Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Маорилердің дәстүрлі тамақ пісіру әдісі
Traditional Māori food cooking method
Ханги – Жаңа Зеландия маорилерінің тамақ пісірудің дәстүрлі әдісі, онда ыдыс-аяқ пешінде (уму) көмілген қыздырылған тастар қолданылады. Бұл әдіс әлі де ерекше жағдайларда үлкен топтар үшін қолданылады, себебі коммерциялық ас дайындау құралдарынсыз көп мөлшерде тамақ пісіруге мүмкіндік береді.
Hāngī is a traditional New Zealand Māori method of cooking food using heated rocks buried in a pit oven, called an umu. It is still used for large groups on special occasions, as it allows large quantities of food to be cooked without the need for commercial cooking appliances.
Процесс
"Ханги" жасау немесе "ханги қою" – жерге шұңқыр қазу, шұңқырда үлкен отпен тастарды қыздыру, тастардың үстіне азық-түлік себеттерін қою және бәрін бірнеше сағат бойы топырақпен жауып, содан кейін (немесе көтеру) ашу. "Ханги" шеберлері тастар сияқты, ұрпақтан-ұрпаққа жеткен әдістерді дамытып, жетілдіріп келеді. Хангиде әдетте тоқты, шошқа, тауық және теңіз өнімдері (каймоана) сияқты еттер, сондай-ақ картоп, кумара (тәмді картоп), ямс (ока), қымыздық тығыздық, алабұға, таро және кәбіс сияқты көкөністер пісіріледі. Ханги орды қазғанда, оның тереңдігі тастарды және екі қабатталған азық-түлік себетін сыйыруға жеткілікті болуы керек. Әдетте манука немесе канука бұталары шұңқырдың үстіне, ал тастар – андезит немесе базальт тастар – олардың үстіне қойылады. Бұталарды жағып, 3-4 сағатқа дейін қыздырылғаннан кейін, ыстық көмір мен күлдің көп бөлігі алынып тасталады. Басқа нұсқа бойынша, от бөлек жағылады және ханги шұңқыры от жанғанда қазылады, ал қызған тастар қыздырылғаннан кейін шұңқырға ауыстырылады. 21-ші ғасырдың басында, кейде ағаш отына, тастарға және шұңқырға мұқтаждық болмайтын пісіру стилін қайта жасайтын газбен қыздырылатын тот баспайтын болаттан жасалған "ханги машиналары" қолданылады.
To "lay a hāngī" or "put down a hāngī" involves digging a pit in the ground, heating stones in the pit with a large fire, placing baskets of food on top of the stones, and covering everything with earth for several hours before uncovering (or lifting) the hāngī. Hāngī "experts" have developed and improved methods that have often, like the stones themselves, been handed down for generations. Common foods cooked in a hāngī are meats such as lamb, pork, chicken and seafood (kaimoana), and vegetables such as potato, kūmara (sweet potato), yams (oca), pumpkin, squash, taro and cabbage. A hāngī pit is dug to a depth of between , sufficient to hold the rocks and two stacked baskets of food. Logs, usually mānuka or kānuka, are stacked over the pit with the rocks, commonly andesite or basalt, on top. The logs are lit and is left to burn for 3 to 4 hours, heating the rocks to Once the fire has burned down, the hot embers and most of the ash is removed. Alternatively, the fire is built separately and the hāngī pit is dug while the fire is burning, with the hot rocks transferred to the pit after heating. In the early 21st century, gas heated stainless steel "hāngī machines" are sometimes used to replicate the style of cooking without the need for a wood fire, rocks and a pit.
Ертедегі өму-ти
Жаңа Зеландиядағы Вайрау Бар және шамамен 1280 жылдарға қарай Отаго түбегінің жағалау аймандарындағы алғашқы Полинезиялық қоныстанған жерлерден алынған мәліметтер, tī kōuka немесе Cordyline-нің әртүрлі басқа түрлерін пісіруге арналған көптеген үлкен пісіру шұңқырлары немесе umu-лар болғанын көрсетеді. Кермадек аралдарында да үлкен umu-лардың қалдықтары табылды. Отагодағы зерттеулер көрсеткендей, осы шұңқырлардың көпшілігі бір немесе екі рет ғана қолданылған.
Evidence from early Polynesian settler sites in New Zealand such as Wairau Bar and in coastal Otago Peninsula from about 1280 shows a significant number of large cooking pits or umu which were designed to cook tī kōuka or various other species of Cordyline. and the remains of large umu have also been found in the Kermadec Islands. Investigation in Otago shows that most of these pits were used only once or twice.