Кіріспе
Микроангиопатиялық гемолиттік анемия (МАГА) – бұл гемолиттік анемияның (қызыл қан жасушаларының бұзылуынан туындаған жоғалуы) шағын қан тамырларындағы факторлардың салдарынан дамитын микроангиопатиялық бір түрі. Ол қанның микроскоп астындағы зерттеуінде анемия және шистоциттердің табылуымен анықталады.
Белгілері мен симптомдары
Гемолитикалық уремиялық синдром, диссеминирленген интраваскулярлық коагуляция, тромбоздық тромбоцитопениялық пурпура және қатерлі гипертензия сияқты ауруларда ұсақ қантамырлардың эндотелий қабаты зақымдалып, фибрин шөгіндісі мен тромбоциттердің жиналуына әкеледі. Қызыл қан жасушалары осы зақымдалған қантамырлар арқылы өтетін кезде фрагменттеледі, нәтижесінде интраваскулярлық гемолиз пайда болады. Соның салдарынан пайда болатын шистоциттер (қызыл қан жасушаларының фрагменттері) кедергіге ұшыраған қантамырлардың люменінен өтудің қиындығына байланысты, көбінесе бауырдағы ретикулоэндотелиялық жүйе тарапынан жойылуға бейімделеді. Бұл жүйелік қызыл жұқпа (жегі) кезінде де кездеседі, онда иммундық кешендер тромбоциттермен бірігіп, интраваскулярлық тромбтар құрайды. Микроангиопатиялық гемолитикалық анемия қатерлі ісіктерде де байқалады. Микроангиопатиялық гемолитикалық анемияны әдеттегі медициналық зертханалық тесттер, мысалы, толық қан анализі (ТҚА) негізінде күдіктенуге болады. Автоматтандырылған анализаторлар (көптеген ауруханаларда толық қан анализін жасайтын құралдар) қызыл қан жасушаларының фрагменттері немесе шистоциттердің қалыпты емес мөлшерін қамтитын қан үлгілерін анықтау үшін құрылған.
Патофизиология
Барлық жағдайларда MAHA механизмі – коагуляция жүйесінің күшеюіне байланысты фибрин торының қалыптасуы болып табылады. Қызыл қан жасушалары осы ақуыздық желілермен физикалық түрде кесіледі. Соның нәтижесінде жарық микроскопиясында көрінетін шистоциттер пайда болады.
Диагностика
Микроангиопатиялық гемолиттік анемия сарысудағы билирубин деңгейінің жекелеген түрде жоғарылауына әкеледі. 15%-дан жоғары конъюгацияланбаған гипербилирубинемия анықталады. Дифференциалдық диагнозға рифампицин немесе пробенцид қолдану, Гилберт синдромы сияқты тұқым қуалайтын аурулар және басқа гемолитикалық аурулар жатады. Перифериялық қан жағуында фрагменттелген эритроциттер, тікенді жасушалар, қақпақша тәрізді жасушалар және үшбұрышты жасушалар көрінеді.
Емдеу
Тромбоциттер мен криопреципитат кері көрсетімді, себебі олар қан ұю процесін күшейтеді және эритроциттердің гемолизіне себеп болады. Тромботикалық тромбоцитопениялық пурпураны (ТТП) емдеудің бір жолы плазмаферез, сонымен қатар кортикостероидтарды қолдану да қарастырылуы тиіс. {mcn}