Датаң – Қытайдың Шаньси провинциясының солтүстігіндегі қала. Тарихы бай, халқы 3 млн-нан астам. Географиясы, орналасуы және тарихи маңызы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Датоң – Қытай Халық Республикасының солтүстік Шаньси провинциясындағы префектуралық деңгейдегі қала. Ол Датон ойпатында орналасқан және солтүстік және батыс жағынан Ішкі Моңғолиямен, ал шығыс жағынан Хэбэймен шектеседі. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 3 105 591 адамды құрайды, оның ішінде 1 790 452 адам Пингченг және Юнганг қалалық аудандарының екеуін қамтитын құрылыс аймағында (немесе метрополитен аймағында) тұрады, себебі Юнчжоу және Синьронг әлі бірікпеген.
Datong is a prefecture level city in northern Shanxi Province in the People's Republic of China. It is located in the Datong Basin at an elevation of and borders Inner Mongolia to the north and west and Hebei to the east. As of the 2020 census, it had a population of 3,105,591 of whom 1,790,452 lived in the built up (or metro) area made of the 2 out 4 urban districts of Pingcheng and Yungang as Yunzhou and Xinrong are not conurbated yet.
Тарих
Қазіргі Датоңның аумағы б.з.д. 457 жылы Цзяо кланы жаулап алған Дай мемлекетіне жақын орналасқан. Бұл аймақ егіншілікпен айналысатын қытай халқы мен Ұлы даланың көшпелі тайпаларының арасындағы шекаралық аймақ болды. Аймақ жылқы саудасымен әйгілі еді. Қазіргі Датоң ауданы кейін Цинь әулетінің билігіне көшті, осы кезде Пинчжэнь округі (平城县) деп аталды және Цинь Янмен округінің құрамына кірді. Пинчжэнь округі Хан әулеті тұсында да сақталды, б.з.д. 200 жылы Хунну көшпелілеріне қарсы Байдэн шайқасында жеңіске жеткен соң, қазіргі Датоң аумағында бекініс салынды. Ұлы Қытай қорғанының бойындағы Ішкі Моңғолияға қарайтын өткелге жақын орналасқан Пинчжэнь, Хан әулеті тұсында гүлденді және Қытайдан Моңғолияға және одан әрі жүретін түйе керуендерінің тоқтау орнына айналды. Шығыс Хан әулетінің соңында қала тонауға ұшырады. Пинчжэнь 398-494 жылдары Шианьбей тайпасы құрған Солтүстік Вэй әулетінің астанасы болды. Юнганг үңгірлері осы кезеңнің соңғы жылдарында (460-494) салынды. 520-жылдардың ортасы мен соңында Пинчжэнь Солтүстік Вэйдің Дай округінің орталығы болды. Тан әулеті тұсында Датоң Юньчжоу префектурасының орталығына айналды және осы кезде алғашқы Гуанди ғибадатханасы салынды. 1048 жылы қала Датоң деп атала бастады. Монғолдар тонағанға дейін ол Джурчен Джин әулетінің Сицзин ("Батыс астанасы") болды. Кейін Датоң Мин әулетінің бақылауына көшті және солтүстіктегі моңғолдарға қарсы маңызды әскери бекініс ретінде қызмет етті. Датоң 1649 жылы Мин әулетінің соңында қайтадан тонауға ұшырады, бірақ 1652 жылы қайта жаңартылды. 1982 жылы қала қабырғаларының бір бөлігі сақталғандықтан, ол сол жылы Ұлттық тарихи және мәдени қалалар тізіміне енді. 2008 жылға дейін ескі қалада шамамен 100 000 адам тұрды. 2008 жылы қала әкімі Гэн Янбо ішкі қаланың көп бөлігін қайта құруға шешім қабылдады, осылайша ол "Бұзушы әкім" деп танылды. Гэн мен оның командасы ескі қалада 30 000-нан 50 000-ға дейін адам қалады деп күтті. 2013 жылы Гэн лауазымынан кетті. Sixth Tone басылымының Су Цзидэ жазған мақаласында сол кезде қаланың көп бөлігі әлі де құрылыс кезеңінде болғаны және Гэннің күш-жігері "жартылай аяқталған қала орталығы мен күрделі мұра" қалдырғаны айтылды. Сыншылар пікірінше, қала көп ақша жұмсап, бірақ оған лайықты нәтижелерге қол жеткізе алмады. 2020 жылы ескі қаланың халқы 30 000-нан асты, ал тұрғындарға қолжетімді мемлекеттік мекемелердің саны азайды. Сол жылы Су ескі қала "жергілікті билік үшін әлі де қиын мәселе болып табылады" деді.
