Кіріспе
Чикаго, Иллинойс және Милуоки, Висконсин арасындағы Amtrak қызметі
«Hiawatha» қызметі, немесе жай ғана «Hiawatha» – Мичиган көлінің батыс жағалауында, Чикаго, Иллинойс және Милуоки, Висконсин арасында Amtrak жүргізетін 138 км (86 миль) қашықтықтағы пойыз маршруты. Дегенмен, бұл атау тарихта Орта Батыс аймағынан және Тынық мұхитына дейін созылған бірнеше басқа маршруттарға да қолданылған. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, Чикаго мен Милуоки арасында күніне он екі-он төрт пойыз (жеті рет барып-қайту, жексенбі күні алты рет) қатынайды. Олар Гленвью (Иллинойс); Стюртевант (Висконсин); және Милуоки Митчелл халықаралық әуежайында тоқталады. Бұл маршруттың қаржыландыруына Висконсин және Иллинойс штаттарының қаражаты да жұмсалады. Маршрут CPKC темір жолының C&M тармағы және Metra-ның Милуоки облысының Солтүстік желісін пайдаланады. 2023 қаржы жылында 636 854 жолаушы тасымалданды, бұл 2022 қаржы жылымен салыстырғанда 26,9%-ға артық. Мильге шаққандағы жолаушылар саны да өте жоғары, ол тек «Northeast Regional» және «Capitol Corridor» маршруттарынан ғана асып түседі. Милуоки мен Чикаго арасындағы бір бағытты сапар шамамен 90 минутқа созалады. 1930 жылдары Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхиты темір жолының «Hiawatha» пойзымен дәл осы сапар 75 минутқа жалғасты. 2014 жылы «Hiawatha» қызметіне тегін Wi-Fi қосылды. Бұл қызмет бейсболдан «Brewers–Cubs» бәсекелестігіне қатысатын жанкүйерлердің арасында, әсіресе қоғамдық көлікті пайдаланатындар үшін өте танымал. «American Family Field» немесе «Wrigley Field» стадиондарындағы ойындар алдында және кейін пойздар көбінесе толып кетеді. Маршрутқа Грин-Бэй, Апплтон, Ошкош және Фонд-дю-Лакты Милуокимен байланыстыратын, сондай-ақ Мэдисон, Дженсвилл және Рокфордты Чикагомен байланыстыратын Amtrak Thruway маршруттары да қосылған. 2020 жылдың 24 сәуірінде COVID-19 пандемиясына байланысты «Hiawatha» уақытша автобус қызметімен ауыстырылды. 2020 жылдың маусым айында қызмет ішінара жаңартылды, ал 2021 жылдың мамыр айында толыққанды қайта іске қосылды.
Милуоки жолы
Тарихи тұрғыдан алғанда, «Хиавата» пойыздарын Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхиты темір жолы (сонымен қатар «Милуоки жолы» деп те аталады) басқарды және бастапқыда Чикагодан Твин-Ситиге қатынайтын. Алғашқы «Хиавата» пойыздары 1935 жылы іске қосылды. 1948 жылға қарай, бес бағыт «Хиавата» атауын алып жүрді: Чикаго–Миннеаполис; Чикаго–Омаха; Чикаго–Уаусау–Минокуа; Чикаго–Онтаноган; және Чикаго–Миннеаполис–Сиэтл. «Хиавата» пойыздары 1930 және 1940 жылдары әлемдегі ең жылдам пойыздардың бірі болды, және олар осы учаскеде ең жоғары жылдамдықтарына жетіп, шамамен параллель рельстермен жүретін Чикаго және Солтүстік-Батыс темір жолының пойыздарымен тікелей бәсекелестікке түсті. Чикаго мен Милуоки арасындағы 90 минуттық үздіріссіз қызмет алғаш рет 1930 жылдардың ортасында енгізілді, кейін бірнеше жыл бойы 75 минутқа дейін төмендеді. Локомотив жүргізушілері өздері белгілеген жылдамдық шегін жиі арттырып отырды, бірақ 1950 жылдардың басында Мемлекетаралық сауда комиссиясының ережелері одан да қатаң шектеулер енгізді. Пойыздың жылдамдығы 80 минутқа дейін төмендеді, бірақ Гленвьюде қосымша аялдама жасау сапар уақытын ұзартты. Ақырында, 1968 жылы сигналдау жүйесіндегі өзгерістерге байланысты жылдамдық шегі төмендеді, және жоспарланған сапар ұзақтығы 90 минутқа дейін қайта қалпына келді.
