Кіріспе

Nord Est (французша, nɔʁɛst) немесе Nodès (гаитилік креолша; екеуі де "Солтүстік-Шығыс" дегенді білдіреді) – Гаитидің солтүстігінде орналасқан он департаменттің бірі. Оның ауданы , бұл оны барлық департаменттердің ең кішісі етеді. 2015 жылғы мәлімет бойынша, халық саны шамамен 393 967 адамды құрайды. Оның астанасы Форт-Либерте қаласы. Бұрын Норд департаментінің құрамында болған.

Тайно дәуірі

Департамент Магуамен шекаралас Мариен тайно касикасының құрамында болды. Форт-Либерте аймағы маңындағы Баяха тайно елді мекені.

Испан дәуірі

Форт-Либерте қаласы 1503 жылы Пуэрто-Реал (Порт-Роял) құрылғанда Кариб теңізіндегі ең ерте еуропалық елді мекендердің бірі еді.

Тәуелсіздік

Туссен Браве және Клирвоу, Армэ Индиген және Туссен Лувертурдың ізбасарлары, Гаити Тәуелсіздік Декларациясына қол қойған Солтүстік дивизиясының бірінші командирі. Клирвоу Дессалиннің қазасына дейін күдікті жағдайда қайтыс болды. Генрих патша Форт-Либертеде тәж кигізіліп, қала атауы Форт-Роял деп өзгертілді. Бұл қала 1930 жылдары АҚШ оккупациясына қарсы күресте маңызды рөл атқарды.

География

Солтүстікке Атлант мұхиты, оңтүстікке Орталық департамент, шығысқа Доминикан Республикасымен Даджабон провинциясы арқылы, батысқа Норд департаментімен шектеседі. Департаменттің көп бөлігі Солтүстік жазық Cibao аңғарының құрамына кіреді, ал оңтүстік бөлігі Солтүстік массиві болып табылады. Жағалау жазығында Гаитидегі ең ірі мангр орманы – Каракол шығанағы және Форт-Либерти шығанағы орналасқан. Бұл аралдың жалғыз екі бөлікті қалта тәрізді шығанағы Гавана шығанағынан 5 есе үлкен. Те-Бейде көптеген аралдар, тікұшақтар және рифтер бар. Шығанақтағы ең үлкен арал – Байо аралы. Ең маңызды өзендері – Манон және Масакре өзендері. Үш шығанақты қорғау аймағы департаменттегі ең маңызды саябақ болып табылады.

Экономика

Департамент экономикасы Оунаминтс Даджабонмен саудаға едәуір тәуелді.

Туризм

Форт-Либерте қаласында жергілікті туризмнің жандануы байқалды.

Өнеркәсіп

Департаментте екі индустриалды парк бар: Каракол және SONAPI.

Көлік

RN3 департаментті Орталық департаментке қосып тұрады. RN6 департаментті Солтүстік департаментке және Доминикан Республикасына қосып тұрады. Форт-Либерте порты шетелдік коммерция үшін жабық.