Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка инженері, машина жасаушы және кәсіпкер (1843–1932)
American engineer, machinist, and entrepreneur (1843–1932)
Генри Мартин Лиланд (16 ақпан 1843 – 26 наурыз 1932) – американдық машина жасаушы, ойлап табушы, инженер және автомобиль кәсіпкері. Ол Cadillac және Lincoln есімді екі жетекші американдық сәнді автомобиль тауарлық маркасын құрды.
Henry Martyn Leland (February 16, 1843 – March 26, 1932) was an American machinist, inventor, engineer, and automotive entrepreneur. He founded the two premier American luxury automotive marques, Cadillac and Lincoln.
Алғашқы жылдар
Генри М. Лиланд 1843 жылы Вермонт штатында Леандер мен Зилфаның 8 баласының ең кішісі болып дүниеге келді. Оның туған қаласы туралы мәліметтер әртүрлі (Дэнвилл немесе Бартон); ол Бартон қаласында өсті. Ол инженерлік және дәлдік өңдеуді Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Браун және Шарп зауытында үйренді. Содан кейін ол Colt компаниясында қару-жарақ өндірісінде жұмыс істеді. Құрал жасау, метрология және өндіріс салаларындағы тәжірибесі оны 19 ғасырдың бөліктерді алмастыру идеясымен сіңірді. Ол 1870 жылдан бастап Leland & Faulconer машина жасау шеберханасының иесі ретінде мотор өнеркәсібінде бұл білімін қолданды, ал кейіннен Ransom E. Olds's Olds Motor Vehicle Company-не (кейін Oldsmobile деп аталды) қозғалтқыштарды жеткізіп тұрды. Ол сонымен қатар электр шаштараз ойлап тапты және қысқа мерзімге "Леланд Детройт монорельсі" деп аталатын ерекше ойыншық поезд өндірді.
Henry M. Leland was born to Leander and Zilpha, the youngest of 8, in Vermont in 1843. Sources differ on the town of his birth (Danville versus Barton); he grew up in Barton. He learned engineering and precision machining in the Brown & Sharpe plant at Providence, Rhode Island. He subsequently worked in the firearms industry, including at Colt. These experiences in toolmaking, metrology, and manufacturing steeped him in the 19th century zeitgeist of interchangeability. He applied this expertise to the nascent motor industry as early as 1870 as a principal in the machine shop Leland & Faulconer, and later was a supplier of engines to Ransom E. Olds's Olds Motor Vehicle Company, later to be known as Oldsmobile. He also invented the electric barber clippers, and for a short time produced a unique toy train, the Leland Detroit Monorail.
Кадиллак
Лиланд Cadillac автокөлігін жасады, кейін оны General Motors сатып алды. 1902 жылы Уильям Мерфи және оның Генри Форд компаниясындағы серіктестері Лиландты компанияның зауыты мен жабдықтарын тарату алдында бағалауға шақырды. Лиланд бағалауды аяқтады, бірақ Мерфи мен оның серіктестеріне тарату орынды емес екенін айтты және оның орнына қайта ұйымдастырып, Лиландтың бұрын Oldsmobile үшін әзірлеген бір цилиндрлі қозғалтқышпен жаңа автомобиль жасауды ұсынды. Директорлар компанияны тез арада "Кадиллак" деп атады. Кадиллақта Лиланд автомобиль өнеркәсібінің жаңа даму кезеңінде көптеген заманауи өндіріс принциптерін енгізді, соның ішінде ауыстырылатын бөлшектерді пайдалануды. General Motors президенті және төрағасы Альфред П. Слоан Лиландты "автомобиль өндірісіне ауыстырылатын бөлшектерді енгізуге ең көп үлес қосқандардың бірі" деп есептеді. Cadillac 1908 жылғы Dewar Trophy жүлдесін жеңіп алды, ол іс жүзінде 1909 жылы табыс етілді. Лиланд 1909 жылдың 29 шілдесінде Cadillac-ті General Motors-қа 4,5 миллион долларға сатты, бірақ 1917 жылға дейін басшылық қызметте қалды. Чарльз Кеттерингпен бірге ол Cadillac үшін автостартерді жасады, нәтижесінде 1913 жылы екінші Dewar Trophy жүлдесіне ие болды. Кадиллак инженері Байрон Картердің қозғалтқыш кері соққанда стартер тұтқасынан басына соққаннан кейін қайтыс болғаннан кейін, Кеттерингті жұмыс істейтін электр стартерін жасауға ынталандырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде материал өндіру мәселесі бойынша компанияның негізін қалаушы Уильям С. Дюрантпен туындаған дауға байланысты ол General Motors-тан кетті. Кадиллақтан Liberty ұшақ қозғалтқыштарын жасауды сұрады, бірақ Дюрант бейбітшілдік жақтасы болды.