Амтрак
1971 жылдың 1 мамырында Америка Құрама Штаттарында қалааралық жолаушылар тасымалын қамтамасыз етудің көп бөлігін өз мойнына алған «Амтрак» компаниясы кезінде «Hiawatha» атауы екі нысанда сақталды. Біріншісі – «Чикаго – Милуоки – Миннеаполис» бағытындағы қызмет, ол жай ғана «Hiawatha» деп аталды. Кейін ол «Twin Cities Hiawatha» деп өзгертіліп, содан кейін «Сиэтл» қаласына дейін ұзартылып, «North Coast Hiawatha» деп аталды. Бұл қызмет 1979 жылы тоқтатылды. 1998 жылдың 13 сәуірінен бастап «Милуоки» қаласынан батысқа қарай «Висконсин» штатының «Уотертаун» қаласына дейін үш айлық сынақ жолы ашылды. Аралық аялдамаларға «Вауватоса», «Элм-Гроув», «Пьюоки» және «Окономовок» кірді. «Амтрак» күндізгі алты «Hiawatha» пойзының төртеуін бұл бағытқа ұзартты. «Канадалық Тынық мұхиты темір жолы», өзінің американдық еншілес компаниясы «Soo Line Railroad» арқылы жолдардың иесі болды және кеңейтілген қызметті тұрақты түрде қамтамасыз ету үшін маршрутқа 15-33 миллион доллар көлемінде капиталдық инвестиция қажет екенін бағалады. Қаржы жеткіліксіз болды және қызмет 11 шілдеде тоқтатылды. Үш айлық сынақ жолы 1,4 миллион долларға түсті және 32 000 жолаушы тасымалдады. 2000 және 2001 жылдар аралығында «Амтрак» «Милуоки» қаласынан «Фонд-дю-Лак» қаласына дейін солтүстікке қарай 113 шақырымдық қашықтыққа бір «Hiawatha» қызметін ұзартуды қарастырды. Мүмкін болатын аялдамаларға «Элм-Гроув», «Брукфилд», «Слингер» және «Ломира» кірді. Сапар уақыты шамамен екі сағатты құрады. «Амтрак» өзінің желілік даму стратегиясының аясында маршрут бойында пошта және экспресс-жеткізу қызметтерін дамытуға үміттенді, бұл «Lake Country Limited» сияқты қысқа өмір сүрген жобаға ұқсас болды. «Амтрак» 2001 жылдың қыркүйегінде бұл идеядан бас тартты. 2005 жылы желіде тағы бір станция ашылды – «Милуоки Митчелл халықаралық әуежайындағы Милуоки әуежайы теміржол станциясы». Бұл кеңейту әуежайға және одан сапарлауды жеңілдету мақсатында жасалды, станция мен негізгі терминал арасында шаттл рейстері іске қосылды. Жаңа станция сонымен қатар «Милуоки» қаласының оңтүстік жағындағы тұрғындарға қызметке оңай қол жеткізуді қамтамасыз етті, сондай-ақ қала орталығындағы станцияға балама болып табылды, ол қазір «Marquette Interchange» аяқталғаннан кейін толық қолжетімді. Станцияның қаржыландыруын және күтімін негізінен «Висконсин көлік департаменті» жүзеге асырады. «Hiawatha» қызметі, «Empire Builder» бағытымен бірге, «Иллинойс» штатының «Гленвью» қаласындағы «North Glenview» станциясына бір аялдаманы көшіру ұсынылып отыр. Бұл қадам «Glenview Road» көлік қозғалысын бұғаттайтын ұзақ тоқтауларды жоюға мүмкіндік береді. Бұл үшін қосымша трафикті басқаруға қабілетті «North Glenview» станциясын қайта құру қажет, және «Гленвью», «Иллинойс Бас Ассамблеясы» және «Metra» компанияларының міндеттемелеріне байланысты. Бұл маршрут «Чикаго» қаласынан «Тынық мұхитының солтүстік-батысына» дейінгі «Амтрак» ұзақ қашықтықтық қызметі «Empire Builder» маршрутының оңтүстік бөлігімен толық сәйкес келеді. «Empire Builder» «Гленвью» және «Милуоки» қалаларында тоқтайды, бірақ әдетте екі жағдайда да солтүстікке бағыт алған жолаушыларды қабылдау және оңтүстікке бағыт алған жолаушыларды түсіру үшін ғана тоқтайды.
