғыс кезінде құрылған Ұлыбритания армиясының, Китченер армиясының бір бөлімі болған жаяу әскер дивизиясы.

Құрылыс тарихы

17-ші (Солтүстік) дивизия 1914 жылдың қыркүйегінде, Ұлы соғысқа британдықтардың кіргеніне бір ай толып, лорд Китченердің жаңа армиясына еріктілерден құрылды. Көптеген еріктілердің бұрынғы әскери тәжірибесі болмады. Жағдайды нашарлататын фактор – жаңа сарбаздарды оқытуға жеткілікті тәжірибелі офицерлер мен сержанттардың жетіспеушілігі болды, себебі британдық армияның үлкен өсіміне байланысты тәжірибелі әскерилердің барлық жерде қажеттігі туды. Бұған қоса, қару-жарақ, жабдықтар мен тұрғын үйлер де жетіспеді. Генерал-майор Уолтер Кенион Слэни басқаратын дивизия, Китченердің екінші жаңа армиясының (K2) құрамында, Дорсетте жаттығу үшін шоғырланды. 1915 жылдың мамыр айының соңында Гэмпширге көшірілді. Шілде айының басында дивизия Францияға, шетелге көшуге дайындық үшін алдын ала жасақтарды жіберді, ал дивизияның қалған бөлігі бір аптадан кейін Сент-Омерге шоғырланды. Дивизия соғыстың соңына дейін Батыс майданында болды, 1915 жылдың қалған бөлігінің көп бөлігі Ипр шығыңқысының оңтүстік секторында окоп соғысын үйренумен өтті. Дивизияның алғашқы ірі шайқасы 1916 жылдың шілдесінде болды, онда дивизия V корпусының құрамында Альберт және Делвилл Вуд шайқастарында, Сомма шайқасының бір бөлігінде шайқасты. Соммадағы алғашқы күні, 1916 жылдың 1 шілдесінде, әсіресе 10-шы (қызметтік) батальоны, Батыс Йоркшир полкі, 50-ші бригадасы аса ауыр шығынға ұшырады, сол күні британдық бөлімдердің ең көп шығыны осы бөлімге тиді. 1915 жылдың қаңтарынан бастап қолбасшылық еткен генерал-майор Томас Пилчер 13 шілдеде өзінен риза болмаған жоғары лауазымды тұлғалардың бұйрығымен қызметтен босатылды. Оның орнына генерал-майор Филип Робертсон келді, ол соғыстың соңына дейін қолбасшылықты жалғастырды. 1917 жылдың сәуірінде дивизия, енді VI корпусының құрамында, Аррас шайқасының екі бөлігі болған Скарптың бірінші және екінші шайқастарында шайқасты, онда ауыр шығынға ұшырады. Кейін дивизия Пасшендейлдің бірінші және екінші шайқастарында, Ипрдің үшінші шайқасының бір бөлігі ретінде шайқасты. 1918 жылдың басында дивизия өткен жылғы шайқастардан кейін демалды, тағы да V корпусының құрамында. Дивизия неміс армиясының көктемгі шабуылдарында, содан кейін Эпехи және Камбрей шайқастарында шайқасты, екеуі де жүз күндік шабуыл кезінде неміс Гинденбург шебін бұзуға жасалған әрекеттердің бөлігі болды, бұл окоп соғысының аяқталуына және 1918 жылдың 11 қарашасында соғыстың аяқталуына әкелді. Ұлы соғыс кезеңінде 17-ші (Солтүстік) дивизия 1915 жылдан бастап, Батыс майданына аттанғаннан бастап, 1918 жылға дейін, соғыс аяқталғанға дейін 40 258 адам шығынға ұшырады.