Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын драматургі (шамамен 1590–1652)
English dramatist (c. 1590–1652)
Ричард Бром /b//r//uː//m/; (шамамен 1590? – 24 қыркүйек 1652) – Каролина дәуірінің ағылшын драматургы.
Richard Brome /b//r//uː//m/; (c. 1590? – 24 September 1652) was an English dramatist of the Caroline era.
Өмір
Бромның жеке өмірі туралы дерлік ештеңе белгілі емес. Замандас шығармаларында, мысалы Бен Джонсонның «Бартоломей жәрмеңкесінде» қайталап айтылған сілтемелер, Бромның Джонсонның қызметінде, белгілі бір дәрежеде бастағанын көрсетеді. Ғалымдар осы сілтемелерді Бромның бастапқыда қарапайым қызметші болғанын, бірақ кейін егде жастағы драматургтің хатшысы және жалпы көмекшісі болғанын түсіндіреді. Оның отбасының мұқтаждығы туралы қысқаша еске алудан, оның әйелі мен балалары болғанын және оларды асырау үшін күрескенін көруге болады. Ол кәсіби актер ретінде тәжірибе жинаған болуы мүмкін: 1628 жылғы жарлықта ол Богемия патшайымының труппасының мүшесі ретінде тізілген. Дегенмен, ол осы уақытқа дейін сахнаға арналған пьесалар жаза бастаған еді. Ертедегі ынтымақтастығы, «Достықтағы қателік» (қазір жоғалған) 1623 жылы Принц Чарльздың труппасы үшін лицензияланды; 1629 жылы Бромның жеке жұмысы, «Ғашық қыз» (сонымен қатар жоғалған) Корольдің труппасы үшін сәтті болды. «Солтүстік Ласс» (1632) тағы бір сәттілік болды және Бромның беделін нығайтты. Әртүрлі құқықтық құжаттардың сақталуының арқасында, оның жеке өміріне қарағанда, кәсіби қызметі туралы көбірек мәлімет бар. Драматург ретінде бекінгеннен кейін, Бром өзінің дәуірінің барлық маңызды актерлік труппалары мен театрлары үшін жазды – Блэкфриарс театры үшін; Ред Булл театры үшін; және 1635 жылдан бастап Солсбери сотындағы Корольдің ойын-сауықтары труппасы мен королева Генриеттаның труппасы үшін. Бромның «Спаржас бағы» 1635 жылы Солсбери сотында үлкен жетістікке жетіп, 1000 фунт стерлингтен астам табыс тапты. Нәтижесінде Бром Солсбери сотының директоры Ричард Хетонмен үш жылдық келісімшартқа қол қойды, жылына үш пьеса жазуға міндеттенді, аптасына 15 шиллинг жалақы және пьеса басына бір күндік табыс қосымша төленді. Алайда, Бром уәделенген қарқынмен пьесалар жаза алмады; және Бромға белгіленген төлемдер толық төленбеді. Ақшаға мұқтаж болған Бром Кристофер Бистонға жүгінді, актер, импресарио және Кокпит театрының (Феникс деп те аталады) және Ред Буллдың иесі. 1635 жылдың тамызында Бистон Бромға 6 фунт стерлинг қарыз берді, ал Бром оған пьеса жазуға міндеттенді. Хетон Бромды жаңа пьеса үшін 10 фунтпен қайта тартып алуға тырысты, бірақ олар оның төлемдерін қайтадан артта қалдырды, және Бром қайтадан Бистонға жүгінді. Хетон дауды шешу үшін Сер Генри Гербертке, «Ойын-сауықтар шеберіне» жүгінді; Герберт Бромға аптасына алты шиллинг және әрбір жаңа пьеса үшін 5 фунт төленуі керек деп бұйырды, төлемдер театрлар жабылған кезде де жалғастырылуы керек еді. Бұл дауды театрлардың осы кезеңде обаға байланысты ең ұзақ уақытқа жабылуымен күрделендірді; олар 1636 жылдың 10 мамырынан 1637 жылдың 2 қазанына дейін үнемі жабылып тұрды. Бистон 1636 жылы Кокпит театрынан королева Генриеттаның труппасын шығарып салды, бұл труппаны бір уақытқа тарауға мәжбүр етті. Корольдің ойын-сауықшылары, бұрын Солсбери сотында болған, жабылу дағдарысында толығымен тарады; бірақ королева труппасы сэр Генри Герберттің көмегімен қайта жанданды, оның Солсбери соты театрында қаржылық үлесі бар еді. 1637 жылдың қазан айында оба азайғаннан кейін, спектакльдер қайта басталғанда, қайта ұйымдастырылған королева Генриеттаның труппасы Солсбери сотында жаңа маусымды бастады, деп есептеледі, Бромның «Ағылшын мавр» пьесасымен. 1638 жылы Бромның Хетонмен 1635 жылғы келісімшарты аяқталғанда, Бром, Бистон және Хетон арасында жаңа даулар туды; Бромға қарсы шағым берілді, бірақ істің нәтижесі белгісіз. 1642 жылы пуритандар театрларды жауып тастағаннан кейін, Бром қиын жағдайға түсті. Ол «Аркадиядағы Юнона» атты ойын-сауықтың авторы болуы мүмкін, Джон П. Каттс оның 1643 жылы королева Генриетта Марияның Оксфордқа келгеніне арналғанын дәлелдеді. Ол «Бьюмонт пен Флетчердің бірінші фолиосы» (1647) үшін мақтау өлеңдерін жазды. 1649–50 жылдары ол Генрих, лорд Гастингстің өліміне арналған «Лакриме Музарум» атты элегиялар жинағын шығарды. 1652 жылы Томас Стэнлиге «Жаушыл команда» атты пьесасының төртінші басылымына арнаған сөзінде Бром өзін «кедей және мақтаншақ» деп сипаттады. Бром 1652 жылдың 24 қыркүйегінде Лондонның Чартерхаус ауруханасында қайтыс болды. Бұған дейін ол 1651 жылдан 1652 жылға дейін жуу, «сусын» және киім ақшасына тоқсан сайын зейнетақы төлемдеріне қол қойды, бұл кезде зейнетақы кітабындағы жазбасы «өлген» деп жазылды; оның жерлеуі үшін төлем туралы жазба бар.