COVID-19 пандемиясы
Хиавата қызметі COVID-19 пандемиясына байланысты 2020 жылдың 19 наурызында күніне төрт рет, ал екі күннен кейін бір рет сапарға дейін қысқартылды. Империя Құрылысы 21-і күні Стуртевант және Милуоки әуежайында тоқтаулар қосты және Чикаго мен Милуоки арасындағы жергілікті саяхатқа уақытша рұқсат берді. Бұл бір реттік сапар 2020 жылдың 24 сәуірінде тоқтатылып, оның орнына Amtrak Thruway автобусы (бар Green Bay–Milwaukee автобус бағытының кеңейтілген нұсқасы) сол тоқтауларды жасады. Хиавата 2020 жылдың 1 маусымында бір реттік сапармен қайта іске қосылды: таңертең Чикагоға бағыт, кешке Милуокиге оралу. 29 маусымда күніне үш қосымша және демалыс күндері екі қосымша рейс қайта іске қосылды. Хиавата бұрын брондалған және брондалмаған орындармен ұзақ уақыт жұмыс істеді, бірақ Амтрак әлеуметтік арақашықтықты сақтау үшін көп сапарлық билеттері жоқ жолаушылар үшін уақытша брондауды міндетті етті. Амтрак сондай-ақ бет маскасын киюді талап етті және қолма-қол ақшаны қабылдауды тоқтатты. Империя Құрылысы 29 маусымда қосымша тоқтаулар жасауды тоқтатты. 2021 жылдың 23 мамырында Хиавата қызметі және Милуоки–Грин-Бэй трассасы пандемияға дейінгі толық кестеге оралды. 2023 жылдың қарашасында Амтрак Хиавата қызметі үшін айлық билеттерді сатуды тоқтатты, оның орнына 10 сапарлық билеттерді ұсынды. Бұл өзгеріс күнделікті жолаушылар үшін шығындарды айтарлықтай арттырды.
