Кіріспе
Неміс диалектісі Кёльн немесе Кёльш (; түпнұсқасы Кёльш Платт) – Орталық неміс тобының Рипуар диалектілері тобының өте жақын туысқан диалектілерінің немесе түрлерінің шағын жиынтығы. Бұл диалекттер Германияның солтүстік-батысында, Кельн архиепископиясы мен бұрынғы курфюрсттық аймағында қолданылады – солтүстікте Нойс қаласынан бастап, Боннның оңтүстігіне дейін, батыста Дюренге, ал шығыста Олпеге дейін.
Colognian or Kölsch (; natively Kölsch Platt) is a small set of very closely related dialects, or variants, of the Ripuarian group of dialects of the Central German group. These dialects are spoken in the area covered by the Archdiocese and former Electorate of Cologne reaching from Neuss in the north to just south of Bonn, west to Düren and east to Olpe in northwest Germany.
Атауы
Рипуар диалектілерінде "kölsch" сөзі "Кельннен" немесе "Кельнге қатысты" деген мағынадағы сын есім, яғни "кельндік" сөзімен мағынасы бірдей. Оның есімдік формалары (ene Kölsche, de Kölsche т.б.) Кельн тұрғындарына сілтеме жасайды. "Kölsch" сөзі, ешқандай артикльсіз, диалектті немесе жергілікті "Кёльш" сырасын білдіреді. Сондықтан кельндіктерде әзіл сөз бар: "Біздің тілімізді ғана іше аласыз!"
Дауыс берушілер
Кельн қаласында шамамен 250 мың адам, яғни халықтың шамамен төрттен бірі, осы тілде белсенді түрде сөйлейді. Сөйлейтін дерлік барлық адам стандартты немесе жоғары неміс тілін де жақсы біледі. Бұл тіл 10 миллионға жуық адам тұратын аймақта кеңінен түсініледі (бұл сақтықпен жасалған бағалау). АҚШ-тың Висконсин штатындағы Дэн округінде Кольштің түрлі нұсқаларын қолданатын адамдар қауымдастығы бар.
Аумағы
Кёльштің жергілікті (азайып бара жатқан айырмашылықтары бар) нұсқалары бар, әсіресе қалаға жақында қосылған аудандарда және Артқы аймақта. Кейде Бельгияның, Нидерландының және неміс Рейн аймағының 100-ден астам анық ерекшеленетін рипуар тілдері де қате түрде Кёльш деп аталады, сондай-ақ Рейн аймақтық тілі де. Шындығында, бұл аймақтық тіл Кёльштен мүлдем өзгеше, себебі ол стандартты неміс тілінің аймақтық түрі және диалект оған белгілі бір деңгейде ғана әсер етеді. Сондықтан, көптеген аймақтық тілдің тума сөйлеушілері тіпті "аймақтық тіл" дегеннің бар екенін білмейді, олар қарапайым стандартты неміс тілінде сөйлейтінін ойлайды.