The area of present day Datong was close to the state of Dai, which was conquered by the Zhao clan of Jin in 457 BC. It was a frontier land between the agricultural Chinese and the nomads of the Great Steppe. The area was well known for its trade in horses. The area of present day Datong eventually came under the control of the Qin dynasty, during which it was known as Pingcheng County (平城县) and formed part of the Qin commandery of Yanmen. Pingcheng County continued under the Han dynasty, which founded a site within present day Datong in 200BC following its victory against the Xiongnu nomads at the Battle of Baideng. Located near a pass to Inner Mongolia along the Great Wall, Pingcheng blossomed under Han rule and became a stop off point for camel caravans moving from China into Mongolia and beyond. It was sacked at the end of the Eastern Han. Pingcheng became the capital of the Xianbei founded Northern Wei dynasty from AD398–494. The Yungang Grottoes were constructed during the later part of this period (460–494). During the mid to late 520s, Pingcheng was the seat of Northern Wei's Dai Commandery. During the Tang dynasty, Datong became the seat of the Tang prefecture of Yunzhou, and the original Guandi temple was built. The city was renamed Datong in 1048. It was the Xijing ("Western Capital") of the Jurchen Jin dynasty prior to being sacked by the Mongols. Datong later came under the control of the Ming dynasty, serving as an important Ming military stronghold against the Mongols to the north. Datong was sacked again at the end of the Ming in 1649, but promptly rebuilt in 1652. By 1982 a portion of its city walls remained so it became one of the National Famous Historical and Cultural Cities that year. Prior to 2008, about 100,000 people lived in the old city. In 2008 mayor Geng Yanbo decided to redevelop much of the inner city, with over being redeveloped, and with Geng becoming known as the "Demolition Mayor". Geng and his group anticipated that 30,000 to 50,000 people would remain in the old city. In 2013 Geng left his position. Su Jiede of Sixth Tone wrote that much of the city was still under construction at the time and that Geng's efforts resulted in "a half finished city center and a complicated legacy" and that "To critics, the city had spent enormous sums of money without much to show for it." By 2020 the population of the old city was below 30,000 and there were fewer governmental facilities available for the residents. That year Su stated that the old city "still presents a headache for the local government."
Әкімшілік бөлімшелер
Карта Атауы Төңкерілген қытай Pinyin Халық саны (2003 ж. бағасы) Аудан (км²) Тығыздығы (/км²) Пингченг ауданы 平城区 Пинчэн Qū 580 000 2462,358 Юнган ауданы 云冈区 Юнган Qū 280 000 684 409 Синьронг ауданы 新荣区 Синьрон Qū 110 000 1102 109 Юнчжоу ауданы 云州区 Юнчжоу Qū 170 000 1501 113 Янгоу ауданы 阳高县 Янгао Xiàn 290 000 1678 173 Тяньчжэнь ауданы 天镇县 Тяньчжэнь Xiàn 210 000 1635 128 Гуанлинг ауданы 广灵县 Гуанлинг Xiàn 180 000 1283 140 Лингкиу ауданы 灵丘县 Лингкиу Xiàn 230 000 2720 85 Хуньюань ауданы 浑源县 Хуньюань Xiàn 350 000 1965 178 Цзоюнь ауданы 左云县 Цзоюнь Xiàn 140 000 1314 107
Map Name Simplified Chinese Pinyin Population(2003 est.) Area (km²) Density(/km²)Pingcheng District平城区Píngchéng Qū580,0002462,358Yungang District云冈区Yúngāng Qū280,000684409Xinrong District新荣区Xīnróng Qū110,0001,102109Yunzhou District云州区Yúnzhōu Qū170,0001,501113Yanggao County阳高县Yánggāo Xiàn290,0001,678173Tianzhen County天镇县Tiānzhèn Xiàn210,0001,635128Guangling County广灵县Guǎnglíng Xiàn180,0001,283140Lingqiu County灵丘县Língqiū Xiàn230,0002,72085Hunyuan County浑源县Húnyuán Xiàn350,0001,965178Zuoyun County左云县Zuǒyún Xiàn140,0001,314107
Жойылған – Куан ауданы көбінесе қалалық аймақ бойынша бөлек шахталардан тұрады.