Жабдық
Қызметті іске асыру үшін үш пойыз жиынтығы қажет. Hiawatha пойыздарының әдеттегі жиынтығы оңтүстік бағытта бір Siemens SC 44 локомотивінен, солтүстік бағытта EMD F40PH негізіндегі "бақылау вагонынан" және алты Horizon Fleet 68 орындық вагоннан тұрады. Жолдың соңғы жағындағы бір вагон "тыныш" вагон ретінде белгіленеді, онда ұялы телефондарды пайдалану мен дауыспен сөйлесуге шектеулер қойылады. Қыс айларында әдетте әр бағытта Amfleet вагоны Horizon вагонының орнына тыныш вагон ретінде қолданылады. 2009 жылдың 17 шілдесінде Висконсин штаты 2010 жылдың басында қаржыландырылған жылдамдықты арттыру қызметіне дайындық ретінде испандық Talgo компаниясынан екі жаңа пойыз жиынтығын сатып алатынын жариялады. Алайда, губернатор Скотт Уокер федералдық қаржыландыруды қабылдамады және жобаны тоқтатты. Talgo компаниясы Hiawatha қызметі үшін пойыз жиынтықтарын құрастыру үшін Милуокиде өндіріс орналысын ашты, ал компания бұл орналыстың аймақтағы болашақ жоғары жылдамдықты бағыттар үшін де пойыздар құрастыруын үміттенеді. Салынған екі жиынтық 2014 жылдың мамырына дейін бұрынғы Talgo орналысында сақталды, содан кейін Amtrak оларды Индианаполис, Индиана қаласының жанындағы техникалық қызмет көрсету орталығына көшірді. Олар Amtrak-тың басқа бағыттарында қолданылу мүмкіндігіне дейін сақтауға алынды. Қозғалтқышы жоқ еңкейтілген пойыз жиынтықтары 14 вагоннан тұрады, оның ішінде кабина вагоны, он бір вагон (олардың бесеуінде әжетхана бар), бір бистро вагоны және велосипед тірегі бар бір соңғы вагон бар. Вагонның сыртқы түсі Висконсин университетінің құрметіне қызыл және ақ түсті. Пойыздар бастапқыда сол кезде қолданылған GE Genesis локомотивтерімен тартылуы тиіс еді, олардың ең жоғары жылдамдығы 2022 жылы екі пойыз жиынтығы Нигерияға Лагос қалалық теміржолы үшін сатылды. 2019 жылдың тамызында Федералдық теміржол әкімшілігі (FRA) WisDOT-ке маршрут үшін алты жаңа вагон мен үш жаңа кабинаны сатып алу үшін 25,2 миллион долларға дейін қаржы бөлді, бұл NPCU-ларды алмастыруға мүмкіндік берді. Жаңа жабдықтың 2022 жылы пайдалануға берілуі күтілді, бірақ 2023 жылдың тамызына қарай NPCU-лардың сенімділігіне қатысты мәселелер және жаңа жабдықтың әлі де маршрутқа бекітілмеуі тексерілген жүк пен пойызбен велосипед тасымалын тоқтата тұруға әкелді.
Ұсынылған кеңейтулер
2021 жылы Амтрак 2035 жылға қарай үш жаңа Hiawatha Service рейсін қосуды ұсынды. Бұл Чикаго мен Милуоки арасындағы жалпы жиілікті күніне он рет сапарға дейін арттырады. Барлық рейстер Милуокиден әрі созылады, күніне төрт пойыз Мэдисонға, үш пойыз Сент-Полге және үш пойыз Грин-Бейге қатынайды. 2023 жылдың желтоқсанында FRA Hiawatha Service бағытын Дәлізді анықтау және дамыту бағдарламасына қосты. Бұл қадам қосымша жиілікті зерттеуге 500 000 доллар бөліп береді және 2021 жылдың қарашасында қабылданған Инфрақұрылымдық инвестициялар және жұмыс орындары жөніндегі заңға сәйкес болашақ федералдық қаржыландыру үшін дәлізді басымдыққа қояды.
