Кіріспе

Жанама әсер – Еуропалық Одақ (ЕО) құқығының қағидасы, онда ЕО мүше мемлекеттерінің ұлттық соттары ұлттық заңды ЕО құқығының ережелеріне сәйкес түсіндіруге міндетті. Жанама әсер қағидасы тікелей әсер қағидасымен қарама-қайшы келеді, ол белгілі бір жағдайларда жеке тұлғаларға ұлттық соттарда ЕО құқығын тікелей қолдануға мүмкіндік береді. Жанама әсер мүше мемлекеттің директиваны дұрыс немесе толық орындамауынан туындайды, бірақ тікелей әсерді қолдану мүмкін болмайды, себебі директиваны орындау талап етілетін тарап жеке тұлға болып табылады немесе директиваның тікелей әсер етуі үшін қажетті шарттарды орындамайды. Von Colson және Kamann v Land Nordrhein Westfalen ісінде ЕО соты ұлттық соттар ұлттық заңды директиваға сәйкес түсіндіруі керек деп шешті, «ұлттық заң бойынша мұндай құқық берілген жағдайда». Von Colson директиваны дұрыс орындамаған мемлекеттік органдарға қатысты болса, Marleasing v La Comercial Internacional de Alimentación ісінде ЕО соты жанама әсерді директиваны мүлдем орындамаған мемлекеттік органдарға қатысты жағдайларға да қолдануға кеңейтті. Жанама әсер, әсіресе директиваларға қатысты маңызды болғанымен, ұсынымдар мен пікірлер де жанама әсерге ие болуы мүмкін. Ұсынымдар мен пікірлер директивалар сияқты міндетті күшке ие емес. Алайда, Grimaldi v Fonds des Maladies Professionnelles ісінде ЕО соты ұсынымдар мен пікірлердің белгілі бір құқықтық салдары болуы керек екенін, сондықтан оларды екеуінің де толықтыруы тиіс шараларды қарастырғанда ескеру қажет деп шешті.