Кіріспе

Крития жүзімдігі шайқасы (1915 жылдың 6-13 тамызы) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Галлиполи жорығы аясында болған шайқас. Бұл бастапқыда Галлиполи түбегіндегі Геллесте британдықтардың тамыз айындағы шабуылға назарды аудару мақсатындағы шағын әрекет ретінде жоспарланған еді. Алайда, британдық қолбасшы, бригадир-генерал Х.Э. Стрит, ешқандай нәтиже бермеген және қанды шайқастар сериясын ұйымдастырды, нәтижесінде "Жүзімдік" деп белгілі болған шағын аумаққа қол жеткізді.

Кіріспе

Геллестегі британдық VIII корпустың алғашқы қолбасшысы, генерал-лейтенант Эйлмер Хантер Уэстон, соңғы Геллес шабуылы – Галли Яры шайқасынан кейін шілде айында түбекке кетіп қалды. Оның орнына генерал-лейтенант Фрэнсис Дэвис тамыз айының басында келді, бірақ Сувлаға жоспарланған шабуылдан және Анзактан шығудан Османдықтардың назарын аудару мақсатымен Анзак пен Геллестен басталатын бірнеше шабуылдар күтіліп тұрғандықтан ол әлі корпусқа басшылықты қабылдамаған еді. Осылайша, Геллес шабуылын VIII корпустың штаб бастығы, бригада генералы Х. Э. Стрит жоспарлап, жүргізді, ол Хантер Уэстонның шайқас стратегиясын жақсы меңгергенін көрсетті.

Шайқас

Артиллерияның жетіспеушілігіне байланысты шабуыл екіге бөлінді. 29-шы дивизияның 88-ші бригадасы (оң жақ қанатында 1/5-ші батальон, Манчестер полкінің қолдауымен) 6 тамыз күні түстен кейін шабуыл жасады, ал 42-ші (Шығыс Ланкашир) дивизиясының 125-ші және 127-ші бригадалары келесі күні таңертең шабуылға шықты. 52-ші (Төменгі Шотландия) жаяу әскер дивизиясы және 63-ші (Royal Naval) дивизиясы корпус резервінде болды. 88-ші бригаданың шабуылы Османдықтардың бірнеше траншеяларын басып алуға жетті, бірақ Османның 30-шы полкі қарсы шабуыл жасап, оларды қайтадан тартып алды. Британдықтар қайта шабуылдап, тағы да бірнеше окопты басып алды, алайда Османдықтар қайтадан қарсы шабуылға көшіп, оларды шығарып тастады. Британдықтар ешқандай жерді ұстай алмады және 88-ші бригада 42-ші (Шығыс Ланкашир) дивизиясынан 1905 адам, ал 52-ші (Төменгі Шотландия) дивизиясының 1/4-ші Корольдік шотландтық фюзилерлері, аумақтық күшінің жеке құрамынан Дэвид Росс Лаудер зардап шекті. 88-ші бригаданың және 42-ші дивизияның 125-ші және 127-ші бригадаларының алғашқы шабуылдарын қамтитын алғашқы 24 сағаттағы британдықтардың жоғалғандары 3469 адамды (134 офицер және 3335 қатарлы әскер) құрады. Ұрыстың барлық кезеңіндегі британдықтардың жалпы жоғалғандары 4000-нан асып кеткені мүмкін. Османдықтардың соғыс кезіндегі жоғалғандары шамамен 7500 адам деп есептелді. Лоун Пайндағы басқа айналдыруға келетін болсақ, шабуыл Османдық күштерін негізгі шабуылдан алшақтату мақсатына жете алмады. 7 тамыздың таңынан бастап полктер Хеллес түбінен Сари-Бейр жотасындағы негізгі майданға жіберілді.