Leland created the Cadillac automobile, later bought out by General Motors. In 1902, William Murphy and his partners at the Henry Ford Company hired Leland to appraise the company's factory and tooling prior to liquidation. Leland completed the appraisal, but he advised Murphy and his partners that they were making a mistake to liquidate, and suggested they instead reorganize, building a new car powered by a single cylinder engine Leland had originally developed for Oldsmobile. The directors lost no time in renaming the company Cadillac. At Cadillac, Leland applied many modern manufacturing principles to the fledgling automotive industry, including the use of interchangeable parts. Alfred P. Sloan, longtime president and chair of General Motors, considered Leland to be "one of those mainly responsible for bringing the technique of interchangeable parts into automobile manufacturing." The Cadillac won the Dewar Trophy for 1908, which was actually presented in 1909. Leland sold Cadillac to General Motors on July 29, 1909, for $4.5 million, but remained as an executive until 1917. With Charles Kettering, he developed a self starter for the Cadillac, which won its second Dewar Trophy in 1913 as a result. He prodded Kettering to design a workable electric starter after Byron Carter, a Cadillac engineer, was hit in the head by a starting crank when the engine backfired which later resulted in death. He left General Motors in a dispute with company founder William C. Durant over producing materiel during World War I. Cadillac had been asked to build Liberty aircraft engines but Durant was a pacifist.
Линкольн
1917 жылы Лиланд V12 Liberty ұшақ қозғалтқышын жасауға 10 миллион долларлық соғыс келісімшартымен Lincoln Motor Company компаниясын құрды. Соғыстан кейін компания қайта ұйымдастырылып, Lincoln Motor Company зауыты сәнді автомобильдер шығаруға қайта жабдықталды. Бірінші Lincoln автомобильдерінде қолданылған V8 қозғалтқышының дизайнына Liberty қозғалтқышының үлгісі әсер еткен деседі. 1922 жылы Lincoln банкротқа ұшырап, Генри Фордтың Ford Motor Company компаниясы сатып алды. Фордтың 8 миллион долларлық ұсынысы қабылдау сатылымындағы жалғыз ұсыныс болды. Форд бастапқыда 5 миллион доллар ұсынған, бірақ судья мұны 16 миллион долларға бағаланған, жақсы жабдықталған компания үшін қабылдамады. Форд өзінің ұсынысын қасақана төмендетіп, Лиландтың Cadillac құрудағы рөсіне қастық жасады. Сатудан кейін Лиланд және оның ұлы Уилфред компанияны өздері қалағанша басқаруға толық құқығы бар деп ойлап, басқаруды жалғастырды. Форд Lincoln-ге бірнеше өкілдерін жіберді, олардың үйрену үшін келгені айтылды. Бірақ, олар өндірісті оңайлату және Lincoln-ді банкротқа жеткізген қаржы шығындарын тоқтату үшін келгені көп ұзамай белгілі болды. Генри Форд пен Лиланд қызметкерлері арасындағы қарым-қатынас нашарлай берді. 1922 жылдың 10 маусымында Фордтың атқарушы директоры Эрнест Либольд Уилфред Лиландтың отставкасын сұрап Lincoln-ге келді. Либольдтың Генри Фордтың толық өкілеттігі бар екені анықталғаннан кейін Генри Лиланд та отставкаға кетті. Сол күні екеуі де өздері құрған зауыттан шығарылды. Lincoln қазірге дейін Фордтың сәнді автомобильдерінің қатарындағы бөлігі болып табылады. Лиландтың 1905 жылдан 1915 жылға дейін Sears Roebuck сатқан Lincoln Motor Car Works тауарлық маркасымен ешқандай байланысы болған жоқ.