Virtually nothing is known about Brome's private life. Repeated allusions in contemporary works, like Ben Jonson's Bartholomew Fair, indicate that Brome started out as a servant of Jonson, in some capacity. Scholars have interpreted the allusions to mean that Brome may have begun as a menial servant but later became a sort of secretary and general assistant to the older playwright. A single brief mention of his family's need seems to show that he had a wife and children and struggled to support them. He may have had some experience as a professional actor: a 1628 warrant lists him as a member of the Queen of Bohemia's Men. Yet he had already started writing for the stage by this date. An early collaboration, A Fault in Friendship (now lost) was licensed in 1623 for Prince Charles's Men; a 1629 solo Brome effort, The Lovesick Maid (also lost), was a success for the King's Men. The Northern Lass (1632) was another success, and made Brome's reputation. Due to the survival of various legal documents, much more is known about Brome's professional activities than his personal life. Once established as a dramatist, Brome wrote for all the major acting companies and theaters of his era – for the Blackfriars Theatre ; for the Red Bull Theatre; and from 1635 onward, for the King's Revels Company and Queen Henrietta's Men at the Salisbury Court Theatre. Brome's Sparagus Garden was a huge success at the Salisbury Court in 1635, earning over £1000. As a result, Brome signed a three year contract with Richard Heton, manager of the Salisbury Court, to write three plays annually at a salary of 15 shillings per week plus one day's profit per play. Brome, however, was unable to produce dramas at the promised pace; and the stipulated payments to Brome were not kept up. In need of money, Brome resorted to Christopher Beeston, actor, impresario, and owner of the Cockpit Theatre (also known as the Phoenix) as well as the Red Bull. In August 1635 Beeston loaned Brome £6, and in return Brome committed to write Beeston a play. Heton tried to lure Brome back with a £10 payment for a new play; but they fell behind in his payments again, and Brome turned again to Beeston. Heton appealed to Sir Henry Herbert, Master of the Revels, to settle the dispute; Herbert decreed that Brome be paid six shillings a week and £5 for each new play, the payments to continue even when the theaters were closed. The dispute was complicated by the fact that the theatres endured one of their longest enforced closings due to plague in this period; they were closed almost continuously from 10 May 1636 to 2 October 1637. Beeston ejected Queen Henrietta's Men from the Cockpit Theatre in 1636, forcing that company to split up for a time. The King's Revels Men, formerly at the Salisbury Court, dissolved permanently in the crisis of the closure; but the Queen's company made a resurgence, with the help of Sir Henry Herbert, who had a financial stake in the Salisbury Court Theatre. When the plague diminished enough for performances to resume in October 1637, the re organized Queen Henrietta's Men commenced the new season at the Salisbury Court with, it is thought, Brome's The English Moor. When Brome's 1635 contract with Heton ended in 1638, new disputes arose among Brome, Beeston, and Heton; a bill of complaint was filed against Brome, though the outcome of the case is unknown. It seems that once the Puritans closed the theaters in 1642, Brome struggled seriously. He may have authored an entertainment, Juno in Arcadia, which John P. Cutts has argued was performed for Queen Henrietta Maria's arrival at Oxford in 1643. He wrote commendatory verses for the Beaumont and Fletcher First Folio (1647). In 1649–50 he edited a volume of elegies, titled Lachrymae Musarum, on the death of Henry, Lord Hastings. In 1652, in a dedication to Thomas Stanley for a quarto edition of his A Jovial Crew, Brome described himself as "poor and proud." Brome died at Charterhouse Hospital, London, on 24 September 1652. Prior to this, he signed for quarterly pension payments for washing, 'beverage' and gown money from 1651 to 1652, at which point his entry in the pension book is superscribed 'mort'; a record of payment for his burial follows.
Ықпал
Реставрация кезінде театрлар қайта ашылғанда, Бромның бірнеше пьесасы қойылып, қайта басылды; ең табыстысы – "Көңілді топ", ол кеңінен қойылып, 1661, 1684 және 1708 жылдары жарық көрді. Ол 1731 жылы операға өңделді. Басқа Бром пьесалары да бейімделген түрде қайта пайда болды. Мысалы, Афра Беннің "Дөңгелек" (1677 жылы басылған) пьесасы – Бромның "Сәйкес келген екі ақылсыз" пьесасының қайта жазылған нұсқасы, тіпті кейіпкерлердің аттары да сақталған.
When the theaters reopened during the Restoration, a handful of Brome's plays were performed and republished; the most successful was A Jovial Crew, which was acted widely and printed in 1661, 1684, and 1708. It was adapted into an opera in 1731. Other Brome plays reappeared in adapted forms. One example: The Debauchee by Aphra Behn (printed 1677) is a rewrite of Brome's A Mad Couple Well Match'd, down to the characters' names.
Жалпы сілтемелер
"Бром, Ричард", Жоғалған пьесалар дерекқоры, құраст. Рослин Л. Кнутсон және Дэвид МакИннис,
"Brome, Richard", Lost Plays Database, ed. Roslyn L. Knutson and David McInnis,