Defunct – Kuang District is largely made up of separate mines throughout the metropolitan area.
Туризм
Юнганг үңгірлері – Датоң қаласының батысында орналасқан беткей үңгірлер. Бұл үңгірлерде Буддалар мен бодхисаттвалардың 4 сантиметрден 7 метрге дейін биіктігі бар 50 мыңнан астам мүсіндері сақталған. Бұл бейнелердің көпшілігі шамамен 1500 жылдық. Қаланың ішінде тарихи маңызы бар бірнеше нысан сақталған, мысалы, Тоғыз Аждаһа қабырғасы, Хуаян монастыры (华严寺; Huáyán Sì) және Шанхуа ғибадатханасы. Тау Хеннің жанында, жартасқа орнатылған Аспалы ғибадатхана да бар. Бұл аймақтағы тарихи орындардың көпшілігі Ляо, Цзинь және Мин әулеттерінің кезеңіне жатады, бірақ Аспалы ғибадатхана Солтүстік Вэй әулетінің (386–534) дәуірінде салынған. Теміржол локомотивтері (төменде қараңыз) 1970 жылдардан бастап көптеген теміржол әуесқойларын тартуға мүмкіндік берді. Бу локомотивтерін жасау тоқтатылған кезде, билік бұл маңызды туристік нарықты жоғалтқысы келмеді және атракцион ретінде бу теміржолының операциялық орталығын дамыту мүмкіндігін қарастырды. Шығыс Ланкашир теміржолының Бьюри қаласына бірнеше зерттеу сапары жасалды және осы қаламен серіктестік келісіміне қол қойылды. 2010 жылы қаланың 14 ғасырдағы Мин әулетінің қорғаныс қабырғасын қайта жаңарту жұмыстары басталды. 2014 жылдың соңында даулы болған қайта жаңарту жобасы аяқталуға жақын болды. "Қытайлық мэр" атты деректі фильм қала әкімі Гэн Янбоның бұл жобаны ілгерілету үшін екі жыл бойы атқарған күшті және әлеуметтік наразылықтарға себеп болған (шамамен 200 000 үйдің бұзылуына байланысты) тыранына баяндайды.
The Yungang Grottoes are a collection of shallow caves located west of Datong. There are over 50,000 carved images and statues of Buddhas and bodhisattvas within these grottoes, ranging from 4 centimeters to 7 meters tall. Most of these icons are around 1500 years old. Within the city itself, there are a few surviving sites of historical interest such as the Nine Dragon Wall, the Huayan Monastery (华严寺; Huáyán Sì), and the Shanhua Temple. Further afield is the Hanging Temple built into a cliff face near Mount Heng. Most of the historical sites in this region date to the Liao, Jin and Ming dynasties, but the Hanging Temple dates to the Northern Wei dynasty (386–534). The railway locomotive works (see below) began to attract increasing numbers of railway enthusiasts from the 1970s. When the construction of steam locomotives was phased out, the authorities did not want to lose this valuable tourism market, and pondered the possibility of developing a steam railway operating center as an attraction. A number of study visits were undertaken to the East Lancashire Railway at Bury, and a twinning arrangement was concluded with that town. In 2010, work began on reconstructing the city's 14th century Ming dynasty defensive wall. The controversial reconstruction project was in its final phase at the end of 2014. The documentary The Chinese Mayor documents two years of vigorous and highly controversial (due to summary demolition of about 200,000 homes) effort by Mayor Geng Yanbo to push the reconstruction project forward.