Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балықтар отбасысы
Family of fishes
Тісті бленнилер – бленниформдар; Blenniidae отбасының перкоморф теңіз балықтары, Blenniiformes қатарының бөлігі. Олар бленнилердің ең ірі отбасысы болып табылады, 58 туысқа біріктірілген шамамен 401 түрі белгілі. Тісті бленнилер Атлант, Тынық және Үнді мұхиттарының тропикалық және субтропикалық суларында таралған; кейбір түрлері тұзды және тіпті тұщы су ортасында да кездеседі.
Combtooth blennies are blenniiformids; percomorph marine fish of the family Blenniidae, part of the order Blenniiformes. They are the largest family of blennies with around 401 known species in 58 genera. Combtooth blennies are found in tropical and subtropical waters in the Atlantic, Pacific and Indian Oceans; some species are also found in brackish and even freshwater environments.
Сипаттама
Түйе тісті бленнилердің дене құрылысы барлық басқа бленниоидтар үшін аркеттипті болып табылады; олардың дөңгелек бастары мен көздері үлкен, үлкен, үздіксіз арқа қанаттары бар (онда үштен 17 тікен болуы мүмкін). Олардың денелері қысылған, созылған және қабыршақсыз; олардың кішкентай, жіңішке тобық қанаттары (тек екі түрінде жоқ) үлкейген кеуде қанаттарының алдында орналасқан, ал құйрық қанаттары дөңгелек. Атынан көрініп тұрғандай, түйе тісті бленнилер жақтарының ішіндегі тараққа ұқсас тістерімен ерекшеленеді. Ең ірі түрі – 53 см ұзындығы бар жолақты бленни; осы отбасының көптеген өкілдері әлдеқайда кішідірек. Түйе тісті бленнилер белсенді және көбінесе өте әдемі түсті, сондықтан олар аквариум хоббиісінде танымал.
The body plan of the combtooth blennies is archetypal to all other blennioids; their blunt heads and eyes are large, with large continuous dorsal fins (which may have three to 17 spines). Their bodies are compressed, elongated, and scaleless; their small, slender pelvic fins (which are absent in only two species) are situated before their enlarged pectoral fins, and their tail fins are rounded. As their name would suggest, combtooth blennies are noted for the comb like teeth lining their jaws. By far the largest species is the eel like hairtail blenny at 53 cm in length; most other members of the family are much smaller. Combtooth blennies are active and often highly colourful, making them popular in the aquarium hobby.
Тұрғылықты ортасы мен мінез-құлқы
Жалпы, бенттік балықтарға жататын шүйір тістілер (combtooth blennies) уақытының көп бөлігін теңіз түбінде немесе оған жақын өткізеді. Олар рифтердің жартасты жарықтарында, құмды немесе лайлы субстраттардағы ойыстарда, тіпті бос қабықтарда мекендей алады. Көбінесе жай суларда кездеседі, кейбір шүйір тістілер төмен су кезінде қысқа мерзімге судан шыға алады, мұндайда оларға "аяқтар" ретінде қызмет ететін үлкен кеуде қанаттары көмектеседі. Көптеген түрлер үшін негізгі тамақ – кішкентай бенттік шаябақтар, моллюскалар және басқа да омыртқасыздар, ал кейбіреулері балдырлар немесе планктонмен қоректенеді. Арнайы атауға лайық ерекше топ бар: Aspidontus, Meiacanthus, Petroscirtes, Plagiotremus және Xiphasia туыстарының семсер тісті шүйір тістілері. Бұл балықтардың тістері қылыш тәрізді болып келеді және олардың тамырында у бездері орналасқан. Aspidontus және Plagiotremus туыстастарының түрлері (мысалы, жалған тазалаушы балық) тазалаушы балықтарды шеберлікпен еліктеуімен белгілі: олардың түсін, пішінін және мінез-құлқын қайталап, басқа балықтарды (немесе тіпті суға түсушілерді) қауіпсіздікке беріліп, шүйір тістілерге терінің немесе қабыршақтың бір бөлігін жұлып алуға жеткілікті уақыт береді. Кейбір шүйір тістілер шағын топтарда болады, ал басқалары жеке және аумақтық болып келеді. Олардың түрлеріне байланысты күндіз немесе түнгі өмір салтын ұстанады. Аналықтары жұмыртқаларын қабықтарға немесе жартастың астына салады, ал аталықтары жұмыртқадан балықтар шыққанға дейін оларды қорғайды. Кейбір түрлерде жұмыртқалар аналықтың жұмыртқа жолында шайқалуға дейін қалуы мүмкін. Кейбір түрлердің шабақтары "офиобленный" сатысынан өтеді, онда балықтар пелагикалық (яғни ортаңғы су қабатында тіршілік етеді) болып келеді және олардың кеуде қанаттары үлкен болып, ілгекті тістері болады.
Generally benthic fish, combtooth blennies spend much of their time on or near the bottom. They may inhabit the rocky crevices of reefs, burrows in sandy or muddy substrates, or even empty shells. Generally found in shallow waters, some combtooth blennies are capable of leaving the water for short periods during low tide, aided by their large pectoral fins which act as "feet". Small benthic crustaceans, mollusks, and other sessile invertebrates are the primary food items for most species; others eat algae or plankton. One exceptional group of combtooth blennies deserves special mention: the so called sabre toothed blennies of the genera Aspidontus, Meiacanthus, Petroscirtes, Plagiotremus, and Xiphasia. These blennies have fang like teeth with venom glands at their bases. Species of the genera Aspidontus and Plagiotremus (such as the false cleanerfish) are noted for their cunning mimicry of cleaner wrasses: by imitating the latter's colour, form, and behaviour, the blennies are able to trick other fish (or even divers) into letting down their guard, long enough for the blennies to nip a quick mouthful of skin or scale. Some combtooth blennies form small groups, while others are solitary and territorial. They may be either diurnal or nocturnal, depending on the species. Females lay eggs in shells or under rock ledges; males guard the nest of eggs until hatching. In some species, the eggs may remain in the oviduct of the female until hatched. The fry of some species undergo an 'ophioblennius' stage, wherein the fish are pelagic (i. e., inhabiting the midwater) and have greatly enlarged pectoral fins and hooked teeth.