Leland formed the Lincoln Motor Company in 1917 with a $10,000,000 wartime contract to build the V12 Liberty aircraft engine. After the war, the company was reorganized, and the Lincoln Motor Company Plant was retooled to manufacture luxury automobiles. The V8 engine used in the first Lincoln automobiles is said to be influenced by the Liberty engine's design. In 1922, Lincoln became insolvent and was bought out by Henry Ford's Ford Motor Company. Ford's bid of $8 million was the only bid at a receivers sale. Ford had first offered $5 million, but the judge would not accept it for a well equipped company whose assets were conservatively estimated at $16 million. Ford deliberately low balled his offer as revenge against Leland's role in the creation of Cadillac. After the sale, Leland and his son Wilfred continued to run the company, believing they would still have full control to run the company as they saw fit. Ford assigned a number of their people to Lincoln, they said to learn. However, it soon became clear they were there to streamline their production and stop the loss of money that had bankrupted Lincoln. Relations between the Henry Ford and Leland workers continued to deteriorate. On June 10, 1922, Ford executive Ernest Liebold arrived at Lincoln to ask for the resignation of Wilfred Leland. When it became clear that Liebold had the full authority of Henry Ford, Henry Leland resigned as well. That afternoon both men were shown out of the factory they had created. The Lincoln continues to be part of the luxury line of Ford to the present. Leland had no connection to the Lincoln Motor Car Works, a marque sold by Sears Roebuck from 1905 to 1915.
Саясат
Детройттегі прогрессивизмді жоғары орта таптағы ерлер мен әйелдер жандандырды, олар қоғамды жемқор саясаткерлердің және адал емес салон иелерімен бірігіп жұмыс істейтін олардың билігінен босату арқылы көтеруді өзінің азаматтық міндеті деп санады. Лиланд Детройт Азаматтар Лигасының маңызды басшысы болды. Детройттың бизнес, кәсіби және протестанттық діни қауымдастықтарының қолдауымен Лига 1918 жылы жаңа қалалық хартаны, салонға қарсы ережені және жұмысшының еңбек одағына мүше болмаса да жұмысқа орналаса алатын ашық жұмыс орнын қабылдауды жақтады.
Progressivism in Detroit was energized by upper middle class men and women who felt a civic duty to uplift society by freeing it from the tyranny of corrupt politicians who worked hand in hand with unscrupulous saloonkeepers. Leland was an important leader, with his base in the Detroit Citizens League. Supported by Detroit's business, professional, and Protestant religious communities, the League campaigned for a new city charter in 1918, an anti saloon ordinance, and the open shop whereby a worker could get a job even if he did not belong to a labor union.
Жеке өмір
Лиланд Леандер Лиланд пен Зилфа Тиффттің ұлы болды. Ол Элен Рода Халлға (1846 жылдың 24 сәуірі – 1914 жылдың 15 қаңтары), Элиас Халлдың қызына үйленді. Олардың үш баласы болды: Марта Гертруд (1868–1912), Уилфред Честер (1869 жылдың 7 қарашасы – 1958), және Мириам Эдит (1872–1894). Олардың барлығы Массачусетс штатының Миллбери қаласында дүниеге келді. Генри М. Лиланд 1932 жылдың 26 наурызында Детройтте қайтыс болды. Ол Вудмир зиратында жерленген.
Leland was the son of Leander Leland and Zilpha Tifft. He married Ellen Rhoda Hull (April 24, 1846 – January 15, 1914), the daughter of Elias Hull. They had three children: Martha Gertrude (1868–1912), Wilfred Chester (November 7, 1869 – 1958), and Miriam Edith (1872–1894). They were all born in Millbury, Massachusetts. Henry M. Leland died in Detroit on March 26, 1932. He is buried there in Woodmere Cemetery.