Медисон
2009 жылы Висконсин американдық қалпына келтіру және қайта инвестициялау заңына сәйкес теміржол жобаларына бөлінген 8 миллиард долларлық қаражаттан қаржыландыру сұрады, ал Чикаго–Милвоки–Мэдисон–Миннеаполис/Сент-Пол дәлізіне 823 миллион доллар бөлінді. Оның 810 миллион доллары 1971 жылдан бері тікелей қалааралық қызмет көрсетілмеген Мэдисон қаласына Amtrak қызметін кеңейтуге жұмсалатын болды. Тағы 12 миллион доллар Чикаго мен Милуоки арасындағы жолдарды жаңартуға, ал тағы 600 000 доллар егіз қалаларға болашақ бағыттарды зерттеуге берілді. Мэдисонға кеңейту жоспарында бастапқыда Брукфилд, Окономовок және Уотертаун қалаларында аялдамалар болуы тиіс еді, ал Брукфилд станса салу туралы шешімді қабылдамас бұрын қарашадағы сайлау қорытындысын күтіп отырды. Жақын орналасқан Хартленд және Уауватоса қалалары да станция орналастыруға қызығушылық танытты. Кеңейтудің 2013 жылға дейін іске қосылуы күтілді. Аталған жоба 2010 жылғы Висконсин штатының губернаторы сайлауында саяси мәселеге айналды. Республикалық үміткер Скотт Уокер сайланған жағдайда жобаны тоқтатып, штат алған қаражатты қайтарып беруге уәде берді. 2010 жылдың қазан айының соңында Висконсин губернаторы Джим Дойл мен федералды үкімет 2010 жылғы губернатор сайлауының нәтижесіне қарамастан, маршрутты салуға берілген федералды қаражатты жұмсауға міндеттейтін келісімге қол қойды. Бірақ 4 қарашада, Скотт Уокер губернатор сайлауында жеңіске жеткеннен кейін екі күн өткен соң, Дойл жол құрылысын уақытша тоқтатуға бұйрық берді, ал 9 қарашада пойызды іске қосу мәселесін Уокерге қалдыруды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2010 жылдың 9 желтоқсанында АҚШ Көлік министрі Рей ЛаХуд Висконсинге берілуге тиіс 810 миллион доллардың көп бөлігі Калифорния, Флорида және Вашингтон сияқты басқа штаттарға қайта бағытталатынын хабарлады. Мэдисонға кеңейту 2022 жылғы Amtrak Connects Us бастамасына енгізілді, мақсаты – 2035 жылға дейін қызмет көрсетуді ұйымдастыру. АҚШ Көлік департаменті Мэдисонға кеңейтуді «Чикаго мен Миннеаполис/Сент-Пол арасындағы Core Express дәлізінің жұмысқа қабілеттілігі үшін өте маңызды» деп атады және оны «негізгі бағыттарды жоспарлау кезінде міндетті түрде қосу керек» деді. Осыған байланысты Мэдисон қаласы жолаушылар теміржол терминалын құру жөніндегі жұмыстарды қайта жаңартуда.
Туған қалалар
Бір немесе бірнеше «Хиавата» бағыттарын Милуокиден Миннеаполис-Сент-Пол қаласына, Миннесота штатына дейін ұзарту туралы ұсыныстар бар, бұл «Твин-Ситиз – Милуоки – Чикаго» (TCMC) дәлізін қамтамасыз етеді. Amtrak компаниясының 2015 жылғы қолайлылық туралы баяндамасы «Империя құрылысшысы» бағыты арқылы Ла-Кросс қаласынан өтетін «екінші пойыз» ретінде бір бағытты ұзартуды қарастырды. Егер қызмет Сент-Пол Юнион Депосында аяқталса, жылдық жолаушылар саны 117 800 мен 155 500 аралығында болады деп күтілді, ал егер ол «Таргет Филд», Фридли немесе Сент-Клаудқа дейін созылса, одан да көп болар еді. Сент-Полға бір бағытты ұзартудың жалпы құны 53 миллион долларға бағаланған. 2020 жылдың мамыр айында алғашқы үш жылдық операциялық шығындарды өтеу үшін 12,6 миллион долларлық федералды грант берілді. 2020 жылдың қыркүйегінде соңғы жобалау және құрылыс жұмыстары үшін 31,8 миллион долларлық грант берілді. Amtrak 5 миллион доллар, Висконсин штаты 6,2 миллион доллар, ал Миннесота штаты 10 миллион доллар қаржы бөлді. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Сент-Полға дейінгі бұл ұзарту 2024 жылы басталуы күтілуде.
Грин-Бэй
Амтрак 2035 жылға дейін Милуокиден Грин-Бейге үш "Хиавата" бағытын ұзартуды ұсынды, олар Фонд-дю-Лак, Ошкош және Апплтон қалаларында аялдайды. Милуоки – Грин-Бей сапарының уақыты 2 сағат 50 минутқа бағаланады.